Ulica Bednarska w Warszawie

ulica w Warszawie

Ulica Bednarska – ulica w śródmieściu Warszawy, biegnąca od Wybrzeża Kościuszkowskiego do Krakowskiego Przedmieścia.

Ulica Bednarska w Warszawie
Powiśle, Śródmieście Północne
Ilustracja
Ulica Bednarska przy Krakowskim Przedmieściu
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Długość 520 m[1]
Przebieg
Ikona deptak poczatek T.svg 0 m ul. Wybrzeże Kościuszkowskie

(Wisłostrada)

Ikona koniec deptaku początek ulicy.svg 30 m
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 130 m ul. Dobra
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 280 m ← ul. Sowia

ul. Furmańska

Ikona ulica koniec T.svg 520 m ul. Krakowskie Przedmieście
Położenie na mapie Warszawy
Mapa konturowa Warszawy, w centrum znajduje się punkt z opisem „Ulica Bednarska w Warszawie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Ulica Bednarska w Warszawie”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Ulica Bednarska w Warszawie”
Ziemia52°14′42,5″N 21°01′04,9″E/52,245139 21,018028
Ulica Bednarska w okresie międzywojennym

HistoriaEdytuj

W miejscu obecnej ulicy znajdował się wąwóz, którym płynął strumień i biegła droga prowadząca do Wisły[2]. Gdy w XV wieku w okolicy powstały pierwsze zabudowania, drogę nazwano ulicą Gnojową, gdyż tędy wywożono śmieci i gnój z miasta[3]. Obecną nazwę ulica otrzymała przed rokiem 1743, gdyż w swojej górnej części była zabudowana domami zamieszkałymi przez rzemieślników, zapewne głównie przez bednarzy[4]. Oficjalnie nazwa została nadana w 1770[2].

W latach 1775−1864 ulica była ważną arterią komunikacyjną jako droga dojazdowa do mostu łyżwowego zwanego mostem Ponińskiego[5]. Bednarska została wówczas wybrukowana i odnowiona. W 1775 roku nad samą rzeką wybudowano łaźnie należące do kasztelana łukowskiego Jacka Jezierskiego, które stały się popularnym miejscem schadzek[2].

Na początku XIX wieku na Bednarskiej wybudowano klasycystyczne kamienice, w których otwarto kilka hoteli, m.in. Nadwiślański pod nr 6, Bawarski pod nr 7, Podlaski pod nr 11, Mazowiecki pod nr 11 oraz Smoleński pod nr 31. Ich autorami byli popularni wówczas architekci, tacy jak Antonio Corazzi, Jan Jakub Gay, Alfons Kropiwnicki, Fryderyk Albert Lessel, Adolf Schuch i Szymon Bogumił Zug. Najdroższym i najbardziej eleganckim był hotel Bawarski, który w połowie XIX wieku cieszył się dużą popularnością i regularnie gościł m.in. artystów z tzw. cyganerii warszawskiej.

W latach 1832–1835 przy ulicy wzniesiono zachowany do dzisiaj budynek łaźni należący do Teodozji Majewskiej[6].

Punktem zwrotnym w historii ulicy było otwarcie w 1864 mostu Kierbedzia. Nowa przeprawa, wraz z wiaduktem Pancera, połączyła plac Zamkowy z Pragą. Zlikwidowano wtedy most łyżwowy u wylotu Bednarskiej, co spowodowało iż stała się ona spokojną ulicą położoną na uboczu[7]. Życie towarzyskie w znacznym stopniu przeniosło się na Krakowskie Przedmieście, większość hoteli zamknięto, zaś w dawnym Bawarskim otworzono dom publiczny. Mimo to na Bednarskiej sporadycznie pojawiały się nowe inwestycje, m.in. wybudowano tam drukarnię Samuela Orgelbranda, która istniała pod nr 20 do 1939 roku.

Podczas II wojny światowej ulica uległa częściowemu zniszczeniu. Pierwszego dnia powstania warszawskiego, 1 sierpnia 1944, na placu przed budynkiem nr 1/3 Niemcy rozstrzelali 25 mieszkańców tego domu, a ich zwłoki wrzucili do Wisły[8]. W czasie walk większość kamienic wypalono, w gruzach legły całkowicie trzy budynki (nr 13, 18 oraz 29).

W latach 1948–1949 zabudowę ulicy odtworzono w ramach budowy osiedla Mariensztat[9]. Odbudowano jedynie kilka kamienic, a luki wypełniła nowa zabudowa, zharmonizowana z historycznymi domami.

W 1965 ulica jako założenie urbanistyczne została wpisana do rejestru zabytków[10].

Ważniejsze obiektyEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Mapa Warszawy, mapa.um.warszawa.pl [dostęp 2020-11-28].
  2. a b c Eugeniusz Szwankowski: Ulice i place Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 16.
  3. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 51. ISBN 83-01-08836-2.
  4. Kwiryna Handke: Dzieje Warszawy nazwami pisane. Warszawa: Muzeum Historyczne m.st. Warszawy, 2011, s. 137. ISBN 978-83-62189-08-3.
  5. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 511. ISBN 83-01-08836-2.
  6. Jarosław Zieliński: Ulica Bednarska. Warszawa: Wydawnictwo Veda, 1997, s. 27. ISBN 83-85584-51-X.
  7. Jarosław Zieliński: Ulica Bednarska. Warszawa: Wydawnictwo Veda, 1997, s. 42. ISBN 83-85584-51-X.
  8. Stanisław Kopf: Powiśle. Warszawskie Termopile 1944. Warszawa: Fundacja „Wystawa Warszawa Walczy 1939-1945”, 1999, s. 70. ISBN 83-87545-18-X.
  9. Zygmunt Stępiński: Gawędy warszawskiego architekta. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1984, s. 59, 62. ISBN 83-03-00447-6.
  10. Zestawienie zabytków nieruchomych. Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków – stan na 30 września 2019 r. Woj. mazowieckie (Warszawa). W: Narodowy Instytut Dziedzictwa [on-line]. nid.pl. s. 25. [dostęp 2019-10-28].
  11. Zestawienie zabytków nieruchomych. Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków - stan na 30 września 2020 r. Woj. mazowieckie (Warszawa). W: Narodowy Instytut Dziedzictwa [on-line]. nid.pl. s. 25–26. [dostęp 2020-12-09].

Linki zewnętrzneEdytuj