Władysław Brzozowski (podpułkownik)

podpułkownik dyplomowany artylerii Wojska Polskiego

Władysław Karol August Brzozowski[2], także Władysław Brzozowski-Korab[a], herbu Korab (ur. 28 sierpnia 1895 w Tarnowie, zm. 14 czerwca 1990) – podpułkownik artylerii Wojska Polskiego.

Władysław Brzozowski
Ilustracja
(Włodzimierz Wołyński 1925[1])
podpułkownik artylerii podpułkownik artylerii
Data i miejsce urodzenia 28 sierpnia 1895
Tarnów
Data śmierci 14 czerwca 1990
Przebieg służby
Siły zbrojne Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier,
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 10 Dywizjon Artylerii Konnej
13 Dywizjon Artylerii Konnej
13 Pułk Artylerii Lekkiej
10 Pułk Artylerii Ciężkiej
18 Dywizjon Artylerii Ciężkiej
Stanowiska kwatermistrz pułku
dowódca dywizjonu
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Walecznych (1920-1941) Złoty Krzyż Zasługi Medal Waleczności (Austro-Węgry) Krzyż Wojskowy Karola
Rodzinny dom Brzozowskich w Sanoku

ŻyciorysEdytuj

Urodził się 28 sierpnia 1895 w Tarnowie[2][b], w rodzinie Franciszka Ksawerego (1856–1931) i Heleny z Kłobukowskich (1871–1954). Miał czworo rodzeństwa:

Rodzinny dom Korab-Brzozowskich znajduje się pod obecnym adresem ulicy Henryka Sienkiewicza 15 (do 1939 pod numerem 9[7]), położony pomiędzy ulicami Henryka Sienkiewicza, Juliusza Słowackiego[8] i Grunwaldzką w Sanoku (w przeszłości była to ulica Bartosza Głowackiego[9]). Później właścicielem dworku był Jerzy Adamski[10].

W 1913 Władysław zdał egzamin dojrzałości w C. K. Gimnazjum Męskim w Sanoku (w jego klasie byli m.in. Jan Bratro, Stanisław Szwed, Władysław Zaleski)[2][11][12]. Był jednym z pierwszych członków ruchu skautowego w Sanoku, został członkiem tajnego „oddziału ćwiczebnego” im. Hetmana Stanisława Żółkiewskiego, założonego w listopadzie 1909 przez działaczy Organizacji Młodzieży Niepodległościowej „Zarzewie”, od 1911 jako jawna Drużyna Skautowa im. hetmana Stanisława Żółkiewskiego – Ex ossibus ultor[13] (innymi harcerzami byli wówczas m.in. Jan Bratro, Julian Krzyżanowski, Tadeusz Piech, Klemens Remer, Tadeusz Remer, Zygmunt Vetulani, Władysław Zaleski, Mieczysław Krygowski)[14].

Po studiach podjął studia prawnicze[2]. W trakcie I wojny światowej bracia Wacław i Władysław Brzozowscy zostali zmobilizowani do cesarskiej i królewskiej armii i wysłani na front karpacki do walk z Rosją[15][16]. Władysław walczył w szeregach Pułku Artylerii Górskiej Nr 10. Awansował na kolejne stopnie w korpusie oficerów rezerwy artylerii górskiej: chorążego ze starszeństwem z 1 sierpnia 1915 i podporucznika ze starszeństwem z 1 sierpnia 1916[17][18].

Po zakończeniu I wojny światowej, jako były oficer armii austriackiej został przyjęty do Wojska Polskiego i zatwierdzony do stopnia porucznika[19]. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Został awansowany do stopnia kapitana artylerii ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919[20][21][22]. W 1923 był przydzielony do 10 dywizjonu artylerii konnej w Jarosławiu[23]. W 1924 był przydzielony do 13 dywizjonu artylerii konnej w Brodach[24]. W latach 1928-1933 pełnił służbę w 13 pułku artylerii lekkiej w Równem[25][26]. 27 stycznia 1930 został mianowany na stopień majora ze starszeństwem z 1 stycznia 1930 i 18. lokatą w korpusie oficerów artylerii[27]. W marcu tego roku został wyznaczony na stanowisko kwatermistrza pułku[28][29]. W kwietniu 1933 został przeniesiony do 10 pułku artylerii ciężkiej w Przemyślu na stanowisko dowódcy dywizjonu[30]. W 1937 został dowódcą sformowanego wówczas 18 dywizjonu artylerii ciężkiej w Zambrowie[31]. Na podpułkownika awansował ze starszeństwem z dniem 19 marca 1939 roku i 13. lokatą w korpusie oficerów artylerii[32].

Według stanu z 1931 Wacław i Władysław Brzozowscy figurowali jako właściciele domu przy ul. Emili Plater w Sanoku[33].

Po wybuchu II wojnie światowej 1939 w czasie kampanii wrześniowej 1939 roku dowodził 18 dywizjonem artylerii ciężkiej[34][35]. Przebywał w niemieckim obozie jenieckim Oflag II C Woldenberg (wraz z nim brat Wacław).

Po wojnie powrócił do Polski. Jako emerytowany podpułkownik zamieszkiwał w Nowej Rudzie przy ulicy Stefana Żeromskiego 1[36]. Zmarł 14 czerwca 1990[37]. Został pochowany na cmentarzu komunalnym w Nowej Rudzie[37]. Jego żoną była Halina z domu Grudzińska (1901-1985)[37].

OdznaczeniaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. W ewidencji Wojska Polskiego figurował, jako „Władysław IV Brzozowski” w celu odróżnienia od innych oficerów noszących to samo imię i nazwisko.
  2. Tutaj podany jako „Władysław August Brzozowski”, ur. 27 sierpnia 1895 w Tarnowie. CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok szkolny 1906/1907 (zespół 7, sygn. 42). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 167.
  3. Rodzice oraz siostra Helena zostali pochowani na cmentarzu przy ul. Jana Matejki w Sanoku.

PrzypisyEdytuj

  1. Borys Łapiszczak: Sanok w dawnym Województwie Lwowskim na starej pocztówce i fotografii. Cz. IX. Sanok: Poligrafia, 2006, s. 41. ISBN 83-918650-3-7.
  2. a b c d XXXII. Sprawozdanie Dyrekcyi c.k. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1912/13. Sanok: Fundusz Naukowy, 1913, s. 57.
  3. Żołnierze Niepodległości ↓.
  4. Wykaz poległych 1952 ↓, s. 78.
  5. Landau i Tabiszewski 1929 ↓, s. 24.
  6. Apel poległych. W: Dwa dni w mieście naszej młodości. Sprawozdanie ze zjazdu koleżeńskiego wychowanków Gimnazjum Męskiego w Sanoku w 70-lecie pierwszej matury w roku 1958. Warszawa: 1960, s. 66.
  7. Książka telefoniczna. 1939. s. 706. [dostęp 2015-07-29].
  8. Wojciech Sołtys. Sanockie w okresie I wojny światowej w relacjach pamiętnikarzy i w prasie. „Rocznik Sanocki 1995”, s. 63, 1995. Towarzystwo Rozwoju i Upiększania Miasta Sanoka. ISSN 0557-2096. 
  9. Skorowidz powiatu sanockiego. Wydany na podstawie dat zebranych w roku 1911. Sanok: 1911, s. 42.
  10. Sanockie dworki. W: Edward Zając: Szkice z dziejów Sanoka. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 1998, s. 214-215. ISBN 83-909787-0-9.
  11. Kronika. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 3, Nr 27 z 1 lipca 1913. 
  12. Absolwenci. 1losanok.pl. [dostęp 2012-04-02].
  13. Alojzy Zielecki, Rozwój ruchu niepodległościowego, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 474.
  14. Działalność sportowa Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Sanoku. sokolsanok.pl. [dostęp 2015-07-27].
  15. Paweł Kosina: Helena Kosinówna. Rodzina i sanoccy przyjaciele. Sanok: Stowarzyszenie Przyjaciół Heleny Kosiny w Sanoku, 2006, s. 26. ISBN 83-92421-0-0.
  16. Według Pawła Kosiny Wacław i Władysław Brzozowscy służyli w szeregach II Brygady Legionów Polskich. Paweł Kosina: Helena Kosinówna. Rodzina i sanoccy przyjaciele. Sanok: Stowarzyszenie Przyjaciół Heleny Kosiny w Sanoku, 2006, s. 51. ISBN 83-92421-0-0.
  17. Ranglisten 1917 ↓, s. 893, 1053.
  18. Ranglisten 1918 ↓, s. 1101, 1299.
  19. Wykaz oficerów 1920 ↓, s. 13.
  20. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 820.
  21. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 743.
  22. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 459.
  23. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 810.
  24. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 732.
  25. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 387.
  26. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 681.
  27. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 28 stycznia 1930 roku, s. 25.
  28. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 101.
  29. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 183.
  30. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 11 kwietnia 1933 roku, s. 84.
  31. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 757.
  32. a b c Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 160.
  33. Akta miasta Sanoka. Wykaz ulic i mieszkań w mieście Sanoku 1931 r. (zespół 135, sygn. 503). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 143.
  34. SAMODZIELNA GRUPA OPERACYJNA NAREW: Łomża - 9 schronów. schrony1939.fortyfikacje.pl. [dostęp 11 lipca 2014].
  35. SGO „Narew” w historii. dobroni.pl. [dostęp 11 lipca 2014].
  36. Zofia Bandurka: Wykaz imienny zaproszonych i obecnych na Zjeździe – przygotowała mgr Zofia Bandurkówna. W: Dwa dni w mieście naszej młodości. Sprawozdanie ze zjazdu koleżeńskiego wychowanków Gimnazjum Męskiego w Sanoku w 70-lecie pierwszej matury w roku 1958. Warszawa: 1960, s. 118.Sprawdź autora rozdziału:1.
  37. a b c Władysław Brzozowski. Nowa Ruda Cmentarze Komunalne. [dostęp 2020-03-14].
  38. a b Ranglisten 1918 ↓, s. 1299.

BibliografiaEdytuj