Alfred Wielopolski

polski historyk prawa i gospodarki

Alfred Feliks Wielopolski (ur. 19 października 1905 w Chrobrzu, Kielce, zm. 24 maja 1996 w Szczecinie) – polski historyk prawa i gospodarki, prof. zw. Politechniki Szczecińskiej, specjalista w dziedzinie nauk politycznych i ekonomicznych.

Alfred Feliks Wielopolski
Data i miejsce urodzenia 19 października 1905
Chroberz (Kielce)
Data i miejsce śmierci 24 maja 1996
Szczecin
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny,
w Szczecinie
kwatera 42d-13-4
Zawód, zajęcie historyk prawa i gospodarki, pedagog
Narodowość polska
Tytuł naukowy dr. hab.
profesor zwyczajny nauk humanistycznych
Alma Mater Uniwersytet Warszawski
(Wydział Prawa),
Uniwersytet we Fryburgu (doktorat)
Stanowisko kierownik katedry
Pracodawca Politechnika Szczecińska,
Uniwersytet Szczeciński,
Wojewódzkie Archiwum Państwowe w Szczecinie
Małżeństwo Maria Salomea Woytkowska h. Lubicz
Dzieci Jan, Zofia, Agnieszka, Andrzej

ŻyciorysEdytuj

Pochodził z magnackiego rodu Wielopolskich herbu Starykoń. Urodził się w ich posiadłości w Chrobrzu[1][2]. Studiował w Polsce, Francji i Szwajcarii, we Fryburgu. W roku 1927 uzyskał magisterium w dziedzinie prawa na Uniwersytecie Warszawskim[3][4][5]. Stopień doktora nauk politycznych i ekonomicznych otrzymał na Wydziale Ekonomii i Nauk Politycznych Uniwersytetu we Fryburgu w roku 1931[3][5] na podstawie pracy nt. emigracji Polaków do Ameryki Południowej[3] (zob. np. Polonia urugwajska, Polonia i Polacy w Argentynie, Polonia w Peru).

Po doktoracie wrócił do Polski. Był początkowo, w latach 1932–1933, starostą wieluńskim. W latach 1934–1937 pracował w Kancelarii Cywilnej Prezydenta RP, Ignacego Mościckiego, a następnie został zatrudniony w Biurze Senatu RP. Niedługo przed wybuchem wojny, w roku 1939, został dyrektorem tego Biura.

Bezpośrednio po zakończeniu wojny pracował jako asystent-wolontariusz w Katedrze Ekonomii Rolnej Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz pełnił funkcję sekretarza naukowego Instytutu Bałtyckiego. W końcu roku 1946 został kuratorem Biblioteki Akademii Handlowej w Poznaniu i włączył się do organizacji Akademii Handlowej w Szczecinie, w której wykładał prawo skarbowe i historię gospodarczą[5].

W latach 1951–1956, w związku z represjami okresu stalinowskiego, otrzymał zakaz pracy dydaktycznej. Został zatrudniony w Wojewódzkim Archiwum Państwowym w Szczecinie. Powrót do pracy akademickiej umożliwił mu „polski październik” roku 1956[5][3]. Akademia Handlowa była już wówczas przekształcona w jeden z wydziałów Politechniki Szczecińskiej (PS). Alfred Wielopolski otrzymał w PS stanowisko profesora nadzwyczajnego w roku 1959 i tytuł profesora w roku 1968[6]. Pełnił funkcję kierownika Katedry Historii Gospodarczej oraz Zakładu Historii Gospodarczej i Doktryn Ekonomicznych[3]. Na emeryturę odszedł w roku 1976[5].

Był współorganizatorem i aktywnym członkiem Szczecińskiego Towarzystwa Naukowego, Instytutu Zachodniopomorskiego[7] i Szczecińskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego[3]. Współpracował z Uniwersytetem Szczecińskim jako konsultant naukowy w zakresie nauk humanistycznych i ekonomicznych[5]. W roku 2016 Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych opublikowała wspomnienia Alfreda Wielopolskiego p.t. Z herbem po służbach, ​ISBN 978-83-64806-46-9​.

Publikacje (wybór)[8][9]Edytuj

  • L'émigration polonaise en Amérique du Sud, l'Oeuvre de Saint-Paul, 1931
  • Bydgoszcz: nowe zadania i widoki rozwoju, Wydawnictwo Instytutu Bałtyckiego, 1945
  • Elbląg: dzieje i przyszłość, Referaty i materiały, Instytut Bałtycki, 1946
  • Tolkmicko nad Zalewem Wiślanym, Wydawnictwo Związku Gospodarczego Miast Morskich, 1946
  • Wojewódzkie Archiwum Państwowe w Szczecinie (współautor: Irena Okoń), 1953,
  • Rola badań historycznych w kulturalnym zagospodarowaniu Pomorza Zachodniego, Instytut Zachodnio-Pomorski, 1957
  • Gospodarka Pomorza Zachodniego w latach 1800–1918 (tom 2), Szczecińskie Towarzystwo Naukowe, Wydział Nauk Społecznych, 1959
  • Archiwum Książąt Szczecińskich, Wydawnictwo Archiwów Państwowych, 1962
  • Ustrój polityczny Pomorza Zachodniego w XIX wieku, Wydawnictwo Poznańskie, 1965
  • Pomorze Zachodnie, Wydawnictwo Poznańskie, 1966
  • Zarys dziejów transportu, Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Szczecińskiej, 1969
  • Rozwój komunikacji miejskiej w Szczecinie w latach 1945–1970, Instytut Zachodnio-Pomorski, 1970
  • Zarys gospodarczych dziejów transportu do roku 1939, Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 1975

WyróżnieniaEdytuj

Otrzymał tytuły[3][5]:

UpamiętnienieEdytuj

Na stronie internetowej Urzędu Miasta Szczecin „Groby zasłużonych Szczecinian” napisano[4]:

Nie tylko potomek arystokratycznego rodu, ale także arystokrata ducha. Wszechstronnie wykształcony, władający biegle kilkoma językami erudyta. […] Jego dorobek naukowy jest imponujący – kilka książek, setki referatów i artykułów. Wśród nich bardzo ważne dla badań nad historią regionu […]

Cmentarze w Szczecinie,

Życie prywatneEdytuj

Ożenił się 21 września 1935 roku z Marią Salomeą Woytkowską h. Lubicz[10]. Mieli czworo dzieci: Jana (ur. 1936), Zofię (ur. 1938), Agnieszkę (ur. 1941) i Andrzeja (ur. 1945)[1].

Zmarł w Szczecinie w roku 1996. Został pochowany na szczecińskim Cmentarzu Centralnym (kwatera 42d-13-4)[4].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Wielopolscy h. Stary Koń (pol.). W: Genealogia Wielopolskich [on-line]. Chroberz.pl. [dostęp 2012-12-10].
  2. Ośrodek Dziedzictwa Kulturowego i Tradycji Rolnej Ponidzia mieszczący się w pałacu Wielopolskich w Chrobrzu (pol.). W: Strona internetowa Starostwa Powiatowego Pińczów [on-line]. www.pinczow.pl. [dostęp 2015-01 -20].
  3. a b c d e f g Józef Stanielewicz: Wielopolski Alfred. W: Praca zbiorowa, red. Tadeusz Białecki: Encyklopedia Szczecina. T. 2. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, Instytut Historii, Zakład Historii Pomorza Zachodniego, 2000, s. 606. ISBN 83-7241-089-5. (pol.)
  4. a b c Wielopolski Alfred (pol.). W: Cmentarz Centralny Cmentarz Centralny w Szczecinie. Groby zasłużonych Szczecinian [on-line]. www.cmentarze.szczecin.pl. [dostęp 2012-12-10].
  5. a b c d e f g prof. zw. dr hab. Alfred Wielopolski (pol.). W: Strona internetowa Uniwersytetu Szczecińskiego. Doktorzy Honoris Causa [on-line]. www.univ.szczecin.pl. [dostęp 2012-12-10].
  6. Alfred Wielopolski w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI).
  7. Instytut Zachodniopomorski, Encyklopedia PWN [dostęp 2012-12-10].
  8. Publikacje (wybór); inauthor: Alfred Wielopolski. [dostęp 2012-12-10].
  9. S-autorzy= ( Wielopolski Alfred ) (pol.). W: Katalog Biblioteki Sejmowej [on-line]. bs.sejm.gov.pl. [dostęp 2012-12-10].
  10. Zdjęcie ze ślubu w zbiorach NAC.