Kapitulacja Warszawy (1939)

umowa o kapitulacji Warszawy (podpisujący: Tadeusz Kutrzeba – Johannes Blaskowitz; 28.09.1939)

Kapitulacja Warszawy – podpisanie w dniu 28 września 1939 przez gen. Tadeusza Kutrzebę i gen. Johannesa Blaskowitza na terenie dawnej Fabryki Silników Lotniczych Skody przy obecnej al. Krakowskiej na Okęciu umowy o kapitulacji Warszawy.

OpisEdytuj

Osobny artykuł: Obrona Warszawy (1939).

Podczas posiedzenia Komitetu Obywatelskiego z udziałem przedstawicieli Dowództwa Obrony Warszawy, które odbyło się 26 września 1939 po południu, przeważyły głosy, że dalsza obrona, ze względu na ciężkie położenie ludności cywilnej i brak amunicji, jest bezcelowa[1].

27 września 1939 gen. Tadeusz Kutrzeba i płk. Aleksander Pragłowski udali się do siedziby dowództwa niemieckiej 8 Armii na Okęcie[1]. Zawarto rozejm, który miał trwać od godz. 14.00 tego dnia do 29 września do godz. 12.00[2]. Walki przerwano ok. 14.00[2]. Dalsze rozmowy były prowadzone następnego dnia rano w poszerzonym składzie, m.in. z udziałem prezydenta miasta Stefana Starzyńskiego oraz przedstawicieli instytucji użyteczności publicznej; omawiane były kwestie przejęcia miasta przez administrację niemiecką[3].

Akt kapitulacji został podpisany o godzinie 13:00 w dniu 28 września 1939 przez gen. Tadeusza Kutrzebę w imieniu dowódcy Armii „Warszawa” i gen. Johannesa Blaskowitza, dowódcę 8 Armii, na terenie dawnej Fabryki Silników Lotniczych Polskich Zakładów Skody[3] (w 1935 zakład stał się częścią Państwowych Zakładów Lotniczych)[4]. Ustalono, że do niewoli pójdą tylko polscy oficerowie, żołnierze mieli zostać zwolnieni do domów[5]. Ludność cywilna miała otrzymać żywność od Niemców, a uciekinierzy prawo powrotu do domów[1].

Jeszcze w trakcie negocjacji Stefan Starzyński wydał odezwę do mieszkańców[6]. O warunkach kapitulacji poinformował gen. Juliusz Rómmel w swojej odezwie 29 września[6]. Tego samego dnia rozpoczął się wymarsz oddziałów polskich do niewoli[6]. Niemcy rozpoczęli wkraczanie do miasta 30 września[7].

Po kapitulacji Warszawy na początku października 1939 niemieckim Komendantem Miasta Warszawy został gen. Friedrich von Cochenhausen, zaś łącznikiem pomiędzy prezydentem Starzyńskim a generałem – Stanisław Lorentz[8][9].

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Krzysztof Dunin-Wąsowicz: Warszawa w latach 1939–1945. Państwowe Wydawnictwo Naukowe: 1984, s. 36. ISBN 83-01-04207-9.
  2. a b Władysław Bartoszewski, Bogdan Brzeziński, Leszek Moczulski: Kronika wydarzeń w Warszawie 1939–1949. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 26.
  3. a b Władysław Bartoszewski: 1859 dni Warszawy. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2008, s. 67. ISBN 978-83-240-1057-8.
  4. Wiktor Leszkowicz: Przemysł zbrojeniowy w Warszawie w latach 1918–1939 [w:] Wielkie zakłady przemysłowe Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1978, s. 171.
  5. Władysław Bartoszewski: 1859 dni Warszawy. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2008, s. 67–68. ISBN 978-83-240-1057-8.
  6. a b c Krzysztof Dunin-Wąsowicz: Warszawa w latach 1939–1945. Państwowe Wydawnictwo Naukowe: 1984, s. 37. ISBN 83-01-04207-9.
  7. Krzysztof Dunin-Wąsowicz: Warszawa w latach 1939–1945. Państwowe Wydawnictwo Naukowe: 1984, s. 38. ISBN 83-01-04207-9.
  8. Łącznicy polscy przy wojskach niemieckich. „Warszawski Dziennik Narodowy”. 262, s. 1, 2 października 1939. 
  9. Dowództwo niemieckie mianowało Komendanta Warszawy. „Warszawski Dziennik Narodowy”. 263, s. 1, 3 października 1939.