Andrzej Stasiuk

pisarz polski

Andrzej Stasiuk (ur. 25 września 1960 w na Podlasiu) – polski prozaik, poeta, dramaturg, eseista, publicysta i wydawca, laureat Nagrody Fundacji im. Kościelskich (1995), Nagrody Literackiej „Nike” (2005) i Nagrody Literackiej Gdynia (2010).

Andrzej Stasiuk
Ilustracja
Andrzej Stasiuk (2009)
Data i miejsce urodzenia 25 września 1960
Podlasie
Narodowość polska
Dziedzina sztuki literatura piękna
Ważne dzieła
Odznaczenia
Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Nagrody

Nagroda Literacka Nike
Nagroda Fundacji im. Kościelskich
Nagroda Literacka Gdynia

Andrzej Stasiuk jako wokalista-melorecytator w projekcie muzycznym Mickiewicz – Stasiuk – Haydamaky (2019)
Widok na dolinę Wołowca

ŻyciorysEdytuj

Wydalony kolejno: z liceum zawodowego, technikum, zasadniczej szkoły zawodowej[1]. We wczesnych latach 80. zaangażowany w działalność Ruchu Wolność i Pokój. Zdezerterował z wojska, za co półtora roku spędził w więzieniu (swoje przemyślenia z tego okresu zawarł później w broszurze Prison is hell[2]). W 1986[3] wyjechał z Warszawy i zamieszkał w Czarnem, a kilka lat później w Wołowcu w Beskidzie Niskim.

Autor felietonów prasowych, publikowanych na łamach „Tygodnika Powszechnego”, „Gazety Wyborczej”, „Tytułu”, „Ozonu”, „Frankfurter Allgemeine Zeitung” i innych pism. Jego książki zostały przetłumaczone na języki obce, m.in. białoruski, angielski, fiński, francuski, niderlandzki, niemiecki, rosyjski, norweski, ukraiński, węgierski, włoski, czeski, rumuński.

Wraz z żoną Moniką Sznajderman prowadzi Wydawnictwo Czarne, specjalizujące się w literaturze środkowoeuropejskiej.

Wystąpił w filmie Gnoje (1995) Jerzego Zalewskiego, będącym adaptacją Białego kruka.

26 stycznia 2018 roku ukazał się album studyjny Mickiewicz – Stasiuk – Haydamaky nagrany wspólnie z ukraińskim zespołem Haydamaky[4], na którym Stasiuk towarzyszy zespołowi melorecytując polskie teksty utworów Adama Mickiewicza (przy czym wokalista zespołu Ołeksandr Jarmoła śpiewa ukraińskie tłumaczenia poezji Mickiewicza). Album dotarł do 12. miejsca na polskiej liście sprzedaży OLiS[5].

TwórczośćEdytuj

DyskografiaEdytuj

Albumy studyjneEdytuj

Rok Dane dot. albumu Najwyższa pozycja na liście
POL
[5]
2018 Mickiewicz – Stasiuk – Haydamaky (oraz Haydamaky) 12

NagrodyEdytuj

FilmografiaEdytuj

AdaptacjeEdytuj

  • Gnoje (film fabularny, 1995) – współautor scenariusza na podstawie powieści Biały kruk
  • Wino truskawkowe (film fabularny, 2007) – autor scenariusza na motywach kilku opowiadań ze zbioru Opowieści galicyjskie
  • Monolog o śmierci (spektakl telewizyjny, 2000)
  • Muchy (spektakl telewizyjny, 2000)
  • Mury Hebronu (słuchowisko radiowe, 2009) – na podstawie powieści pod tym samym tytułem

PrzypisyEdytuj

  1. Gwiazdy bez matury, 14 października 2010 [dostęp 2020-06-05].
  2. Debiuty wyszperane z lochów / Literatura / dwutygodnik.com, www.dwutygodnik.com [dostęp 2021-03-05] (pol.).
  3. Warszawa nigdy nie będzie należeć do przyjezdnych
  4. „Mickiewicz – Stasiuk – Haydamaky” – premiera wyjątkowej płyty! (pol.). wydawnictwoagora.pl. [dostęp 2018-02-08].
  5. a b OLiS – sprzedaż w okresie 16.02.2018 – 22.02.2018 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2018-03-01].
  6. Prison is hell – Portal Tezeusz – Chrześcijanie w świecie [dostęp 2021-03-05] (pol.).
  7. Nagroda Nike 1998. nike.org.pl. [dostęp 2015-08-22].
  8. Nagroda Nike 2001. nike.org.pl. [dostęp 2015-08-20].
  9. Nagroda Nike 2002. nike.org.pl. [dostęp 2015-08-20].
  10. Nagroda Nike 2006. nike.org.pl. [dostęp 2015-07-22].
  11. a b Laureaci 2010 | Nagroda Literacka Gdynia, nagrodaliterackagdynia.pl [dostęp 2015-12-02].
  12. Nagroda Nike 2011. nike.org.pl. [dostęp 2015-07-20].
  13. Nominowani 2013, Nagroda Literacka Gdynia [dostęp 2015-12-07] [zarchiwizowane z adresu 2016-05-28].
  14. Nagroda Nike 2014. nike.org.pl. [dostęp 2015-08-22].
  15. nominacje do Nagrody Literackiej Nike 2015. culture.pl. [dostęp 2015-07-26].
  16. "Jak macho polskiej literatury okazuje uczucia kobiecie"? Andrzej Stasiuk w rozmowie z Dorotą Wodecką, wyborcza.pl, 4 maja 2015 [dostęp 10 maja 2015]
  17. Nagroda im. Adalberta Stiftera 2005 dla Andrzeja Stasiuka / Wydarzenia / Instytut Książki, www.instytutksiazki.pl, 13 października 2005 [dostęp 2016-03-06].
  18. Medal Gloria Artis dla twórców i działaczy kultury. wp.pl, 5 października 2005. [dostęp 2 lipca 2011].
  19. Doroczne Nagrody Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (pol.). mkidn.gov.pl, 2011-09-20. [dostęp 2016-09-02].
  20. Nagroda Literacka miasta Warszawy dla Rymkiewicza. Poeta odmawia wyróżnienia. gazeta.pl, 2014-04-24. [dostęp 2014-04-26].
  21. Andrzej Stasiuk laureatem austriackiej nagrody literackiej | Culture.pl, culture.pl [dostęp 2016-04-26].
  22. Gnoje. filmweb.pl. [dostęp 2017-10-06].
  23. Człowiek zwany „Świnia" w bazie filmpolski.pl [data dostępu 2017-10-06]
  24. Zawód – podróżnik na południe. Andrzej Stasiuk. filmweb.pl. [dostęp 2017-10-06].