Łasin

miasto w województwie kujawsko-pomorskim

Łasin (niem. Lessen) – miasto w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie grudziądzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Łasin, położone nad Jeziorem Łasińskim przy skrzyżowaniu drogi krajowej nr 16 z drogą wojewódzką nr 538.

Łasin
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Ratusz w Łasinie (2014)
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Polska

Województwo

 kujawsko-pomorskie

Powiat

grudziądzki

Gmina

Łasin

Prawa miejskie

1298-1833,
ponownie od 1860 r.

Burmistrz

Rafał Kobylski

Powierzchnia

4,79 km²

Wysokość

91,5 m n.p.m.

Populacja (31.12.2022)
• liczba ludności
• gęstość


3080[1]
643 os./km²

Strefa numeracyjna

+48 56

Kod pocztowy

86-320

Tablice rejestracyjne

CGR

Położenie na mapie gminy Łasin
Mapa konturowa gminy Łasin, w centrum znajduje się punkt z opisem „Łasin”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry znajduje się punkt z opisem „Łasin”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa konturowa województwa kujawsko-pomorskiego, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Łasin”
Położenie na mapie powiatu grudziądzkiego
Mapa konturowa powiatu grudziądzkiego, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Łasin”
Ziemia53°31′10″N 19°05′12″E/53,519444 19,086667
TERC (TERYT)

0406034

SIMC

0983557

Urząd miejski
ul. Radzyńska 2
86-320 Łasin
Strona internetowa
BIP
Plan Miasta i Gminy Łasin

W latach 1975–1998 miasto należało administracyjnie do województwa toruńskiego. Według danych GUS z 31 grudnia 2022 r. Łasin liczył 3080 mieszkańców[1].

Historia

edytuj
 
Jezioro Zamkowe w Łasinie

Położona nad jeziorem osada istniała już w czasach panowania Bolesława Chrobrego. Potwierdza to pierwsza historyczna informacja o istnieniu osady o nazwie Łasin, która pochodzi z 1014. Prawa miejskie Łasin otrzymał od Krzyżaków w 1298. Nadania praw dokonał mistrz krajowy Meinhard z Querfurtu, który wydał przywilej na założenie miasta na prawie magdeburskim Janowi z Lasu (po łac. De Nemore). Krzyżacy otoczyli miasto murami, wałami i fosami, a przylegające do miasta jeziora i trzęsawiska naturalnie wzmacniały jego obronność. Podczas wojen Królestwa Polskiego z Krzyżakami Łasin był kilkakrotnie bezskutecznie oblegany przez Polaków (również pod wodzą króla Władysława Jagiełły). Pomimo zwycięstwa pod Grunwaldem Łasin nadal pozostał przy Zakonie. Dopiero w 1461 w dzień Wszystkich Świętych, kiedy to z uwagi na święto miasto nie posiadało należytej obrony, bramy stały otworem, a załoga była niekompletna miasto zostało zdobyte, obrabowane i spalone. Za panowania krzyżackiego Łasin należał do komturstwa (a później wójtostwa) rogozińskiego. Historycznie Łasin zaliczany jest do Ziemi Chełmińskiej.

Kalendarium

edytuj
  • 1014 – pierwsza historyczna informacja o istnieniu osady o nazwie Łasin
  • 1298 – prawa miejskie na prawie magdeburskim
  • 1306 – prawa miejskie na prawie chełmińskim
  • 1455 – oddziały krzyżackie z Kwidzyna i Łasina napadły na Grudziądz i spaliły jego przedmieścia oraz spichrze.
  • 1461 – Łasin powrócił do państwa polskiego
  • 16 lipca 1526 – Zygmunt I Stary potwierdził przywileje nadane miastu za czasów krzyżackich
  • 1628 – miasto zostało spalone przez Szwedów
  • 16 kwietnia[2] 1719 – wielki pożar w mieście
  • 1772 – na skutek I rozbioru Polski Łasin został przyłączony do Prus
  • 1833 – utrata praw miejskich
  • 1860 – odzyskanie praw miejskich
  • 1886 – wybudowano linię kolejową łączącą Łasin z Gardeją
  • 1892 – rozebrano mury miejskie
  • 22 stycznia 1920 – powrót Łasina do Polski
  • 1 września 1939, około godz. 11 – miasto zostało zajęte przez wojska niemieckie.
  • 26 stycznia 1945 – miasto zostało zdobyte przez Armię Czerwoną.

Zabytki

edytuj

Edukacja

edytuj

W 1961 powstał Ludowy Zespół SportowyPiast Łasin[5]. Początkowo sekcja piłkarska uczestniczyła w rozgrywkach w klasie „B”. W sezonie 2013/2014 sekcja piłkarska występowała w grupie toruńskiej w klasie „A”, uzyskując awans do V ligi[6].

Sekcja tenisa stołowego w sezonie 2013/2014 uczestniczyła w rozgrywkach III ligi. 15 grudnia 2009 otworzono nowe boisko wybudowane w programie „Orlik 2012”.

Opieka zdrowotna

edytuj
  • Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej im. Macieja z Miechowa w Łasinie
  • Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „MEDYK”

Bezpieczeństwo publiczne

edytuj

Religia

edytuj

Na terenie miasta działalność religijną prowadzi Kościół rzymskokatolicki, do którego należy parafii katolickiej pw. św. Katarzyny, parafia należy do Diecezji toruńskiej. Łasin jest siedzibą dziekana Dekanatu Łasińskiego. Od 25.02.1995[7] roku Łasinie znajduje się klasztor Sióstr Karmelitanek Bosych. Otrzymały one budynek klasztoru od sióstr Felicjanek (w Łasinie od 27 lutego 1922 roku[8]). W Łasinie znajdowały się również neogotycki kościół i cmentarz ewangelicki przy ulicy Starej 1[9][10][11] oraz cmentarz żydowski.

Demografia

edytuj

Populacja

edytuj
  • Piramida wieku mieszkańców Łasina w 2014 roku[12].

 

Honorowi Obywatele Miasta

edytuj

Zobacz też

edytuj

Przypisy

edytuj
  1. a b GUS, Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 grudnia 2022 r. [online], stat.gov.pl [dostęp 2023-05-14] (pol.).
  2. "Geschichte des Graudenzer Kreises" Xaver Froelich
  3. OSP Łasin.
  4. News – Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych w Łasinie. jagiellonczyklasin.edu.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-10-31)]..
  5. „Łasin Historia 1298 Teraźniejszość 1998 Przyszłość XXI w.” – Urząd Miasta i Gminy Łasin 1998 r.
  6. „Awans do V ligi uzyskali już: Tor Laskowice, Czarni Nakło, Piast Łasin i Pomowiec Kijewo Król. Dąb Barcin jest o krok od awansu. Nadal w grupie drugiej ma 2 punkty przewagi nad Notecią Gębice.” źródło: http://www.pomorska.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20140608/PILKA22/140609308.
  7. HISTORIA NASZEJ FUNDACJI. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-09-14)].
  8. Strona parafii św. Katarzyny w Łasinie.
  9. Kościół ewangelicki w Łasinie.
  10. Pochodzenie ołtarza nie jest znane; przypuszczano, że może został przywieziony z Łasina, jednak byłby chyba zbyt nikły dla tamtejszego dość dużego kościoła, dziś już nieistniejącego..
  11. UMiG Łasin: Cmentarz ewangelicki przy ulicy Starej z 1 połowy XIX w..
  12. Łasin w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2016-01-09], liczba ludności w oparciu o dane GUS.

Bibliografia

edytuj
  • Grudziądz i okolice. Przewodnik, Grudziądzkie Towarzystwo Kultury, Biblioteka Miejska w Grudziądzu, Grudziądz, 1990
  • Łasin Historia 1298 Teraźniejszość 1998 Przyszłość XXI w. Urząd Miasta i Gminy Łasin, 1998

Linki zewnętrzne

edytuj