Otwórz menu główne

Radżastan (hindi राजस्थान, trb. Radźasthan, trl.: Rājasthān; ang. Rajasthan) – stan w północno-zachodnich Indiach, położony w ich zachodniej części. Stolicą stanu, a zarazem największym miastem jest Jaipur. Stan został utworzony 1 listopada 1956 roku. Jest to obecnie największy pod względem powierzchni stan Indii. Radżastan graniczy z Pakistanem, oraz z następującymi stanami Indii: Gujarat, Madhya Pradesh, Uttar Pradesh, Hariana, Pendżab.

Radżastan
राजस्थान (Rājasthān)
stan
ilustracja
Herb
Herb
Państwo  Indie
Siedziba Jaipur
Kod ISO 3166-2 IN-RJ
Gubernator Shivraj Patil
Premier Ashok Gehlot
Powierzchnia 342 236 km²
Populacja (2011)
• liczba ludności

68 621 012[1]
• gęstość 200,5 os./km²
Języki urzędowe hindi, radżastani
Położenie na mapie Indii
Położenie na mapie
Strona internetowa

HistoriaEdytuj

Podczas brytyjskiego panowania w Indiach był Radżastan także nazywany „Radżputana” (kraj Radźputów). W latach 1899-1902 należał do rejonów najsilniej dotkniętych klęską głodu[2].

Podział administracyjnyEdytuj

GeografiaEdytuj

 
Radżastan – ulice Jaipuru
 
Radżastan – panorama Udaipuru

Radżastan jest stanem półpustynnym i pustynnym. Na zachodzie rozciąga się pustynia Thar i góry Arawali (najwyższy szczyt: Abu, 1722 m n.p.m., na granicy z Gujaratem). W miarę przesuwania się na wschód i południe klimat Radżastanu staje się łagodniejszy.

Największe miastaEdytuj

W tabeli przedstawiono została lista największych miast Radżastanu wraz z liczbą mieszkańców (stan na 2012).

Miasto Liczba mieszkańców
Jaipur 3.073.349
Dźodhpur 1,138,300
Kota 1.001.365
Bikaner 647.804
Adźmer 551.101
Udajpur 474.531
Bhilwara 360.009
Alwar 341.422
Ganganagar 249.914
Bharatpur 252.838
Pali 187.571
Sikar 184.904
Tonk 135.663
Hanumangarh 129.654
Beawar 123.701
Kishangarh 116.156
Jhunjhunu 100.476

DemografiaEdytuj

 
Młoda muzułmanka z Radżastanu

Radżastan zamieszkany jest przez około 57 milionów mieszkańców (2001). Najczęściej używanymi językami są hindi, radżastani i gudźarati, w użyciu są również między innymi pańdźabi i sindhi.

Podział ludności Radżastanu ze względu na wyznania:

JęzykiEdytuj

Języki w Radżastanie[3]
Język rodzina %
hindi (włączając język radźasthani i inne pokrewne języki) języki indoaryjskie 91,09%
bhili Indoaryjska 4,60%
język pendżabski Indoaryjska 2,02%
urdu Indoaryjskie 1,17%
sindhi Indoaryjskie 0,67%

PolitykaEdytuj

Od 8 grudnia 2003 premierem jest Vasundhara Raje.

GospodarkaEdytuj

 
Radżastan – turbiny wiatrowe na pustyni Thar

RolnictwoEdytuj

Główną gałęzią gospodarki Radżastanu jest rolnictwo. Do najczęściej uprawianych roślin należą pszenica, bawełna, trzcina cukrowa, tytoń i rośliny oleiste. Radżastan jest również największym producentem wełny w Indiach. Zasadniczym problemem rolnictwa Radżastanu jest brak wody. Problem braku wody do pewnego stopnia został rozwiązany w latach 60. XX wieku, w związku z budową Kanału Indiry Gandhi, zasilającego w wodę część stanu.

PrzemysłEdytuj

Pierwsze zakłady przemysłowe na terenie Radżastanu pojawiły się w latach 60. XX wieku. Obecnie największe znaczenie ma przemysł tekstylny i spożywczy. Istotną rolę odgrywa górnictwo: na terenie Radżastanu wydobywa się między innymi sól kamienną, miedź i cynk, ropa naftowa i gaz ziemny.

W 2006 roku firma Cairn Energy odkryła największe złoże lądowe ropy naftowej Mangala. W wierceniach poszukiwawczych brała udział Polska firma Nafta "Piła".

TurystykaEdytuj

Jedną z najważniejszych gałęzi gospodarki Radżastanu jest turystyka. Na terenie stanu znajduje się szereg atrakcji turystycznych:

PrzypisyEdytuj

  1. 3. Size, Growth Rate and Distribution of Population [w:] 2011 Census of India, Office of the Registrar General & Census Commissioner, India [dostęp 2019-08-02] [zarchiwizowane z adresu 2019-05-31].
  2. Mike Davis, „Die Geburt der Dritten Welt”.
  3. Komisarz ds. Rejestracji i Spisu Powszechnego, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Rządu Indii (ang.)

Zobacz teżEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj

GaleriaEdytuj