Stróża-Kolonia

wieś w województwie lubelskim
Ten artykuł dotyczy kolonii Stróża-Kolonia w województwie lubelskim w powiecie kraśnickim, w gminie Kraśnik. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.

Stróża-Koloniakolonia w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie kraśnickim, w gminie Kraśnik.

Stróża-Kolonia
kolonia
Ilustracja
kaplica pw. Św. Trójcy
Państwo  Polska
Województwo  lubelskie
Powiat kraśnicki
Gmina Kraśnik
Liczba ludności  976[1]
Strefa numeracyjna 81
Kod pocztowy 23-206
Tablice rejestracyjne LKR
SIMC 0384035
Położenie na mapie gminy wiejskiej Kraśnik
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Kraśnik
Stróża-Kolonia
Stróża-Kolonia
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Stróża-Kolonia
Stróża-Kolonia
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Stróża-Kolonia
Stróża-Kolonia
Położenie na mapie powiatu kraśnickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kraśnickiego
Stróża-Kolonia
Stróża-Kolonia
Ziemia50°54′10,1″N 22°17′14,4″E/50,902806 22,287333

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Cecha charakterystyczna tej wioski to sztuczne zbiorniki wodne – stawy oraz handel owocami – skupy. Dużą powierzchnię wioski obejmują lasy.

GeografiaEdytuj

PołożenieEdytuj

Stróża-Kolonia leży w odległości około 4 km od Kraśnika. Sąsiaduje bezpośrednio ze Stróżą oraz Karpiówką. Wieś leży częściowo w dolinie rzeki Wyżnica, w obrębie mezoregionu Wzniesienia Urzędowskie, na Wyżynie Lubelskiej.

KlimatEdytuj

Średnia temperatura roczna wynosi 7,7 °C. Najzimniejszym miesiącem jest styczeń ze średnią temperaturą – 2,7 °C, a najcieplejszym – lipiec ze średnią temperaturą 18,7 °C. Roczna suma opadów wynosi ok. 500 mm, z czego 340 mm przypada na lato, a 160 mm na zimę[2].

DemografiaEdytuj

Opis 2006 2007 2008 2009 2010 2012[3]
kobiet 483 497 512 521 548
mężczyzn 461 479 487 510 542
ogółem 914 944 976 999 1031 1090

Stan podany na koniec każdego roku kalendarzowego[4][martwy link].

HistoriaEdytuj

Rys historycznyEdytuj

W źródłach historycznych występuje jako Stróża. Obecnie Stróża i Stróża-Kolonia są to dwie osobne wsie. Pierwsze wzmianki pojawiają się już w XIII[5][martwy link] wieku. W akcie nadania (1377) Goraja i Kraśnika braciom Dymitrowi i Iwanowi Gorajskim przez Ludwika Węgierskiego występuje pod nazwą Sztroza. W połowie XV wieku własność Jana Rabsztyńskiego. W późniejszym okresie należała do ordynacji Zamoyskich. Uwłaszczona w 1864 roku. Na terenie wsi istniał folwark z dworkiem należący do Zamoyskich[6].

ZabytkiEdytuj

 
Kaplica Świętej Trójcy
  • Kaplica św. Trójcy w Stróży-Kolonii – jest jednym z niewielu w Polsce kościołów wybudowanych na planie trójkąta. Ufundowana w XVIII w. przez fundację Jana Zamoyskiego. Początkowo kaplica odgrywała rolę kościoła parafialnego, pod koniec XX wieku w latach 1985-91 w Stróży-Kolonii wzniesiono nowy kościół. W 2011 roku przeprowadzono prace renowacyjne kaplicy[7]. Zagospodarowanie terenu wokół Kaplicy Trójcy Świętej polegało na wykonaniu chodnika wokół niej, utwardzeniu placu dojazdowego do Kaplicy, wykonanie muru oddzielającego cmentarz od zabytku, odwodnienie oraz wykonanie tarasu widokowego. Odnowiona została elewacja zabytku oraz uwzględniono oświetlenie zewnętrzne placu. We wrześniu 2015 dokonano remontu wewnątrz kaplicy (odnowiony został ołtarz i wystrój zabytku). Obecnie pełni ona rolę kaplicy grzebalnej przy cmentarzu parafialnym.
  • W pobliżu Kaplicy Świętej Trójcy znajduje się kilka drzew -pomników przyrody, które są pozostałością po parku dworskim mieszczącym się kiedyś w tej okolicy, najokazalszy z nich rosnący tuż przy kaplicy jawor jest jednym z najstarszych drzew tego gatunku w Polsce – jego wiek szacowany jest na ok. 380 lat. Jawor ma wysokość ok. 18 m i blisko 600 cm obwodu; do innych wartych wspomnienia pomników przyrody należą: kasztanowiec o obwodzie ok. 365 cm i 16 m wysokości oraz dwie potężne lipy o rozmiarach pni ok. 450 cm oraz ok. 430 cm. obwodu i wysokościach odpowiednio 23 i 25 m.
  • Kurhan – znajdujący się na polu ornym, w odległości ok. 100 m. od drogi. W latach osiemdziesiątych XX wieku. zostały przeprowadzone prace archeologiczne mające ocenić czas jego powstania. Z badań tych wynika, że kurhan znajduje się na terenie osady z IX wieku, nie wiadomo natomiast dokładnie czyje prochy kryje. Prawdopodobnym jest, że zawiera szczątki ludzkie z różnych okresów historycznych, zarówno z IX wieku, jak również poległych powstańców styczniowych. Legenda głosi, że jest to grób dowódcy szwedzkiego. Kopiec przez lata był dewastowany i jego rozmiary uległy pomniejszeniu. Do rejestru zabytków został wpisany dopiero w 1991 roku. Kurhan ozdabia rosnąca na nim lipa oraz drewniany krzyż.
 
Kapliczka
  • W centralnej części wsi, przy skrzyżowaniu głównych dróg usytuowana jest murowana kapliczka z kamienną figurą Matki Boskiej z Dzieciątkiem. Wzniesiona została w 1905 roku wraz z metalowym ogrodzeniem, którym jest otoczona. W latach późniejszych do ogrodzenia został dołączony blaszany baldachim. W lipcu 2014 roku została przebudowana. Usunięty został cokół, a samą rzeźbę odrestaurowano. Z uwagi na posadowienie kapliczki w obrębie skrzyżowania przeniesiono nieznacznie w obszaru zabudowań i osadzono na murowany z cegły postument[8][martwy link].

KościołyEdytuj

W centrum mieści się kościół parafialny pw. Matki Bożej Częstochowskiej (parafia skupia 6 miejscowości). Dawniej tę funkcję spełniała Kaplica św. Trójcy (w roku 2011 została wyremontowana).

OświataEdytuj

W Stróży-Kolonii znajduje się przedszkole, Szkoła podstawowa im. ks. Stanisława Zielińskiego oraz Publiczne Gimnazjum im. Jana Pawła II, skupiające uczniów z pobliskich miejscowości. Ważnym ośrodkiem oświaty mieszczącym się na terenie wsi jest także Gminna Biblioteka Publiczna.

InstytucjeEdytuj

  • Przedszkole Publiczne w Stróży-Kolonii
  • Publiczna Szkoła Podstawowa im. ks. Stanisława Zielińskiego w Stróży-Kolonii
  • Publiczne Gimnazjum im. Jana Pawła II w Stróży-Kolonii
  • Gminna Biblioteka Publiczna w Stróży-Kolonii

TurystykaEdytuj

Dzięki obecności stawów rybnych należących do Kraśnickiego Towarzystwa Wędkarskiego znajdują się tu doskonałe warunki do uprawiania wędkarstwa. Stawy są zasilane w wodę przez Wyżnicę. Udostępnione dla wędkarzy są trzy stawy, natomiast czwarty jest to staw hodowlany.

 
Panorama wsi od strony wschodniej z dnia 26 kwietnia 2008 r.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj