Jerzy Jurandot

polski poeta i dramaturg

Jerzy Jurandot, właściwie Jerzy Glejgewicht (ur. 19 marca 1911 w Warszawie, zm. 16 sierpnia 1979 tamże) – polski poeta, dramaturg, satyryk i autor tekstów piosenek. Mąż Stefanii Grodzieńskiej.

Jerzy Jurandot
Imię przy narodzeniu Jerzy Glejgewicht
Data i miejsce urodzenia 19 marca 1911
Warszawa
Data i miejsce śmierci 16 sierpnia 1979
Warszawa
Miejsce spoczynku Cmentarz Wojskowy na Powązkach
Zawód, zajęcie poeta, dramaturg
Alma Mater Uniwersytet Warszawski
Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi

ŻyciorysEdytuj

Studiował na Uniwersytecie Warszawskim matematykę i chemię.

Jako literat zadebiutował w 1929 roku, a w latach trzydziestych zyskał popularność. Pisał dla teatrzyków literackich, takich jak Cyrulik warszawski (1935), Morskie Oko, Banda, Małe Qui Pro Quo (1937–1939) i innych. Jego piosenki śpiewali m.in.: Jadwiga Andrzejewska, Chór Dana, Tadeusz Faliszewski, Stefcia Górska, Tola Mankiewiczówna, Tadeusz Olsza, Ludwik Sempoliński, Zofia Terné, Aleksander Żabczyński[1]. Pisał też dialogi filmowe, np. do filmów: Ada! To nie wypada!, Manewry miłosne czy Pani minister tańczy.

Od 1940 w getcie warszawskim, był dyrektorem artystycznym i literackim w Teatrze Melody Palace przy ul. Rymarskiej 12, a od czerwca 1942 w Teatrze Femina przy ul. Leszno 35[2]. Po rozpoczęciu w lipcu 1942 wielkiej akcji wywózki z getta do Treblinki ukrywał się.

Po II wojnie światowej był dyrektorem Rozgłośni Polskiego Radia w Lublinie, współpracował z kilkoma teatrzykami żołnierskimi i prasą satyryczną, był także naczelnikiem Wydziału Estrady Ministerstwa Kultury i Sztuki. W Łodzi utworzył i był wieloletnim kierownikiem Teatru Satyrycznego „Syrena” (1945–1950 i 1955–1957), przeniesionego w 1948 do Warszawy. W latach 1952-1955 pełnił funkcję dyrektora Teatru Satyryków w Warszawie. Ponadto współpracował z tygodnikiem „Szpilki”. Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera B37-1-7)[3].

TwórczośćEdytuj

  • Sztuki:
    • Plecy – 1945
    • Takie czasy – 1954
    • Trzeci dzwonek – 1958
    • Mąż Fołtasiówny – 1960
    • Operacja Sodoma, czyli dziewiąty sprawiedliwy – 1962
    • Pamiątkowa fotografia – 1966
    • Rachunek nieprawdopodobieństwa – 1971
  • Wspomnienia:
    • Miasto skazanych. 2 lata w warszawskim getcie – 2014
    • Dzieje śmiechu – 1959
    • Sak
  • Książki:
    • "Frontem i afrontem" – 1952
    • Moja tfurczość [sic] – 1966
    • Operacja "Sodoma" czyli dziewiąty sprawiedliwy – 1968

Teksty piosenekEdytuj

  • „A jednak czegoś mi brak” (muzyka Henryk Wars)
  • „A mnie w to graj” (muzyka Henryk Wars)
  • „Ada to nie wypada” (muzyka Zygmunt Wiehler; posiada w repertuarze Ada Biedrzyńska, Irena Santor, Sława Przybylska, Sami Swoi)
  • „Dziękuję ci moje serce” (muzyka Takis Morakis)
  • „I wciąż się na coś czeka” (muzyka Franciszka Leszczyńska)
  • „Idą leśni” (muzyka Jerzy Wasowski)
  • „Jak odnaleźć twój ślad” (muzyka Ryszard Sielicki)
  • „Jak za dawnych lat” (muzyka Henryk Wars)
  • „Jest taki jeden skarb” (muzyka Jerzy Harald)
  • „Już nie mogę dłużej kryć” (muzyka Henryk Wars)
  • „Na moje wady już nie ma rady” (muzyka Henryk Wars)
  • „Nie kochać w taką noc to grzech” (muzyka Zygmunt Wiehler)
  • „Niedobrze, panie bobrze” (muzyka Jerzy Boczkowski)
  • „Nikt mnie nie rozumie tak jak ty” (muzyka Zygmunt Wiehler)
  • „Nie, psze pana” (muzyka Jerzy Boczkowski)
  • „O jednej Wiśniewskiej” (muzyka trad. – stylizowana ballada dziadowska)
  • „O królu Edwardzie i pani Simpson” (muzyka trad. – stylizowana ballada dziadowska)
  • „Oj, dana” (muzyka Władysław Daniłowski)
  • „Puste samoloty” (muzyka Hańba!)
  • „Rosną w miastach domy” (muzyka Wawrzyniec Żuławski)
  • „Sentymentalny, starszy pan” (muzyka Z. Dzięgielweski)
  • „Szkoda, że niepogoda” (muzyka Marek Sart)
  • „Tak jak mama nie gotuje nikt” (muzyka Andrzej Januszko)
  • „Tak mało cię znam” (muzyka Władysław Szpilman)
  • „Taka noc i walc, i my” (muzyka Henryk Wars)
  • „Trzy listy” (muzyka Leon Boruński)
  • „U cioci Pelagii” (muzyka Leon Boruński)
  • „W ogródku Eldorado” (muzyka Leon Boruński)
  • „Walczyk Warszawy” (muzyka Leon Rzewuski)
  • „Wio, koniku” (słowa i muzyka oryginału Imre Garai)
  • „Wiosną mi bądź” (muzyka Marek Sart)

OdznaczeniaEdytuj

EkranizacjeEdytuj

Z tym tematem związana jest kategoria: Filmowe adaptacje utworów Jerzego Jurandota.

PrzypisyEdytuj

  1. Film fabularny 1902–1944 Jerzy Jurandot. filmpolski.pl.
  2. Barbara Engelking, Jacek Leociak: Getto warszawskie. Przewodnik po nieistniejącym mieście. Warszawa: Stowarzyszenie Centrum Badań nad Zagładą Żydów, 2013, s. 601, 594. ISBN 978-83-63444-27-3.
  3. Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze. cmentarzekomunalne.com.pl. [dostęp 2019-11-18].
  4. M.P. z 1947 r. nr 27, poz. 198

BibliografiaEdytuj