Otwórz menu główne

Budzistowo

wieś w województwie zachodniopomorskim

Budzistowo (do 1948 niem. Altstadt) – wieś w północno-zachodniej Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Kołobrzeg, nad rzeką Parsętą, 4 km od jej ujścia do morza.

Budzistowo
Kościół św. Jana Chrzciciela z 1222 roku
Kościół św. Jana Chrzciciela z 1222 roku
Państwo  Polska
Województwo zachodniopomorskie
Powiat kołobrzeski
Gmina Kołobrzeg
Strefa numeracyjna (+48) 94
Kod pocztowy 78-100 (Kołobrzeg)
Tablice rejestracyjne ZKL
SIMC 0307460
Położenie na mapie gminy wiejskiej Kołobrzeg
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Kołobrzeg
Budzistowo
Budzistowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Budzistowo
Budzistowo
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Budzistowo
Budzistowo
Położenie na mapie powiatu kołobrzeskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kołobrzeskiego
Budzistowo
Budzistowo
Ziemia54°09′39″N 15°34′55″E/54,160833 15,581944
Budzistowo dwór

Tereny nad Parsętą oraz przyległe do północnej części wsi zostały objęte obszarem ochrony siedlisk "Dorzecze Parsęty"[1].

Do Budzistowa dochodzi droga powiatowa nr 0282Z z Kołobrzegu, która łączy wieś także z drogą wojewódzką nr 163[2].

W miejscowości znajduje się filia Biblioteki Publicznej Gminy Kołobrzeg[3].

Spis treści

HistoriaEdytuj

Historia Budzistowa sięga VIII wieku. To tutaj był zlokalizowany przedlokacyjny Kołobrzeg, na co wskazuje stara niemiecka nazwa miejscowości - Altstadt - "Stare Miasto". W połowie IX wieku na terenie obecnej wsi powstał gród, który z czasem stał się centrum polityczno-gospodarczym regionu[4]. Gród był ufortyfikowany. Wokół posiadał wysoki wał drewniano-ziemny, widoczny do dzisiaj. Z upływem lat gród przeradzał się w niewielki ośrodek miejski. Od południa i północy powstawały podgrodzia, oraz mały port nad rzeką.

W połowie X wieku gród wraz z całym Pomorzem znalazł się w granicach państwa polskiego. Pierwszy raz wzmiankowany jest w roku 1000 w kronikach Thietmara jako Kołobrzeg. To właśnie tutaj stała pierwsza katedra kołobrzeska, była ona siedzibą biskupstwa. Ówczesny Kołobrzeg na miejscu dzisiejszego Budzistowa mógł liczyć od dwóch do czterech tysięcy mieszkańców[4]. W początkach XII wieku gród został zdobyty przez Bolesława Krzywoustego, opisał to Gall Anonim, a potwierdziły XX wieczne badania archeologiczne[5]

W roku 1939 wieś zamieszkiwało około 260 osób[4].

W latach 1950–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego.

ZabytkiEdytuj

Zabytki architektury oraz zabytkowa zieleń[6][7]Edytuj

Stanowiska archeologiczne[8][7]Edytuj

  • wczesnośredniowieczne grodzisko dwuczłonowe nad Parsętą (VIII-XIII w.) - wpisane do rejestru pod nr 276 z dn. 4 kwietnia 1960 r. (AZP 15-15/97-103), objęte strefą W.I ochrony archeologicznej; w tym:
    • gród (AZP 15-15/97);
    • obwarowane podgrodzie płd. (AZP 15-15/98)
    • nieobwarowane podgrodzie płn. (AZP 15-15/99);
    • osada przygrodowa (AZP 15-15/100);
    • port (domniemany) (AZP 15-15/101);
    • most (AZP 15-15/102);
    • gotycki kościół z 1222 r. (AZP 15-15/103);
  • inne liczne osady, ślady osadnicze i cmentarzyska z okresu do wczesnego średniowiecza.

Samorząd mieszkańcówEdytuj

Gmina Kołobrzeg utworzyła jednostkę pomocnicząsołectwo "Budzistowo", obejmujące jedynie wieś Budzistowo[9]. Mieszkańcy wyłaniają na zebraniu wiejskim sołtysa oraz radę sołecką[10]. Mieszkańcy Budzistowa wybierają 1 radnego do 15-osobowej Rady Gminy Kołobrzeg[11].

PrzypisyEdytuj

  1. Arkusz nr 1/14. W: Techmex: Obszar PLH320007 (Dorzecze Parsęty) Skala 1:50 000. Ministerstwo Środowiska RP, 2006-04-14.
  2. Sieć dróg - gmina Kołobrzeg. Zarząd Dróg Powiatowych w Kołobrzegu. [dostęp 2011-11-27].
  3. Biblioteka Publiczna Gminy Kołobrzeg. [dostęp 2010-07-24].
  4. a b c Robert Śmigielski: Gmina Kołobrzeg Okolice Kołobrzegu. Dzieje i atrakcje turystyczne. Kołobrzeg: Agencja Usługowo-Handlowa "MAX", 2005, s. 15. ISBN 83-919113-1-4.
  5. Czesław Piskorski "Pomorze Zachodnie, mały przewodnik" Wyd. Sport i Turystyka Warszawa 1980 s. 112 ​ISBN 83-217-2292-X
  6. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kołobrzeg 2010. ss. 41, 63-64, 67 (Załącznik Nr 1 do uchwały Nr XLIII/287/10 Rady Gminy Kołobrzeg z dnia 3 marca 2010 r.)
  7. a b Plan Zagospodarowania Przestrzenego miejscowości Budzistowo. § 10, (Uchwała Nr L/336/10 Rady Gminy Kołobrzeg z dnia 27 września 2010 r.)
  8. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kołobrzeg 2010. ss. 51-53 (Załącznik Nr 1 do uchwały Nr XLIII/287/10 Rady Gminy Kołobrzeg z dnia 3 marca 2010 r.)
  9. Wykaz sołectw. Urząd Gminy Kołobrzeg, 2009-01-09. [dostęp 2011-03-09].
  10. Uchwała Nr XXIV/140/97 Rady Gminy Kołobrzeg z dnia 31 stycznia 1997 roku ws. nadania statutów Sołectwom Gminy Kołobrzeg
  11. Uchwała Nr XXX/192/2002 Rady Gminy Kołobrzeg dnia 25 czerwca 2002 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2002 r. Nr 51, poz. 1090, z poprawką z 2002 Nr 59, poz. 1347)