Budzistowo

wieś w województwie zachodniopomorskim

Budzistowo (do 1948 niem. Altstadt) – wieś w północno-zachodniej Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Kołobrzeg, nad rzeką Parsętą, 4 km od jej ujścia do morza.

Artykuł 54°9′39″N 15°34′55″E
- błąd 38 m
WD 54°9'39"N, 15°34'56"E, 54°9'35.35"N, 15°34'54.12"E
- błąd 38 m
Odległość 19 m
Budzistowo
wieś
Ilustracja
Widok na miejscowość od północy
Państwo  Polska
Województwo  zachodniopomorskie
Powiat kołobrzeski
Gmina Kołobrzeg
Strefa numeracyjna 94
Kod pocztowy 78-100
Tablice rejestracyjne ZKL
SIMC 0307460
Położenie na mapie gminy wiejskiej Kołobrzeg
Mapa konturowa gminy wiejskiej Kołobrzeg, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Budzistowo”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Budzistowo”
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa konturowa województwa zachodniopomorskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Budzistowo”
Położenie na mapie powiatu kołobrzeskiego
Mapa konturowa powiatu kołobrzeskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Budzistowo”
Ziemia54°09′39″N 15°34′55″E/54,160833 15,581944

Tereny nad Parsętą oraz przyległe do północnej części wsi zostały objęte obszarem ochrony siedlisk "Dorzecze Parsęty"[1].

Do Budzistowa dochodzi droga powiatowa nr 0282Z z Kołobrzegu, która łączy wieś także z drogą wojewódzką nr 163[2].

W miejscowości znajduje się filia Biblioteki Publicznej Gminy Kołobrzeg[3].

HistoriaEdytuj

 
Budzistowo dwór

Historia Budzistowa sięga VIII wieku. To tutaj był zlokalizowany przedlokacyjny Kołobrzeg, na co wskazuje stara niemiecka nazwa miejscowości - Altstadt - "Stare Miasto". W połowie IX wieku na terenie obecnej wsi powstał gród, który z czasem stał się centrum polityczno-gospodarczym regionu[4]. Gród był ufortyfikowany. Wokół posiadał wysoki wał drewniano-ziemny, widoczny do dzisiaj. Z upływem lat gród przeradzał się w niewielki ośrodek miejski. Od południa i północy powstawały podgrodzia, oraz mały port nad rzeką.

W połowie X wieku gród wraz z całym Pomorzem znalazł się w granicach państwa polskiego. Pierwszy raz wzmiankowany jest w roku 1000 w kronikach Thietmara jako Kołobrzeg. To właśnie tutaj stała pierwsza katedra kołobrzeska, była ona siedzibą biskupstwa. Ówczesny Kołobrzeg na miejscu dzisiejszego Budzistowa mógł liczyć od dwóch do czterech tysięcy mieszkańców[4]. W początkach XII wieku gród został zdobyty przez Bolesława Krzywoustego, opisał to Gall Anonim, a potwierdziły XX wieczne badania archeologiczne[5]

W roku 1939 wieś zamieszkiwało około 260 osób[4].

W latach 1950–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego.

ZabytkiEdytuj

Zabytki architektury oraz zabytkowa zieleń[6][7]Edytuj

Stanowiska archeologiczne[7][8]Edytuj

  • wczesnośredniowieczne grodzisko dwuczłonowe nad Parsętą (VIII-XIII w.) - wpisane do rejestru pod nr 276 z dn. 4 kwietnia 1960 r. (AZP 15-15/97-103), objęte strefą W.I ochrony archeologicznej; w tym:
    • gród (AZP 15-15/97);
    • obwarowane podgrodzie płd. (AZP 15-15/98)
    • nieobwarowane podgrodzie płn. (AZP 15-15/99);
    • osada przygrodowa (AZP 15-15/100);
    • port (domniemany) (AZP 15-15/101);
    • most (AZP 15-15/102);
    • gotycki kościół z 1222 r. (AZP 15-15/103);
  • inne liczne osady, ślady osadnicze i cmentarzyska z okresu do wczesnego średniowiecza.

Samorząd mieszkańcówEdytuj

Gmina Kołobrzeg utworzyła jednostkę pomocnicząsołectwo "Budzistowo", obejmujące jedynie wieś Budzistowo[9]. Mieszkańcy wyłaniają na zebraniu wiejskim sołtysa oraz radę sołecką[10]. Mieszkańcy Budzistowa wybierają 1 radnego do 15-osobowej Rady Gminy Kołobrzeg[11].

PrzypisyEdytuj

  1. Arkusz nr 1/14. W: Techmex: Obszar PLH320007 (Dorzecze Parsęty) Skala 1:50 000. Ministerstwo Środowiska RP, 2006-04-14.
  2. Sieć dróg - gmina Kołobrzeg. Zarząd Dróg Powiatowych w Kołobrzegu. [dostęp 2011-11-27].
  3. Biblioteka Publiczna Gminy Kołobrzeg. [dostęp 2010-07-24].
  4. a b c Robert Śmigielski: Gmina Kołobrzeg Okolice Kołobrzegu. Dzieje i atrakcje turystyczne. Kołobrzeg: Agencja Usługowo-Handlowa "MAX", 2005, s. 15. ISBN 83-919113-1-4.
  5. Czesław Piskorski, Pomorze Zachodnie, mały przewodnik, Warszawa: Wyd. Sport i Turystyka Warszawa, 1980, s. 112, ISBN 83-217-2292-X, OCLC 8032482.
  6. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kołobrzeg 2010. ss. 41, 63-64, 67 (Załącznik Nr 1 do uchwały Nr XLIII/287/10 Rady Gminy Kołobrzeg z dnia 3 marca 2010 r.)
  7. a b Plan Zagospodarowania Przestrzenego miejscowości Budzistowo. § 10, (Uchwała Nr L/336/10 Rady Gminy Kołobrzeg z dnia 27 września 2010 r.)
  8. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kołobrzeg 2010. ss. 51-53 (Załącznik Nr 1 do uchwały Nr XLIII/287/10 Rady Gminy Kołobrzeg z dnia 3 marca 2010 r.)
  9. Wykaz sołectw. Urząd Gminy Kołobrzeg, 2009-01-09. [dostęp 2011-03-09].
  10. Uchwała Nr XXIV/140/97 Rady Gminy Kołobrzeg z dnia 31 stycznia 1997 roku ws. nadania statutów Sołectwom Gminy Kołobrzeg
  11. Uchwała Nr XXX/192/2002 Rady Gminy Kołobrzeg dnia 25 czerwca 2002 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2002 r. Nr 51, poz. 1090, z poprawką z 2002 Nr 59, poz. 1347)