Łasin

miasto w województwie kujawsko-pomorskim
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Łasin (ujednoznacznienie).

Łasin (niem. Lessen) – miasto w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie grudziądzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Łasin, położone nad Jeziorem Łasińskim przy skrzyżowaniu drogi krajowej nr 16 z drogą wojewódzką nr 538.

Łasin
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Ratusz w Łasinie
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Powiat grudziądzki
Gmina Łasin
Prawa miejskie 1298
Burmistrz Rafał Kobylski
Powierzchnia 4,79 km²
Wysokość 91,5 m n.p.m.
Populacja (31.12.2019)
• liczba ludności
• gęstość

3197[1]
667,4 os./km²
Strefa numeracyjna +48 56
Kod pocztowy 86-320
Tablice rejestracyjne CGR
Położenie na mapie gminy Łasin
Mapa lokalizacyjna gminy Łasin
Łasin
Łasin
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Łasin
Łasin
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Łasin
Łasin
Położenie na mapie powiatu grudziądzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu grudziądzkiego
Łasin
Łasin
Ziemia53°31′10″N 19°05′12″E/53,519444 19,086667
TERC (TERYT) 0406034
SIMC 0983557
Urząd miejski
ul. Radzyńska 2
86-320 Łasin
Strona internetowa
BIP

W latach 1975–1998 miasto należało administracyjnie do województwa toruńskiego.

Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. Łasin liczył 3197 mieszkańców[1].

HistoriaEdytuj

 
Jezioro Zamkowe w Łasinie

Położona nad jeziorem osada istniała już za Bolesława Chrobrego. Pierwsza historyczna informacja o istnieniu osady o nazwie Łasin pochodzi z 1014. Prawa miejskie Łasin otrzymał od Krzyżaków w 1298. Nadania dokonał mistrz krajowy Meinhard z Querfurtu, który wydał przywilej na założenie miasta na prawie magdeburskim Janowi z Lasu (po łac. De Nemore). Krzyżacy otoczyli miasto murami, wałami i fosami, a przylegające do miasta jeziora i trzęsawiska naturalnie wzmacniały jego obronność. Podczas wojen z Krzyżakami był kilkakrotnie bezskutecznie oblegany przez Polaków (również pod wodzą króla Władysława Jagiełły). Pomimo zwycięstwa pod Grunwaldem Łasin nadal pozostał przy Zakonie. Dopiero w 1461 w dzień Wszystkich Świętych, kiedy to z uwagi na święto miasto nie posiadało należytej obrony, bramy stały otworem, a załoga była niekompletna miasto zostało zdobyte, obrabowane i spalone. Za panowania krzyżackiego Łasin należał do komturstwa (a później wójtostwa) rogozińskiego. Historycznie Łasin zaliczany jest do Ziemi Chełmińskiej.

KalendariumEdytuj

  • 1014 – pierwsza historyczna informacja o istnieniu osady o nazwie Łasin
  • 1298 – prawa miejskie na prawie magdeburskim
  • 1306 – prawa miejskie na prawie chełmińskim
  • 1455 – oddziały krzyżackie z Kwidzyna i Łasina napadły na Grudziądz i spaliły jego przedmieścia oraz spichrze.
  • 1461 – Łasin powrócił do państwa polskiego
  • 16 lipca 1526 – Zygmunt I Stary potwierdził przywileje nadane miastu za czasów krzyżackich
  • 1628 – miasto zostało spalone przez Szwedów
  • 16 kwietnia[2] 1719 – wielki pożar w mieście
  • 1772 – na skutek I rozbioru Polski Łasin został przyłączony do Prus
  • 1833 – utrata praw miejskich
  • 1860 – odzyskanie praw miejskich
  • 1886 – wybudowano linię kolejową łączącą Łasin z Gardeją
  • 1892 – rozebrano mury miejskie
  • 22 stycznia 1920 – powrót Łasina do Polski
  • 1 września 1939, ok. godz. 11 – miasto zostało zajęte przez wojska niemieckie.
  • 26 stycznia 1945 – miasto zostało zdobyte przez Armię Czerwoną.

ZabytkiEdytuj

 
Klasztor Sióstr Karmelitanek Bosych w Łasinie
  • archiprezbiterialny kościół pw. św. Katarzyny, zbudowany w 1328 na miejscu dawnego drewnianego kościoła. Wielokrotnie przebudowywany w okresie od XVII do XX wieku. Obecny kościół zbudowany jest z czerwonej cegły w stylu gotyckim. Wystrój kościoła jest renesansowo-barokowy z pierwszej połowy XVIII wieku. Na chórze znajdują się organy z pierwszej połowy XIX wieku. W XIX wieku została zbudowana drewniana dzwonnica o wysokości ok. 10 m. Umieszczone są w niej trzy dzwony odlane w Gdańsku (duży w 1719 i dwa mniejsze w 1739). Kościół nigdy nie posiadał dzwonnicy murowanej.
  • wieża ciśnień (1893) przy Ochotniczej Straży Pożarnej w Łasinie
  • gmach magistratu miejskiego (1900)
  • Muzeum Pożarnictwa Ziemi Pomorskiej
  • pomnik ofiar II wojny światowej pochodzących z Łasina i okolic zamordowanych przez Selbstschutz. Tzw. pomnik na „Magdalence” usytuowany na miejscu dawnego kościoła pod wezwaniem św. Marii Magdaleny, który został zniszczony podczas drugiej wojny szwedzkiej w 1670.

EdukacjaEdytuj

SportEdytuj

W 1961 powstał Ludowy Zespół SportowyPiast Łasin[5]. Początkowo sekcja piłkarska uczestniczyła w rozgrywkach w klasie „B”. W sezonie 2013/2014 sekcja piłkarska występowała w grupie toruńskiej w klasie „A”, uzyskując awans do V ligi[6].

Sekcja tenisa stołowego w sezonie 2013/2014 uczestniczyła w rozgrywkach III ligi. 15 grudnia 2009 otworzono nowe boisko wybudowane w programie „Orlik 2012”.

Opieka zdrowotnaEdytuj

  • Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej im. Macieja z Miechowa w Łasinie
  • Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „MEDYK”

Bezpieczeństwo publiczneEdytuj

ReligiaEdytuj

Na terenie miasta działalność religijną prowadzi Kościół rzymskokatolicki, do którego należy parafii katolickiej pw. św. Katarzyny, parafia należy do Diecezji toruńskiej. Łasin jest siedzibą dziekana Dekanatu Łasińskiego. Od 25.02.1995[7] roku Łasinie znajduje się również klasztor Sióstr Karmelitanek Bosych. Otrzymały one budynek klasztoru od sióstr Felicjanek (w Łasinie od 27 lutego 1922 roku[8]). W Łasinie znajdował się w przeszłości również neogotycki kościół oraz cmentarz ewangelicki przy ulicy Starej 1[9][10][11] oraz cmentarz żydowski.

DemografiaEdytuj

 
Plan Miasta i Gminy Łasin

PopulacjaEdytuj

  • Piramida wieku mieszkańców Łasina w 2014 roku[12].

 

Honorowi Obywatele MiastaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny, demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-07-16].
  2. "Geschichte des Graudenzer Kreises" Xaver Froelich
  3. OSP Łasin.
  4. News – Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych w Łasinie.
  5. „Łasin Historia 1298 Teraźniejszość 1998 Przyszłość XXI w.” – Urząd Miasta i Gminy Łasin 1998 r.
  6. „Awans do V ligi uzyskali już: Tor Laskowice, Czarni Nakło, Piast Łasin i Pomowiec Kijewo Król. Dąb Barcin jest o krok od awansu. Nadal w grupie drugiej ma 2 punkty przewagi nad Notecią Gębice.” źródło: http://www.pomorska.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20140608/PILKA22/140609308.
  7. HISTORIA NASZEJ FUNDACJI.
  8. Strona parafii św. Katarzyny w Łasinie.
  9. Kościół ewangelicki w Łasinie.
  10. Pochodzenie ołtarza nie jest znane; przypuszczano, że może został przywieziony z Łasina, jednak byłby chyba zbyt nikły dla tamtejszego dość dużego kościoła, dziś już nieistniejącego..
  11. UMiG Łasin: Cmentarz ewangelicki przy ulicy Starej z 1 połowy XIX w..
  12. http://www.polskawliczbach.pl/Lasin, w oparciu o dane GUS.

BibliografiaEdytuj

  • Grudziądz i okolice. Przewodnik, Grudziądzkie Towarzystwo Kultury, Biblioteka Miejska w Grudziądzu, Grudziądz, 1990
  • Łasin Historia 1298 Teraźniejszość 1998 Przyszłość XXI w. Urząd Miasta i Gminy Łasin, 1998

Linki zewnętrzneEdytuj