Wikipedia:Wikipedia dla klimatu/Propozycje

Stringy plant.svg
Small evergreen.svg
Ornamental tree.svg
General Tree.svg
Multystem tree.svg
Broadleaved Evergreen.svg
Groundcover pattern.svg
Strona główna Uczestnicy Artykuły do napisania
i poprawy
Przydatne źródła
i grafiki
Wykonane prace
(hasła i ilustracje)
Pomoc dla początkujących Dyskusja
W dyskusji artykułów, które będą tworzone lub poprawiane w ramach projektu, znajdzie się szablon
{{Wikipedia dla klimatu}}
 

Propozycje ekspertówEdytuj

Lista artykułów przesłana przez specjalistów z portalu naukowego Nauka o klimacie
Artykuł Co wymaga poprawy Sugestie źródeł Osoba edytująca
Zmiana klimatu Wszystko :) W tym artykule pomieszane są pojęcia współczesnej zmiany klimatu oraz naturalnej zmienności klimatu, nie jest jasne, kiedy mowa o czym. Mamy podrozdziały "naturalne / antropogeniczne czynniki zmiany klimatu" oraz "przyczyny zmiany klimatu" – nie wiadomo, czym się różnią "czynniki" od "przyczyn" i czy mają dotyczyć globalnej zmiany klimatu oraz naturalnej zmienności klimatu. "Efektu motyla" nie można logicznie zakwalifikować jako przyczyny zmian(y) klimatu. Na liście występują obok siebie wymuszenia i sprzężenia ujemne (te drugie odpowiadają za hamowanie zmian klimatu, więc jest dyskusyjne, czy należy je nazywać przyczynami). Ni z tego ni z owego w "przyczynach" pojawia się też opis wpływu zmiany klimatu na zachowanie huraganów, więc raczej konsekwencja niż przyczyna.


Proponuję, aby po poprawieniu to hasło dotyczyło ogólnie rozumianych zmian klimatu (których było wiele w historii Ziemi, które mogłyby wystąpić hipotetycznie, które mogą mieć różne przyczyny itd) a informacje dotyczące konkretnie współczesnej zmiany klimatu znalazły się w haśle globalne ocieplenie. Aekardas (dyskusja) 10:50, 24 lis 2020 (CET)Odpowiedz[odpowiedz]

PFlorek
Globalne ocieplenie
  • Aktualizacja danych, wykresów i map średniej temperatury powierzchni Ziemi.
  • Działy dotyczące "zmian temperatury w przeszłości" wydają się zbędne, bo to podobno hasło o współczesnym globalnym ociepleniu. Powinny być przeniesione na przykład do "naturalnej zmienności klimatu" albo artykułów o paleoklimatologii.
  • Aktualizacja wykresów i map projekcji klimatu, co najmniej na takie z czasów piątego raportu podsumowującego IPCC
  • Aktualizacja danych o wzroście poziomu morza
  • Aktualizacja danych o aktywności słonecznej i wkładzie Słońca w globalne ocieplenie (artykuły o "niedocenionym wkładzie Słońca" nie przetrwały próby czasu)
  • Aktualizacja części o ograniczaniu zmiany klimatu, zatrzymała się w pierwszej dekadzie XXI wieku, a tymczasem mamy Porozumienie paryskie, COP24 itd. Można przemyśleć, czy to miejsce na wymienianie działań politycznych, czy ogólne sformułowanie metod ograniczania zmiany klimatu.
  • Adaptacja – aktualizacja
  • Debata – aktualizacja
PFlorek
Mitygacja zmian klimatu Hasło warto rozwinąć (ktoś to robi, tłumacząc z angielskiego, ale nie wiadomo, czy wytrwa :) )

Nawet po przetłumaczeniu z wersji angielskiej, artykuł nadal będzie wymagał aktualizacji i uzupełnienia.

  • polskie wprowadzenie tego terminu: na przykład podręcznik "Klimatyczne ABC" (rozdziały 6, 12 i 13)
Agnes86
Podtlenek azotu Już zrobione :)
Brakuje informacji o tym, że jest to gaz cieplarniany, jak istotny (GWP), jak się zmienia jego koncentracja i dlaczego.
Bernard_NoK
Sadza Już zrobione. :)
Obok sadzy istnieje strona Czarny węgiel, którą również poprawiłem.

Brakuje informacji o wpływie sadzy na klimat (pochłanianie promieniowania słonecznego, bezpośredni efekt aerozolowy, ogrzewający klimat) i topnienie lodowców i lądolodów (to jedna z przyczyn "dark snow" na Grenlandii)

Bernard_NoK
Lód morski przydałoby się dodać informacje o jego znaczeniu dla klimatu (wzmocnienie arktyczne) i spadku zasięgu związanym ze zmianą klimatu (można posłużyć się wersją angielską oraz dodać osobno definicję "zasięgu lodu" – and. "extent") Leftfish
Eunice Newton Foote już zrobione: Eunice Newton Foote
Wzrost poziomu morza? Jest takie hasło w wersji angielskiej en:Sea level rise, w wersji polskiej połączono je ze "zmiennością poziomu morza", a to inne zagadnienie. Grudzio240
Klimat Definicja bardzo wąska. warto rozszerzyć za słownikiem Amerykańskiego Towarzystwa Meteorologicznego czyli "wolnozmienne aspekty oddziaływań w systemie klimatycznym, obejmującym atmosferę, hydrosferę i powierzchnię lądu" czy coś takiego. Potem można dodać, że w węższym sensie to statystyka stanów pogody, czy to co jest w definicji.. Koniecznie trzeba dołożyć definicje systemu klimatycznego oraz wymuszeń działających na system klimatyczny i sprzężeń, oraz uporządkować chaos. Grudzio240
IPCC? Intergovernmental Panel on Climate Change

rozjaśnić hasło

Mateusz Gieryga
Freony Przydałoby się dodatkowe zdanie na temat potencjału tworzenia efektu cieplarnianego, wkładu w ocieplenie klimatu. Szczureq
Instrumentalne pomiary temperatury Już zrobione. :)
Uzupełnić na podstawie wersji angielskiej, zaktualizować wykresy i tabelę. W obecnej wersji nie za bardzo wiadomo, po co jest to hasło, kto miałby go szukać i z niego skorzystać, a przecież w sumie informacje o różnych "seriach pomiarowych" są wartościowe, pomagają zrozumieć, co jest prezentowane na wykresach przez naukowców itd.
Bernard_NoK
Atrybucja (w klimatologii) Już zrobione :)

Trzeba utworzyć. W ujednoznacznieniu (Atrybucja (ujednoznacznienie)) pojawia się już atrybucja zmiany klimatu i atrybucja zjawisk ekstremalnych, warto wyjaśnić, o co chodzi
Bernard_NoK
Wylesianie Można dodać informacje o znaczeniu dla zmiany klimatu. MonikaKark
Obieg węgla w przyrodzie Już zrobione. :)

Do rozwinięcia
Bernard_NoK
Paleoklimatologia Do rozwinięcia (metody, ustalenia) Bernard_NoK
Porozumienie paryskie do utworzenia (jest o konferencji w Paryżu, ale powinno być osobne hasło o losach samego porozumienia) Bernard_NoK
Bilans masy lodowca, lądolodu, powierzchniowy bilans masy do utworzenia
Homogenizacja danych (serii pomiarowych) do utworzenia
Hipoteza tęczówki Aktualizacja, uwzględnienie nowszych publikacji o tym, jak w rzeczywistości zmienia się zachmurzenie
Zmiana klimatu (w Wikicytatach) Scalić z hasłem "globalne ocieplenie".

Jest cała masa ważnych i mądrych wypowiedzi do uwzględnienia, można szukać wypowiedzi przewodniczących i szefów grup roboczych IPCC, naukowców takich jak Katharine Hayohoe, Roger Revelle, James Hansen, Michael Mann, Gavin Schmidt, w Polsce prof. Szymon Malinowski (:)), prof. Zbigniew Kundzewicz i in., no i oczywiście papież Franciszek...  

Budżet węglowy do utworzenia
Cyrkulacja termohalinowa Poprawić, uzupełnić np. na podstawie wersji angielskiej. W wersji polskiej mamy utożsamienie THC i MOC, a jednak mówiąc o cyrkulacji termohalinowej mamy zwykle na myśli więcej, a nie mniej zjawisk.
  • wersja angielska, książka "Nauka o klimacie"
Dwutlenek węgla Punkt "Fakty i mity" jest nieencyklopedyczny – przeformułować lub skasować.
Projekcja klimatu do utworzenia (zasady, metody, historia, wyniki, porównanie z prognozowaniem pogody)
Specjalny raport IPCC o ociepleniu o 1,5 stopnia do utworzenia


Dodałem tłumaczenie pierwszej części artykułu z angielskiej wersji Wikipedii. Ponieważ jest to mój pierwszy artykuł na Wikipedii, wszelkie komentarze i korekty będą mile widziane :)

Szwnuk (dyskusja) 12:06, 6 sty 2021 (CET)Odpowiedz[odpowiedz]

szwnuk
Paliwo węglowo-neutralne // bezemisyjne? do utworzenia
Fluorowane gazy cieplarniane do utworzenia (dodane przeze mnie Panek (dyskusja) 10:44, 2 paź 2020 (CEST))Odpowiedz[odpowiedz]
Olej palmowy W rozdziale Ekologia warto wspomnieć o pożarach jakie miały miejsce, dołączyć zdjęcia satelitarne i ślad węglowy oleju palmowego. (Bagniarz (dyskusja) 01:08, 22 paź 2020 (CEST)Odpowiedz[odpowiedz]
Modele klimatu PFlorek
Piętra roślinności Dopisać punkt o przesuwaniu się i innych zmianach w piętrach roślinności związanych ze zmianą klimatu


System klimatyczny do utworzenia, przydaje się np. w opisie modeli systemu klimatycznego Ziemi, efektu cieplarnianego, zmian klimatu, sprzężeń i wymuszeń klimatycznych
Wymuszenie klimatyczne do utworzenia, jest potrzebne do opisu przyczyn zmian klimatu (historycznych i współczesnej)
Sprzężenie klimatyczne do utworzenia, jest potrzebne do opisu przebiegu zmian klimatu (historycznych i współczesnej)
Tożsamość Kai do utworzenia, można przetłumaczyć z Kaya identity MonikaKark
Emisja zanieczyszczeń Warto umieścić w haśle emisja zanieczyszczeń rozróżnienie emisji pośrednich i bezpośrednich - to pojęcia pojawiające się w analizie emisyjności sektorów gospodarki, śladu węglowego produktów itd.
Próg planetarny do utworzenia, nie mylić z "granicami planetarnymi"
Syukuro Manabe noblista 2021 - do uzupełnienia, np. na podstawie wersji angielskiej
Klaus Hasselmann noblista 2021 - do uzupełnienia, np. na podstawie wersji angielskiej
Szósty raport IPCC do uzupełnienia
Sekwestracja dwutlenku węgla do rozbudowania

Dodatkowe propozycjeEdytuj

Do zrobienia (brakujące hasła)Edytuj

Część haseł w wersji angielskiej zawiera szablony informujące o potrzebie poprawy.

Z kategorii en:Category:ClimatologyEdytuj

Znajdujące się w kateogrii Climatology i podkategoriach (do głębokości 2 poziomów). Posortowane wg priorytetów określonych w wersji angielskiej w projekcie en:Wikipedia:WikiProject Climate change

Top importance
High importance
en:Temperature record of the last 2,000 yearsen:El Niño–Southern Oscillationen:Abrupt climate changeen:Hockey stick graphen:Outgoing longwave radiationen:Season creepen:Climate change art
Mid importance
en:WAIS Divideen:Microwave Sounding Unit temperature measurementsen:UAH satellite temperature dataseten:Surveys of scientists' views on climate changeen:National climate projections
Low importance
en:Dansgaard–Oeschger eventen:Goyder's Lineen:Infrared windowen:Atlantic (period)en:Alkenone biolipiden:Model output statisticsen:Marine Isotope Stage 11en:Subatlanticen:Hotspot Ecosystem Research and Man's Impact On European Seasen:Soon and Baliunas controversyen:Sea ice emissivity modellingen:Marine Isotope Stage 5en:Warming stripes
??? (o nieokreślonym stopniu ważności)
en:Lowest temperature recorded on Earthen:Seasonal lagen:Timeline of glaciationen:South Pacific convergence zoneen:Global temperature recorden:Geologic temperature recorden:Lake-effect snowen:Quasi-biennial oscillationen:Antarctic oscillationen:Arctic oscillationen:Climate ensembleen:Marine isotope stageen:Ensemble forecastingen:Paleothermometeren:Urban climatologyen:Arctic Climate Impact Assessmenten:Older Dryasen:Paleolimnologyen:CLIWOCen:Meltwater pulse 1Aen:Global Observation Research Initiative in Alpine Environmentsen:International Geosphere-Biosphere Programmeen:Sahara pump theoryen:Dole effecten:Global Carbon Projecten:Western Disturbanceen:Dye 3en:Holdridge life zonesen:Subborealen:Cool tropics paradoxen:Δ13Cen:Global Energy and Water Exchangesen:Ocean surface topographyen:Integrated Carbon Observation Systemen:International Tundra Experimenten:Monga (Bangladesh)en:Probability of precipitationen:Urban thermal plumeen:Atmospheric reanalysisen:Divergence problemen:HadCRUTen:Earth rainfall climatologyen:Arctic dipole anomalyen:Sea ice thicknessen:Environmental magnetismen:Old Weatheren:Surface Heat Budget of the Arctic Oceanen:International Comprehensive Ocean-Atmosphere Data Seten:Monsoon of South Asiaen:Tectonic–climatic interactionen:Atlantic Equatorial modeen:North African climate cyclesen:Subtropical Indian Ocean Dipoleen:Tropical Atlantic SST Dipoleen:Homogenization (climate)en:Fennec (climate program)en:Pangean megamonsoonen:Atmospheric Circulation Reconstructions over the Earthen:Todd Weather Foliosen:Multivariate ENSO indexen:Trewartha climate classificationen:Climate as complex networksen:Metoceanen:Highest temperature recorded on Earthen:Meltwater pulse 1Ben:Amundsen-Nobile Climate Change Toweren:Climatic geomorphologyen:Yukon Ice Patchesen:Pacific Centennial Oscillationen:Cyclonic Niñoen:Don Glaciationen:Climate spiral

Z kategorii en:Climate variability and changeEdytuj

Znajdujące się w kateogrii Climate variability and change i podkategoriach (do głębokości 2 poziomów), ale nie w kategorii Climatology. Posortowane wg priorytetów określonych w wersji angielskiej w projekcie en:Wikipedia:WikiProject Climate change

Top importance
en:Climate change adaptationen:Climate justiceen:Human rights and climate change
High importance
en:Cloud feedbacken:IPCC Summary for Policymakersen:Land use, land-use change, and forestryen:Retreat of glaciers since 1850en:Climate systemen:Climate crisisen:Climate change mitigation scenariosen:Atmospheric methaneen:History of climate change scienceen:Public opinion on climate changeen:Climate change feedbacken:Economics of climate change mitigationen:Climate change and ecosystemsen:Tropical cyclones and climate changeen:Climate change and povertyen:Carbon-neutral fuelen:Effects of climate change on human healthen:Arctic sea ice declineen:Arctic ice packen:Climate resilienceen:Climate movementen:Effects of climate change on humansen:Climate securityen:Special Report on Global Warming of 1.5 °Cen:Climate emergency declarationen:Ecosystem-based adaptation
Mid importance
en:Global coolingen:Last Glacial Perioden:Last Glacial Maximumen:Shutdown of thermohaline circulationen:Climate change in popular cultureen:100,000-year problemen:Effects of climate change on marine mammalsen:Stratospheric sulfur aerosolsen:Carbon lock-inen:Permafrost carbon cycleen:Global warming hiatusen:Ozone depletion and climate changeen:Land surface effects on climateen:Marine heatwave
Low importance
en:Lapse rateen:Space sunshadeen:Holocene climatic optimumen:Individual and political action on climate changeen:Keep Cool (board game)en:8.2 kiloyear eventen:Garnaut Climate Change Reviewen:Greenhouse Development Rightsen:Climate Vulnerability Monitoren:Atmospheric carbon cycleen:CLARREOen:Solar activity and climateen:Climate change mitigation framework
??? (o nieokreślonym stopniu ważności)
en:Chlorofluorocarbonen:Fluorocarbonen:1,1,1-Trichloroethaneen:Wisconsin glaciationen:Impact winteren:Halomethaneen:Earth's energy budgeten:Description of the Medieval Warm Period and Little Ice Age in IPCC reportsen:Laurentide Ice Sheeten:Global changeen:Special Report on Emissions Scenariosen:Nitrogen trifluorideen:Bølling–Allerød warmingen:Boreal (age)en:Quaternary glaciationen:Late Paleozoic icehouseen:Waste heaten:Carbon Disclosure Projecten:4.2 kiloyear eventen:Global warming conspiracy theoryen:Global warming gameen:Bond eventen:Greenhouse and icehouse Earthen:Seawater greenhouseen:Arctic methane emissionsen:Marinoan glaciationen:Climate gapen:Fisheries and climate changeen:Pliocene climateen:Climatic Research Unit documentsen:Effects of climate change on terrestrial animalsen:Roman Warm Perioden:Megadroughten:Polar forests of the Cretaceousen:Open energy system modelsen:DICE modelen:Antarctic sea iceen:Climate Change Denialen:Climate change educationen:Glacial survival hypothesisen:Neopluvialen:Late Cenozoic Ice Ageen:African humid perioden:Homeric Minimumen:Orbiting Carbon Observatory 3en:Ecological grief

Do poprawienia (do uźródłowienia)Edytuj

Pora suchaStadiałStrefy klimatyczno-roślinneStrefa okołobiegunowaLato termiczneBabie lato (meteorologia)Klimat podzwrotnikowyKlimaty ciepłeStrefa podbiegunowaAgroklimatNiż IslandzkiEdGCMHipoteza termostatuDeklaracja lipskaNierównowagowe symulacje klimatuZmienna diagnostycznaRównowagowe symulacje klimatuRoczna amplituda temperatury powietrzaZlodowacenie środkowopolskieCzynniki klimatotwórczeInterstadiałKlimat morskiPluwiałStrefa podzwrotnikowaKlimatogramPaleoklimatologiaMezoklimatPóźny glacjałKlimatostratygrafiaTrzeci Raport IPCCKlimat strefowyKlimat astrefowyBurza tropikalnaInterglacjał mazowieckiBariera orograficznaZlodowacenie podlaskieKlimat polarnyInterpluwiałKalidostadiałFrygidostadiałClimate AuditKASHUEAllerød (okres klimatyczny)Depresja tropikalna Lista państw według rocznej emisji dwutlenku węgla (do aktualziacji, np. na podstawie https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/9d09ccd1-e0dd-11e9-9c4e-01aa75ed71a1/language-en) • Lista państw według emisji dwutlenku węgla na jednego mieszkańca (do aktualziacji, np. na podstawie https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/9d09ccd1-e0dd-11e9-9c4e-01aa75ed71a1/language-en)