Frank Gehry

amerykański architekt, pochodzący z kanadyjskiej rodziny polsko-żydowskiej

Frank Owen Gehry, właśc. Ephraim Goldberg (ur. 28 lutego 1929 w Toronto) – amerykański architekt, pochodzący z kanadyjskiej rodziny polsko-żydowskiej[1] i projektant form przemysłowych, jeden z głównych przedstawicieli dekonstruktywizmu. Laureat Nagrody Pritzkera z 1989[2].

Frank Gehry
Ephraim Goldberg
Ilustracja
Frank Gehry (2010)
Imię i nazwisko

Frank Owen Gehry

Data i miejsce urodzenia

28 lutego 1929
Toronto

Narodowość

amerykańska

Alma Mater

Uniwersytet Południowej Kalifornii

Dziedzina sztuki

architektura

Epoka

dekonstruktywizm

Ważne dzieła

Muzeum Guggenheima w Bilbao, Walt Disney Concert Hall, 8 Spruce Street, Budynek Fundacji Louis Vuitton

Odznaczenia
Prezydencki Medal Wolności (Stany Zjednoczone) Narodowy Medal Sztuki (USA)
Strona internetowa

ŻyciorysEdytuj

 
F. Gehry: Gehry Tower w Hanowerze
 
F. Gehry: Biurowce w Medienhafen w Düsseldorfie
 
Chiat/Day Building, Venice, Los Angeles

Gehry przyszedł na świat jako Frank Owen Goldberg 28 lutego 1929 roku w Toronto w Kanadzie. Rodzina Gehry’ego wywodzi się z Polski. Jego dziadkowie są pochowani na Cmentarzu żydowskim w Łodzi, a jego matka się tam urodziła.

W 1947 Gehry wyemigrował wraz z rodziną do Kalifornii, gdzie do 1954 studiował architekturę na University of Southern California w Los Angeles, a następnie urbanistykę na Harvardzie. W tym samym roku zmienił również swoje nazwisko na Gehry[3]. Zaczynał karierę pracując dla Victora Gruena i firmy architektonicznej Pereira & Luckman. Po powrocie z krótkookresowej pracy w Paryżu, założył własne biuro architektoniczne w 1962[4]. Mieszka w Santa Monica[5]. W 2002 jego pracownia zmieniła nazwę z Frank O. Gehry & Associates na Gehry Partners[6].

Styl projektówEdytuj

Od początku kariery Gehry sprzeciwiał się w swoich projektach modernizmowi, stawiając na większe wyrażanie ekspersji czy indywidualności[6]. Budynki Gehry’ego mają cechy kolażu złożonego z powyginanych brył o powierzchni wykonanej z różnych i w tradycyjnej architekturze nieprzystających do siebie materiałów (tytan, beton, kamień, tynk, siatka druciana itd.). Gehry zaskakuje również niekonwencjonalnymi zestawieniami barw. Charakterystyczne i łatwo kojarzone z architektem są silnie przechylone ściany i pofalowane płaszczyzny[7].

Jest jednym z najsłynniejszych reprezentantów dekonstruktywizmu. Jego architektura jest zorientowana przede wszystkim na efekt zewnętrzny, świadomie wywołując szok poprzez kontrast z tradycyjną przestrzenią miejską.

Krytycy Gehry’ego wskazują na miałkość projektów wnętrz i banalizm układów funkcjonalnych. Często zarzuca mu się też ograniczanie się do tego samego repertuaru zmanierowanych form.

Główne dziełaEdytuj

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Warsaw Jewish Museum In Poland.
  2. Frank Gehry Laureat Nagrody Pulitzera w dziedzinie architektury w 1989 roku na stronie www.pritzkerprize.com.
  3. Biography of Frank Gehry | Guggenheim Museum Bilbao, Guggenheim Bilbao [dostęp 2022-02-27] (ang.).
  4. Condé Nast, 31 Spectacular Buildings Designed by Frank Gehry, Architectural Digest, 2 października 2014 [dostęp 2022-02-27] (ang.).
  5. Condé Nast, Step Inside Architect Frank Gehry's Santa Monica Dream House, Architectural Digest, 13 marca 2019 [dostęp 2022-02-27] (ang.).
  6. a b Sztuka Architektury, Znany architekt Frank Gehry kończy 90 lat, Sztuka Architektury, 28 lutego 2019 [dostęp 2022-02-27] (pol.).
  7. Gehry Frank, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2022-02-27].
  8. Fundacja Louis Vuitton projektu Franka Gehry. label-magazine.com. [dostęp 2019-11-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-11-10)].
  9. Piękny gest Obamy na koniec kadencji. Medale Wolności dla Michaela Jordana, Roberta De Niro, Diany Ross i.... gazeta.pl, 2016-11-23. [dostęp 2016-11-23].
  10. Lista Odznaczonych Narodowym Medalem Sztuki.

Linki zewnętrzneEdytuj