Dydelf[7] (Didelphis) – rodzaj ssaka z podrodziny dydelfów (Didelphinae) w rodzinie dydelfowatych (Didelphidae).

Dydelf
Didelphis[1]
Linnaeus, 1758[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – dydelf czarnouchy (D. marsupialis)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Nadrząd torbacze
Rząd dydelfokształtne
Rodzina dydelfowate
Podrodzina dydelfy
Plemię Didelphini
Rodzaj dydelf
Typ nomenklatoryczny

Didelphis marsupialis Linnaeus, 1758

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Zasięg występowaniaEdytuj

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce[8][9].

MorfologiaEdytuj

Długość ciała (bez ogona) 30–50,1 cm, długość ogona 29–47 cm; masa ciała 0,5–5,9 kg[10].

SystematykaEdytuj

EtymologiaEdytuj

  • Didelphis: gr. δι- di- „podwójny”, od δις dis „dwukrotny”, od δυο duo „dwa”; δελφύς delphys „łono, macica”[11].
  • Thylacotherium: gr. θυλακος thulakos „woreczek, kieszonka”; θηριον thērion „dzike zwierzę”, od θηρ thēr, θηρος thēros „zwierzę”[12]. Gatunek typowy: †Thylacotherium ferox Lund, 1839; młodszy homonim Thylacotherium Valenciennes, 1838 (Amphitheriidae).
  • Dasyurotherium: gr. δασυς dasus „włochaty, kudłaty”; ουρα oura „ogon”; θηριον thōrion „dzike zwierzę”, od θηρ thēr, θηρος thēros „zwierzę”[13]. Nazwa zastępcza dla Thylacotherium Lund, 1839.
  • Gambatherium: rdzenna nazwa Gamba „przykryte, skryte piersi”; gr. θηριον thōrion „dzike zwierzę”, od θηρ thēr, θηρος thēros „zwierzę”[14]. Nazwa zastępcza dla Thylacotherium Lund, 1839.
  • Dimerodon: gr. διμερής dimeres „podwójnie rozdzielony”; οδους odous, οδων odōn „ząb”[15]. Gatunek typowy: †Dimerodon mutilatus Ameghino, 1889.
  • Leucodidelphis: gr. λευκος leukos „biały”[16]; rodzaj Didelphis Linnaeus, 1758. Gatunek typowy: 'Didelphis paraguayensis J.A. Allen, 1902 (= Didelphis albiventris Lund, 1840).

Podział systematycznyEdytuj

Do rodzaju należą następujące gatunki[8][7]:

PrzypisyEdytuj

  1. Didelphis, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. C. Linnaeus: Systema naturae per regna tria naturae :secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 54. (łac.)
  3. P. W. Lund. Coup-d’oeil sur les espèces éteintes de Mammifères du Brésil extrait de quelques mémoires présentés à l’académie royale des Sciences de Copenhague. „Annales des sciences naturelles, Zoologie”. Seconde Série. 11, s. 233, 1839 (fr.). 
  4. a b E. Liais: Climats, géologie, faune et géographie botanique du Brésil. Paryis: Garnier Frères, 1872, s. 331. (fr.)
  5. F. Ameghino. Contribucion al conocimiento de los mamiferos fosiles de la república Argentina obra escrita bajo los auspicios de la academia Nacional de Ciencias de la república Argentina para ser presentada á la exposicion universal de Paris de 1889. „Actas de la Academia Nacional de Ciencias de la República Argentina en Córdoba”. 6, s. 282, 1889 (hiszp.). 
  6. H. von Ihering. Marsupiaes do género Didelphis com resumo em allemão. „Revista do Museu Paulista”. 9, s. 347, 1914 (ang.). 
  7. a b Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 4. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  8. a b D. Astúa: Family Didelphidae. W: C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest (red. red.): Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 50. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.)
  9. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red.): Genus Didelphis. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-10-20].
  10. D. Astúa: Family Didelphidae (Opossums). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 5: Monotremes and Marsupials. Barcelona: Lynx Edicions, 2015, s. 159–163. ISBN 978-84-96553-99-6. (ang.)
  11. Palmer 1904 ↓, s. 229.
  12. Palmer 1904 ↓, s. 678.
  13. Palmer 1904 ↓, s. 218.
  14. Palmer 1904 ↓, s. 291.
  15. Palmer 1904 ↓, s. 232.
  16. E.C. Jaeger: Source-book of biological names and terms. Wyd. 1. Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 123. (ang.)

BibliografiaEdytuj

  1. T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 1–984, 1904 (ang.).