Otwórz menu główne

Ulica Henryka Sienkiewicza w Sanoku

Ulica Henryka Sienkiewicza w Sanoku – ulica w dzielnicy Śródmieście miasta Sanoka[1].

ulica Henryka Sienkiewicza
Śródmieście
Ilustracja
Widok od strony ulicy Tadeusza Kościuszki
Państwo  Polska
Miejscowość Sanok
Przebieg
Ikona ulica początek T.svg 0 Ulica Tadeusza Kościuszki
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 200m Ulica Juliusza Słowackiego
Ikona ulica z lewej.svg 360m Ulica Grunwaldzka
Ikona przejazd kolejowy strzezony.svg 370m stacja kolejowa Sanok Miasto (po lewej) i Ulica Bartosza Głowackiego (dalszy bieg)
Położenie na mapie Sanoka
Mapa lokalizacyjna Sanoka
ulica Henryka Sienkiewicza
ulica Henryka Sienkiewicza
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Henryka Sienkiewicza
ulica Henryka Sienkiewicza
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
ulica Henryka Sienkiewicza
ulica Henryka Sienkiewicza
Położenie na mapie powiatu sanockiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sanockiego
ulica Henryka Sienkiewicza
ulica Henryka Sienkiewicza
Ziemia49°33′31,5″N 22°11′56,9″E/49,558750 22,199139

W przeszłości wzdłuż biegu późniejszej ulicy znajdowały się ogrody należące do fundacji szpitalnej[2]. Założona ulica została nazwana imieniem Henryka Sienkiewicza w 1913, gdy wyznaczono jej bieg od skrzyżowania z ulicą Tadeusza Kościuszki w kierunku południowym do przejazdu kolejowo-drogowego przy stacji Sanok Miasto[3], gdzie przechodzi w Bartosza Głowackiego, która w przeszłości obejmowała zasięgiem ulicę H. Sienkiewicza. Rozwój ulicy wiązał się z powstaniem stacji kolejowej Sanok Miasto i wybudowaniem siedziby Dyrekcji Skarbu[4].

Podczas II wojny światowej w trakcie okupacji niemieckiej ulica została przemianowana na Bergstrasse[5].

Ulica przynależy do rzymskokatolickiej parafii Przemienienia Pańskiego w Sanoku. Do ulicy dojeżdżają linie autobusowe nr 1, 7, 29, 38 MKS w Sanoku.

ZabudowaEdytuj

  • Budynek biurowy pod numerem 1. Obiekt został oddany w 1987, a roboty budowlane wykonywało Sanockie Przedsiębiorstwo Budowlane[6]. Siedzibę w nim objęły m.in. Urząd Skarbowy w Sanoku[7], Powszechna Spółdzielnia Spożywców w Sanoku[8], Sanocka Spółdzielnia Mieszkaniowa[9].
  • Kamienica pod numerem 2. Wybudowana w 1905 przez Berla Finka. W przeszłości mieszkańcami wynajmowanych lokalów były m.in. rodziny Stefańskich (do 1937, w tym Stefan Stefański), Trachmanów, Ortnerów (w tym Emanuel), nauczyciel Władysław Dajewski[10], Rauch Leib. W XX wieku w lokalach kamienicy siedzibę objęły Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej, Związek Sybiraków, Związek Strzelecki Rzeczypospolitej. W 2002 elewacja kamienicy została odnowiona[11].
  • Kamienica pod numerem 3. W przeszłości należąca do rodziny Słuszkiewiczów, zamieszkiwał w niej ostatni przedwojenny burmistrz Sanoka, Maksymilian Słuszkiewicz[12][13]. W 2. połowie XX wieku zamieszkiwały w niej pochodzące z rodu Słuszkiewiczów siostry Czesława (po mężu Szczepkowska) i Zygmunta[14]. Budynek został wpisany do gminnego rejestru zabytków miasta Sanoka, opublikowanego w 2015[15].
  • Budynek pod numerem 5, pierwotnie własności rodziny Rylskich, później mieściła się w nim Dyrekcja Skarbu, Powiatowa Komenda Policji Państwowej, Urząd Skarbowy, Gestapo i areszt śledczy StaPo, Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego, Komenda Milicji Obywatelskiej, Komenda Rejonowa i Powiatowa Policji)[16]. Budynek wpisany do gminnego rejestru zabytków miasta Sanoka, opublikowanego w 2015[15].
  • W 1938 do numeru 6 ulicy był przypisany adwokat dr Eugeniusz Szatyński[17].
  • Blok mieszkalny pod numerem 7. W okresie PRL pod tym adresem działał bar „Express”[18]. W lokalach parterowych mieszczą się obiekty handlowe oraz Jadłodajnia Towarzystwa Pomocy im. św. Brata Alberta[19] (otwarta 12 grudnia 1991[20]).
  • Kamienica pod numerem 8. Własność rodziny Gilewiczów, zamieszkiwali w niej m.in. lekarz dr Adam Gilewicz, adwokat dr Izasław Fell[21].
  • Kamienica pod numerem 10.
  • Adres pod numerem 12. W 1938 pod numerem 12 była zlokalizowana pracownia kupiecka Gimnazjum Kupieckiego[22]. Od 1950 budowano siedzibę dyrekcji i administracji Sanockiego Kopalnictwa Nafty i Gazu na obszarze przekazanym przez miasto Sanok w formie dzierżawy na okres 80 lat[23][16]. W wybudowanym gmachu pod numerem 12 później podjął działalność Oddział w Sanoku PGNiG S. A.[24].
  • Dom pod numerem 15, zamieszkiwali w nim Ksawery Korab-Brzozowski (1856-1931), który pełnił funkcję radcy sądowego i sędziego oraz Helena, z domu Kłobukowska (1871-1954) oraz dzieci Wacław (ur. 1892), Władysław (ur. 1895), Witold (ur. 1899) – żołnierzy artylerii Wojska Polskiego oraz Helena (1903-1938, po mężu Romer) i Maria, której mąż Jerzy Adamski (żołnierz, ziemianin, urzędnik), został późniejszym posiadaczem domu[25][26][27][28][29] (do 1939 dom w jego posiadaniu był pod numerem 9). Na fasadzie budynku pozostał herb Korab rodu Brzozowskich[25].
  • Dom pod numerem 20.
  • Budynek pod numerem 20. Działają w nim podmioty usługowo-handlowe.

PrzypisyEdytuj

  1. O dzielnicy. sanoksrodmiescie.pl. [dostęp 2015-08-20].
  2. Adam Fastnacht: Zarys dziejów Sanoka. W: Księga pamiątkowa Gimnazjum Męskiego w Sanoku 1888-1958. Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1958, s. 42.
  3. Ludwik Glatman. Nowe nazwy ulic Wielkiego Sanoka. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 2, Nr 36 z 31 sierpnia 1913. 
  4. Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 367, 372.
  5. Stanisław Węcławik: Pierwsze wielkie wychowanków spotkanie. W: Księga pamiątkowa (obchodów 100-lecia Gimnazjum oraz I Liceum Ogólnokształcącego w Sanoku). Sanok: 1980, s. 128.
  6. Andrzej Radzik: Sanockie Przedsiębiorstwo Budowlane lata 1978-1993. W: Budownictwo. Sanockie Przedsiębiorstwo Ceramiki Budowlanej. Sanockie Przedsiębiorstwo Budowlane. Sanok: 2014, s. 143. ISBN 978-83-934513-6-4.
  7. Urząd Skarbowy w Sanoku. bip.gov.pl. [dostęp 2015-07-29].
  8. Powszechna Spółdzielnia Spożywców w Sanoku. psssanok.pl. [dostęp 2015-07-29].
  9. Sanocka Spółdzielnia Mieszkaniowa. sm.sanok.pl. [dostęp 2015-07-29].
  10. Stefan Stefański: Kartki z przeszłości Sanoka. Sanok: Oficyna Wydawnicza Miejskiej Biblioteki Publicznej w Sanoku, 2005, s. 15-18. ISBN 83-919470-9-2.
  11. Joanna Kozimor. Obrazki z miasta. „Tygodnik Sanocki”. Nr 36 (565), s. 3, 6 września 2002. 
  12. Książka telefoniczna. 1939. s. 706. [dostęp 2015-05-26].
  13. Andrzej Romaniak: Sanok. Fotografie archiwalne – Tom I. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2009, s. 356. ISBN 978-83-60380-26-0.
  14. Bogdan Biskup. Konary rodowego drzewa. „Nowiny”, s. 5, Nr 18 z 22-23 stycznia 1983. 
  15. a b Zarządzenie Burmistrza Miasta Sanoka nr 42/2015 z 9 marca 2015. bip.um.sanok.pl, 2015-03-09. s. 2. [dostęp 2016-10-19].
  16. a b Andrzej Romaniak: Sanok. Fotografie archiwalne – Tom I. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2009, s. 352. ISBN 978-83-60380-26-0.
  17. Spis Abonentów sieci telefonicznych Państwowych i Koncesjonowanych w Polsce (z wyjątkiem m. st. Warszawy) na 1938 r.. Warszawa: Państwowe Przedsiębiorstwo „Polska Poczta, Telegraf i Telefon”, 1938, s. 623.
  18. Józef Baszak: Powstanie i rozwój Sanockiego Przedsiębiorstwa Budowlanego (1950-1978). W: Budownictwo. Sanockie Przedsiębiorstwo Ceramiki Budowlanej. Sanockie Przedsiębiorstwo Budowlane. Sanok: 2014, s. 64. ISBN 978-83-934513-6-4.
  19. Sanok. Wykaz placówek udzielających pomocy podczas mrozów i nie tylko. esanok.pl. [dostęp 2015-07-29].
  20. Adam Sudoł: Polska Ojczyzna moja. Część II. Sanok: 1999, s. 18.
  21. Spis Abonentów sieci telefonicznych Państwowych i Koncesjonowanych w Polsce (z wyjątkiem m. st. Warszawy) na 1938 r.. Warszawa: Państwowe Przedsiębiorstwo „Polska Poczta, Telegraf i Telefon”, 1938, s. 622.
  22. Spis Abonentów sieci telefonicznych Państwowych i Koncesjonowanych w Polsce (z wyjątkiem m. st. Warszawy) na 1938 r.. Warszawa: Państwowe Przedsiębiorstwo „Polska Poczta, Telegraf i Telefon”, 1938, s. 504, 623.
  23. Władysław Stachowicz: Życie gospodarcze. Czasy industrializacji 1949–1956. W: Sanok. Dzieje miasta. Kraków: Secesja, 1995, s. 821. ISBN 83-86077-57-3.
  24. Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo SA w Warszawie Oddział w Sanoku. Kontakt. sanok.pgnig.pl. [dostęp 2016-05-02].
  25. a b Edward Zając. Zostało ich tak niewiele. „Gazeta Bieszczadzka”, s. 8, Nr 9 (136) z 9 maja 1997. 
  26. Sanockie dworki. W: Edward Zając: Szkice z dziejów Sanoka. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 1998, s. 214-215. ISBN 83-909787-0-9.
  27. Wojciech Sołtys. Sanockie w okresie I wojny światowej w relacjach pamiętnikarzy i w prasie. „Rocznik Sanocki”, s. 63, 1995. Towarzystwo Rozwoju i Upiększania Miasta Sanoka. ISSN 0557-2096. 
  28. Skorowidz powiatu sanockiego. Wydany na podstawie dat zebranych w roku 1911. Sanok: 1911, s. 42.
  29. Janusz Szuber: Mojość. Sanok: Oficyna Wydawnicza Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 2005, s. 6. ISBN 83-919470-8-4.

BibliografiaEdytuj