Otwórz menu główne

Gertruda z Helfty, Święta Gertruda znana także jako Gertruda Wielka, niem. Gertrud von Helfta (ur. 6 stycznia 1256 w Turyngii, zm. 13 lub 17 listopada 1302 w Helfcie k. Eisleben) – mniszka benedyktyńska, jedna z największych mistyczek średniowiecznych i najwybitniejszych postaci w historii Kościoła[1], dziewica i święta Kościoła katolickiego.

Święta
Gertruda z Helfty (OSB)

Gertrud von Helfta
dziewica
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 6 stycznia 1256
Turyngia
Data i miejsce śmierci 13 lub 17 listopada 1302
Helfta (k. Eisleben)
Czczona przez Kościół katolicki
Kanonizacja 1732
przez Klemensa XII
Wspomnienie 16 i 17 listopada (rejony niemieckojęzyczne)
Atrybuty Serce Jezusowe, książka, krzyż
Patronka Peru i Tarragony, parafii i kościołów

ŻyciorysEdytuj

Gertruda urodziła się 6 stycznia 1256 roku w niemieckiej Turyngii. Prawdopodobnie została wcześnie sierotą. Została oddana do klasztoru benedyktynek w Helfcie koło Eisleben (powiat Mansfelder Land), w wieku 5 lat. Mimo oficjalnej nazwy ośrodek w Helfcie był kojarzony z cysterkami z powodu stosowanej reguły, nie podlegał jednak cysterskiej jurysdykcji[2]. Poziom nauczania w opactwie był wysoki, toteż Gertruda uzyskała gruntowne wykształcenie humanistyczne i teologiczne. Szczególnie interesowała się literaturą i filozofią.

Widzenia świętej rozpoczęły się, gdy miała 26 lat. 27 stycznia 1281 roku przeżyła swoje mistyczne zaślubiny. Liczne objawienia i proroctwa spisała w książce Objawienia. Zaczęła czytać Pismo Święte, zgłębiała dzieła św. Augustyna, św. Grzegorza Wielkiego i św. Bernarda z Clairvaux. Chcąc być podobna do Jezusa umartwiała się oraz zadawała sobie rozmaite pokuty. Zmarła mając 46 lat.

DziełaEdytuj

Gertruda zostawiła po sobie pisma, m.in. Ćwiczenia duchowe, Modlitwy oraz Listy. Zredagowała także księgę swojej mistrzyni Mechtyldy z Hackeborn. Obie mistyczki były często mylnie uważane za rodzeństwo, gdyż ta ostatnia była młodszą siostrą Gertrudy z Hackeborn.

PatronatEdytuj

Święta Gertruda jest patronką parafii i kościołów, m.in. archikatedry i diecezji utrechckiej, starokatolickiej parafii św. Gertrudy w Utrechcie w Holandii, kościoła w Krakowie i Tarnobrzegu oraz drugą patronką diecezji magdeburskiej w Niemczech.

Jest również patronką Peru w Ameryce Południowej i Tarragony w Hiszpanii.

KultEdytuj

Kult świętej, na prośbę króla polskiego Augusta II Mocnego, rozciągnął na cały Kościół Klemens XII w 1732 roku.

Dzień obchodów

Jej wspomnienie liturgiczne obchodzone jest w Kościele katolickim 16 listopada.

W zakonach cystersów, trapistów i niemieckojęzycznych rejonach dzień pamięci przypada 17 listopada.

Relikwie

Jej relikwie zostały zniszczone w 1346 roku.

Ikonografia

W ikonografii przedstawiana jest w stroju ksieni, z krzyżem lub pastorałem w ręku, mimo że Gertruda nigdy tego urzędu ani godności nie piastowała. Jest to wynik częstego mylenia mniszki z żyjącą w tamtym czasie Gertrudą z Hackebornu, ksienią klasztoru w Helfcie.

Atrybutami są: Serce Jezusowe, książka, krzyż.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Patrick de Laubier, Św. Gertruda z Helfty (1256 - 1302) – polskie tłumaczenie z „Stella Maris” nr 335 na „Vox Domini”
  2. Gertruda Wielka z Helfty na Deon.pl (SJ i Wydawnictwo WAM)

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj