Gardzielcokształtne

Gardzielcokształtne[2], sakkofaryngokształtne[3] (Saccopharyngiformes) – rząd drapieżnych, morskich ryb promieniopłetwych (Actinopterygii), o bardzo nietypowej budowie, blisko spokrewnionych z węgorzokształtnymi. Wyniki analiz morfologicznych i molekularnych sugerują zaliczenie gardzielcokształtnych w randze podrzędu Saccopharyngoidei do węgorzokształtnych[4][5][6].

Gardzielcokształtne
Saccopharyngiformes[1]
Okres istnienia: kreda–dziś
Ilustracja
Saccopharynx flagellum
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada promieniopłetwe
Podgromada nowopłetwe
Infragromada doskonałokostne
Nadrząd elopsopodobne
Rząd gardzielcokształtne

WystępowanieEdytuj

Szeroko rozprzestrzeniona grupa ryb głębinowych spotykanych na głębokościach od 500 do 7000 m p.p.m.

W zapisie kopalnym znane są skamieniałości z kredy Libanu[3].

Cechy charakterystyczne rzęduEdytuj

Ciało wydłużone, zwężające się ku ogonowi, zakończone długim biczem, o długości od kilku centymetrów (Monognathidae) do 2 metrów (Saccopharyngidae). Skóra bez łusek. Bardzo szeroka gardziel powstała w wyniku wydłużenia kości gnykowo-żuchwowych i kwadratowej. Brak płetw brzusznych, płetwa ogonowa zredukowana lub nie występuje. Wzdłuż płetwy grzbietowej występują narządy świetlne. Rozciągliwy żołądek. Wyraźna linia boczna. Brak pokryw skrzelowych, żeber i pęcherza pławnego. Larwa typu leptocephalus. Gardzielcokształtne żywią się rybami i dużymi skorupiakami.

SystematykaEdytuj

Do gardzielcokształtnych są zaliczane rodziny[7][8]:

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Saccopharyngiformes, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b c Ryby. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976, seria: Mały słownik zoologiczny.
  3. a b Ryby kopalne. red. Michał Ginter. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2012, s. 346. ISBN 978-83-235-0973-8.
  4. Wiley & Johnson: A teleost classification based on monophyletic groups. W: Nelson, Schultze & Wilson (red.): Origin and Phylogenetic Interrelationships of Teleosts. Monachium: Verlag Dr. Friedrich Pfeil, 2010, s. 123-182. ISBN 978-3-89937-107-9.Sprawdź autora rozdziału:1.
  5. K.L. Tang, C. Fielitz. Phylogeny of moray eels (Anguilliformes: Muraenidae), with a revised classification of true eels (Teleostei: Elopomorpha: Anguilliformes). „Mitochondrial DNA”. 24 (1), s. 55–66, 2013. DOI: 10.3109/19401736.2012.710226 (ang.). 
  6. J. S. Nelson, T. C. Grande, M. V. H. Wilson: Fishes of the World. Wyd. 5. John Wiley & Sons, 2016. ISBN 978-1-118-34233-6. (ang.) 
  7. Joseph S. Nelson: Fishes of the World. John Wiley & Sons, 2006. ISBN 0-471-25031-7.
  8. Ron Fricke, William Neil Eschmeyer, Jon David Fong, SPECIES BY FAMILY/SUBFAMILY, [w:] Eschmeyer's Catalog of Fishes [online], California Academy of Sciences, 4 stycznia 2013 [dostęp 2013-02-06] (ang.).

BibliografiaEdytuj

  • Kent E. Carpenter: Living Marine Resources of the Western Central Pacific (The), Volume 3. Batoid fishes, chimaeras and bony fishes part 1 (Elopidae to Linophrynidae). Rzym: Food and Agriculture Organization of the United Nations, 1999. ISBN 92-5-104302-7.
  • Joseph S. Nelson: Fishes of the World. John Wiley & Sons, 2006. ISBN 0-471-25031-7.