Otwórz menu główne

Fürstenwalde/Spree (posłuchaj i) (pol. hist. Przybór[1]) – miasto we wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Brandenburgia, w powiecie Oder-Spree, port nad Sprewą i kanałem Odra-Sprewa. Założone w XIII wieku, liczy ponad 30 tys. mieszkańców (2014). W latach 1385–1598 było stolicą biskupstwa lubuskiego.

Fürstenwalde/Spree
Ilustracja
Herb
Herb
Państwo  Niemcy
Kraj związkowy Brandenburgia
Data założenia XIII wiek
Powierzchnia 70,68 km²
Wysokość 43 m n.p.m.
Populacja (31 grudnia 2014)
• liczba ludności
• gęstość

31 236
442 os./km²
Nr kierunkowy 03361
Kod pocztowy 15517
Tablice rejestracyjne LOS
Podział miasta 3 dzielnice
Plan Fürstenwalde/Spree
Plan Fürstenwalde/Spree
Położenie na mapie Brandenburgii
Mapa lokalizacyjna Brandenburgii
Fürstenwalde/Spree
Fürstenwalde/Spree
Położenie na mapie Niemiec
Mapa lokalizacyjna Niemiec
Fürstenwalde/Spree
Fürstenwalde/Spree
Ziemia52°22′N 14°04′E/52,366667 14,066667
Strona internetowa
Portal Portal Niemcy

Spis treści

GeografiaEdytuj

Fürstenwalde/Spree leży na terenie pradoliny berlińskiej, nad rzeką Sprewą, przy niemieckiej autostradzie A12, 40 km od granicy z Polską w Świecku i Słubicach.

HistoriaEdytuj

Średniowiecze – wpływy polskie, czeskie i brandenburskieEdytuj

Obszar Przyboru został utracony wraz z ziemią lubuską przez rozbitą dzielnicowo Polskę w 1249 roku. Pierwsza wzmianka o mieście pochodzi z roku 1272, było lokowane w miejscu średniowiecznego grodu przez rzekę Sprewę. Dzięki strategicznej lokalizacji stało się szybko jednym z najbogatszych miast ówczesnej Marchii Brandenburskiej. Na mocy traktatu z roku 1373 miasto zostaje sprzedane przez Wittelsbachów cesarzowi Karolowi IV. W latach 1373–1415 znajdowało się we władaniu Królestwa Czech. W roku 1385 tu przeniósł siedzibę biskupstwa lubuskiego oraz kapituły katedralnej ostatni polski biskup lubuski Jan Kietlicz. W 1392 Jan Kietlicz został przeniesiony na diecezję miśnieńską i odtąd do 1424 roku tron biskupi był obsadzany duchownymi czeskimi, choć diecezja do 1424 wciąż podlegała metropolii gnieźnieńskiej. W roku 1446 miasto i katedra zostały spalone przez husytów.

Nowożytność i czasy napoleońskieEdytuj

 
Fürstenwalde w XVII wieku

Wraz z postępami reformacji w 1557 katedra została przejęta przez luteran.

W latach 1613, 1625 i 1656 Fürstenwalde jest również miastem uniwersyteckim, dzięki przeniesionej tutaj uczelni Europejskiego Uniwersytetu Viadrina z pobliskiego Frankfurtu nad Odrą. Od 1701 miasto stanowi część Królestwa Prus.

Przez szereg dziesięcioleci było również miastem garnizonowym dla wojsk cesarza Napoleona i ułanów cesarskich. Do roku 1994 w Fürstenwalde/Spree stacjonowały także oddziały Zachodniej Grupy Wojsk ZSRR.

W granicach NiemiecEdytuj

W 1871 miasto stało się częścią zjednoczonych Niemiec.

W okresie II wojny światowej w mieście znajdowała się fabryka amunicji zatrudniająca ponad 12 tys. robotników przymusowych i jeńców wojennych. Mieściła się tu również filia podobozu koncentracyjnego w Buchenwaldzie. Na krótko przed końcem II wojny światowej Fürstenwalde/Spree zostało zamienione przez nazistów w twierdzę, co w konsekwencji ciężkich sowieckich bombardowań zrównało je z ziemią. W roku 1945 NKWD utworzyło w mieście obóz specjalny w którym przetrzymywano ponad 10 tys. więźniów, w większości młodych ludzi, z których większość szybko zmarła[potrzebny przypis].

Po II wojnie światowej miasto wraz z położoną na zachód od Odry częścią ziemi lubuskiej znalazło się w radzieckiej strefie okupacyjnej Niemiec (wschodnia część po 696 latach powróciła w granice Polski), z której w 1949 utworzono NRD. W latach 1950–1960 miasto odbudowano, utworzone zostały nowe dzielnice mieszkaniowe. W 1990 miasto zostało częścią Republiki Federalnej Niemiec.

W wyniku reformy administracyjnej Fürstenwalde/Spree od 1993 należy do powiatu Oder-Spree. Jest największym miastem w regionie oraz ważnym centrum administracyjnym i gospodarczym. W mieście znajduje się stacja kolejowa Fürstenwalde (Spree).

ZabytkiEdytuj

  • Katedra Mariacka (neogotycka) z XIV wieku
  • Zamek biskupi
  • Ratusz
  • Pałac barokowy
  • Kościół Dobrego Samarytanina (luterański) z 1925 roku

DemografiaEdytuj

Rok Populacja
1875 10 829
1890 14 376
1910 22 718
1925 23 278
1933 25 490
1939 28 088
1946 21 782
1950 30 388
1964 30 458
1971 30 841
Rok Populacja
1981 35 132
1985 35 014
1989 35 658
1990 34 802
1991 34 163
1992 33 941
1993 33 984
1994 33 539
1995 33 628
1996 33 823
Rok Populacja
1997 34 085
1998 34 157
1999 34 167
2000 34 044
2001 33 981
2002 33 726
2003 33 639
2004 33 374
2005 33 336
2006 33 121
Rok Populacja
2007 33 104
2008 32 867
2009 32 576
2010 32 468
2011 30 910
2012 30 885
2013 30 967[2]
2014 31 236

EdukacjaEdytuj

  • Werner-Seelenbinder-Gymnasium Fürstenwalde – gimnazjum miejskie. Szkoła powstała ponad sto lat temu, pierwotnie z przeznaczeniem jako koszary wojskowe. Placówka współpracuje z polskim gimnazjum z Gorzowa Wielkopolskiego. Od sierpnia 2007 roku patronem szkoły jest rodzeństwo Schollów.
  • Europaschule Oberstufenzentrum Palmnicken – gimnazjum europejskie, jest największą placówką oświatową w powiecie. Placówka ogólnokształcąca oraz szkoła zawodowa. Głównym tematem pracy wychowawczej są relacje międzynarodowe oraz współpraca różnymi szkołami partnerskimi, między innymi ze Szwecji, Japonii, Francji, Holandii, Danii i Polski.
  • Katolicka Szkoła Bernardynów „Bernhardinum” – katolicka szkoła wyznaniowa, instytucja oświatowa należąca do archidiecezji berlińskiej, placówka składa się z szkoły podstawowej, gimnazjum i liceum. Szkoła współpracuje ze szkołami w Polsce, Francji, Włoszech i Sri Lance.

WspółpracaEdytuj

Miejscowości partnerskie:

PrzemysłEdytuj

Fürstenwalde/Spree jest obecnie głównym centrum przemysłowym w regionie: przemysł oponiarski, ogrodnictwo, przemysł metalowy i budowlany są najważniejsze. Do najbardziej znanych firm znajdujących się w mieście należy niemiecka spółka oponiarska Pneumant. Są tu również zakłady metalowe i tworzyw sztucznych, odlewanie, zakłady produkujące farby, zakłady urządzeń sterowniczych i oprzyrządowań, producent zbiorników, oraz zakłady przemysłu energetycznego specjalizujące się w produkcji elastycznych, samoprzylepnych baterii słonecznych w firmie PVflex Solar.

Ludzie związani z Fürstenwalde/SpreeEdytuj

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Mapa Polski 1:500 000 Wojskowy Instytut Geograficzny Sztabu Generalnego W.P., Warszawa 1947 [1]
  2. statistik-berlin-brandenburg.de