Otwórz menu główne

Historia bateriiEdytuj

Bateria nie występowała w pokojowej organizacji wojska. Sformowana została w dniach 24–26 sierpnia 1939, w Dąbrówce koło Służewca, w grupie jednostek oznaczonych kolorem zielonym[1]. Jednostką mobilizującą był 1 dywizjon artylerii konnej. 27 sierpnia pododdział przetransportowany został koleją do Radziwia i wszedł w skład załogi Przedmościa „Płock”, której trzon stanowił batalion ON „Warszawski I” majora Franciszka Żebrowskiego.

5 września bateria podporządkowana została gen. bryg. Marianowi Przewłockiemu. W nocy z 6 na 7 września pododdział przegrupował się do Wyszogrodu, gdzie wszedł w skład załogi tamtejszego przedmościa. Kolejnej nocy bateria razem z 26 pułkiem Ułanów Wielkopolskich pomaszerowała do Cybulic. W nocy z 9 na 10 września pododdział dotarł do rejonu Jabłonny, gdzie zawrócony został na zachód, do Puszczy Kampinoskiej. 10 września około godz. 10.00 bateria dotarła w okolice m. Kromnów. Kolejna zmiana rozkazów zmusiła pododdział do dalszego wysiłku marszowego. W nocy z 10 na 11 września bateria przegrupowała się do Tarchomina, a następnej nocy, razem z 9 dywizjonem artylerii konnej, do lasów w rejonie Starej Miłosny. 12 września 15 bak wcielona została do 2 dywizjonu artylerii konnej. 13 września bateria pomaszerowała do rejonu Dębe Wielkie, gdzie zajęła stanowiska ogniowe na południe od szosy brzeskiej. Tego dnia pododdział przeszedł swój chrzest bojowy w kampanii wrześniowej, wspierając natarcie Wołyńskiej Brygady Kawalerii na Mińsk Mazowiecki. W nocy z 13 na 14 września, po załamaniu się natarcia, bateria wycofała się do rejonu Garwolina, a następnej nocy do rejonu Baranów-Łysobyki. W trakcie marszów nastąpiły straty marszowe. Zdezerterował dowódca drużyny cekaemów, Niemiec z pochodzenia. W nocy z 15 na 16 września rozpoczęty został marsz na Lubartów i dalej na Rejowiec, Uchanie (20 września) i m. Przewale, w rejonie której zatrzymano się 21 września. Następnego dnia bateria wzięła udział w drugiej bitwie pod Tomaszowem Lubelskim. Ze stanowisk ogniowych położonych na południe od m. Zubowice, pododdział prowadził ogień do celów wskazanych dowódcy 2 dak, na mapie, przez szefa sztabu Wołyńskiej BK, mjr dypl. Wilhelma Lewickiego. 23 września bateria maszerowała przez Majdan Krynicki-Suchowolę do rejonu m. Jacnia, w którym wspierała natarcie kawalerii na tę miejscowość i wzgórze 329. W czasie tej walki zniszczony został jeden jaszcz. Dowódca baterii został ranny i utracił łączność z pododdziałem. Wieczorem tego samego dnia, w rejonie kolonii Niemirówek, na rozkaz dowódcy 2 dak, ppłk. Jana Kamińskiego, żołnierze zniszczyli cztery 75 mm armaty wzór 1902/1926 i trzy jaszcze oraz zatopili posiadaną jeszcze amunicję. 24 września żołnierze baterii dotarli do m. Huta Różaniecka. Część z nich weszła w skład „oddziału kawalerii ppłk. Kamińskiego”, a około dwudziestu, w tym por. Łukaszewicz, ranny ppor. rez. Barcz, ppor. rez. Jezierski, ogn. pchor. Wereszczyńskii i szef baterii, dołączyło do 3 baterii 1 dak. 27 września „oddział kawalerii ppłk. Kamińskiego” dostał się do niewoli niemieckiej, natomiast grupa por.Łukaszewicza podzieliła los oddziałów Grupy Operacyjnej Kawalerii gen. Andersa.

Obsada personalna 15 bak we wrześniu 1939Edytuj

  • dowódca – kpt. Walenty Rakowski[2] (ranny 23 IX pod Jacnią)
  • oficer ogniowy – por. Józef Łukaszewicz
  • oficer zwiadowczy – ogn. pchor. Włodzimierz Wereszczyński
  • dowódca I plutonu – ppor. rez. Stanisław Gerard Jezierski
  • dowódca II plutonu – ppor. rez. Stanisław Barcz (ciężko ranny 23 IX 1939 pod Jacnią)
  • celowniczy – Goldberg
  • celowniczy – Kac
  • jaszczowy 3 działonu – bomb. Stojan
  • szef baterii – ogn. Józef Radzikowski
  • działonowy – kpr. Jan Bombała († 1 IX 1939 Płock)
  • trębacz – bomb. Augustynia († 13 IX 1939 Dębe Wielkie)

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Grupa zielona – jednostki wzmacniane i formowane w okresie zagrożenia.
  2. Jan Kamiński, Od konia i armaty do spadochronu..., s. 27; Piotr Zarzycki, 15 bateria artylerii konnej..., s. 77 podają, że dowódca baterii miał na imię Włodzimierz.

BibliografiaEdytuj

  • Jan Kamiński: Od konia i armaty do spadochronu. Wspomnienia uczestnika II wojny światowej. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1980. ISBN 83-211-0127-5.
  • Piotr Zarzycki: Plan mobilizacyjny „W”. Wykaz oddziałów mobilizowanych na wypadek wojny. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, 1995. ISBN 83-85621-87-3.
  • Piotr Zarzycki. 15 bateria artylerii konnej w kampanii wrześniowej 1939 roku. „Przegląd Historyczno-Wojskowy”. 3 (203), 2004. Warszawa: Wojskowe Biuro Badań Historycznych. ISSN 1640-6281.