Otwórz menu główne

Cergowa

wieś w województwie podkarpackim
Ten artykuł dotyczy miejscowości. Zobacz też: inne znaczenie słowa "Cergowa".

Cergowawieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Dukla[2][3], nad rzeką Jasiołką. Nad wsią góruje masyw Cergowej (716 m n.p.m.).

Cergowa
wieś
Ilustracja
Fragment miejscowości
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Powiat krośnieński
Gmina Dukla
Liczba ludności (2016-12-31) 1358[1]
Strefa numeracyjna 13
Kod pocztowy 38-450
Tablice rejestracyjne RKR
SIMC 0348950
Położenie na mapie gminy Dukla
Mapa lokalizacyjna gminy Dukla
Cergowa
Cergowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cergowa
Cergowa
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Cergowa
Cergowa
Położenie na mapie powiatu krośnieńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krośnieńskiego
Cergowa
Cergowa
Ziemia49°33′19″N 21°41′26″E/49,555278 21,690556

W okresie I Rzeczypospolitej miejscowość administracyjnie należała do województwo ruskiego, następnie w okresie II Rzeczypospolitej do województwa lwowskiego, w latach 1945–1975 do województwa rzeszowskiego, a od 1975 do 1998 do województwa krośnieńskiego.

HistoriaEdytuj

22 maja 1359 roku, król Kazimierz Wielki wydał przywilej Marcinowi „de Czergowa” założenia wsi Cergowa. Cergowa została założona, podobnie jak większość okolicznych miejscowości, początkowo na prawie wołoskim, a potem na prawie magdeburskim. Przywileje kazimierzowskie potwierdził król Władysław Jagiełło w dniu 14 czerwca 1396 roku. 2 kwietnia 1384 r. Cergowa występuje w spisie wsi przekazanych biskupstwu przemyskiemu. Królowa Maria, żona cesarza Zygmunta Luksemburskiego, nadała biskupstwu w 1384 r. pięć włości: Brzozów, Cergową, Domaradz i Równe w ziemi sanockiej oraz Radymno w przemyskiej.

W latach 1436–1438 w lasach na Cergowej żył św. Jan z Dukli i do dzisiaj wierni z jego pobytem wiążą legendę o Złotej Studzience istniejącej przy kapliczce na pobliskim wzgórzu. W następnych wiekach żyli tu też pustelnicy, a nawet ukrywali się zbójnicy w XVII w.

20 grudnia 1608 biskup przemyski Maciej Pstrokoński włączył do majątku biskupów przemyskich (tzw. klucza jaśliskiego) m.in. Cergowę.

Gabriel Rzączyński, jezuita, przyrodnik, wykładowca w szkołach jezuickich, opisał jaskinie na górze Cergowej w swoim dziele Historia naturalis curiosa Regni Poloniae, Magni Ducatus Lithuaniae (...) z 1721 r.

W latach 1768–1772 w Cergowej stacjonowali konfederaci barscy. Spis z lat dwudziestych XX wieku wykazał we wsi 1043 Polaków, 10 Rusinów i 31 Żydów.

W Cergowej istnieje dwór oraz park dworski ze starymi dębami.

Części wsiEdytuj

Wg TERYT[4], wieś jest podzielona na 6 części:

ToponimiaEdytuj

Nazwę wsi wielu naukowców wywodzi z języka celtyckiego: „cerg” – „krąg”. W ciągu wieków ewoluowała z Czergowa (1359) (Cergowa (1359), Cyrgow (1384), Czirgow (1403), Cergowa (1589), Cyrgów, Cyrgowa) w kierunku obecnej nazwy (Cergowa).

ArcheologiaEdytuj

W epoce kamienia i w epoce brązu istniała tu osada. Świadczą o tym odkryte pozostałości pracowni kamieniarskich na północnym wschodzie od wsi w rejonie „Małej Góry”.

Osoby związane z CergowąEdytuj

Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Cergową.
Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie urodzeni w Cergowej.

PrzypisyEdytuj

  1. Dukla. Dukielski Przegląd Samorządowy s. 4
  2. GUS. Wyszukiwarka TERYT
  3. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. TERYT. [dostęp 2019-12-07].

Linki zewnętrzneEdytuj