Otwórz menu główne

Right Livelihood Award

Right Livelihood Award
Jakob von Uexküll – fundator nagrody

Right Livelihood Award – nagroda ufundowana w 1980 przez szwedzkiego pisarza i filantropa Jakoba von Uexkülla, przyznawana co roku osobom „pracującym nad praktycznymi i godnymi naśladowania rozwiązaniami najbardziej pilnych wyzwań, przed którymi staje dzisiaj świat”. Międzynarodowe jury przyznaje co roku zwykle cztery nagrody osobom lub instytucjom działającym na rzecz ochrony środowiska, praw człowieka, zrównoważonego rozwoju, edukacji, pokoju itp. Każdy z laureatów otrzymuje nagrodę w wysokości około 55 tys. euro (nie dotyczy to laureatów nagrody honorowej). Nagroda bywa nazywana „alternatywną Nagrodą Nobla[1].

LaureaciEdytuj

1980Edytuj

Hassan Fathy   Egipt za koncepcje przedstawione w książce Architektura dla biednych
Plenty International
Stephen Gaskin
  Stany Zjednoczone
  Lesotho
  Gwatemala
za programy pomocowe skierowane dla potrzebujących zarówno w krajach bogatej Północy, jak i biednego Południa


1981Edytuj

Mike Cooley   Wielka Brytania za promowanie wytwórczości skoncentrowanej na człowieku
Bill Mollison   Australia za projekt permakultury, zakładający niskie nakłady energii oraz wysokie plony
Patrick van Rensburg
Education with Production
  Botswana
  Południowa Afryka
za rozwój projektów edukacyjnych w krajach Trzeciego Świata


1982Edytuj

Eric Dammann
Future in Our Hands
  Norwegia nagroda honorowa za ograniczanie konsumpcji w celu zmniejszenia wpływ człowieka na środowisko i wspierania ubogich
Anwar Fazal
Consumer Interpol
  Malezja za walkę o prawa konsumentów
Petra Kelly   RFN za nową wizję wiążącą ekologię z problemami rozbrojenia, sprawiedliwości społecznej i prawami człowieka
PIDA   Sri Lanka za promowanie oddolnych inicjatyw rozwojowych
George Trevelyan
Wrekin Trust
  Wielka Brytania za rozwój duchowości


1983Edytuj

Leopold Kohr   Austria nagroda honorowa za inspirację dla koncepcji powrotu do życia w małych społecznościch
wódz Ibedul Gibbons i mieszkańcy Palau   Palau za wysiłki dla utrzymania zakazu prób jądrowych i składowania odpadów nuklearnych
Amory i Hunter Lovinsowie
Rocky Mountain Institute
  Stany Zjednoczone za promowanie zmniejszania zużycia energii
Manfred Max-Neef, CEPAUR   Chile za działania na rzecz rewitalizacji małych i średnich społeczności lokalnych


1984Edytuj

Imane Khalifeh   Liban nagroda honorowa za stworzenie w Bejrucie społecznego ruchu na rzecz pokoju
Self-Employed Women’s Association (SEWA)
Ela Bhatt
  Indie za organizowanie samozatrudnionych kobiet w walce o bezpieczeństwo socjalne
Winefreda Geonzon
FREE LAVA - Free Legal Assistance Volunteers' Association
  Filipiny za wspieranie więźniów i pomoc w powrocie do życia społecznego
Wangari MaathaiGreen Belt Movement   Kenia za wspieranie społeczności lokalnych w odtwarzaniu lasów


1985Edytuj

Theo van Boven   Holandia nagroda honorowa za działalność na rzecz praw człowieka
Cary Fowler, Pat Mooney
Rural Advancement Fund International
  Stany Zjednoczone
  Kanada
za ochronę światowego dziedzictwa genetycznego roślin
Lokayan, Rajni Kothari   Indie za tworzenie sieci inicjatyw lokalnych poprzez program "Dialog Ludzi"
Duna Kör   Węgry za działalność na rzecz ochrony wód Dunaju


1986Edytuj

Robert Jungk   Austria nagroda honorowa za działania na rzecz pokoju i ekologii
Rosalie Bertell Alice Stewart   Kanada
  Wielka Brytania
za pionierskie badania nad negatywnym skutkami niskiego promieniowania
Grupa Rozwoju Ekologicznego Ladakh   Indie za promowanie tradycyjnych kultur Ladakhu
Evaristo NugkuagAIDESEP   Peru za obronę praw ludów Amazonii


1987Edytuj

Johan Galtung   Norwegia nagroda honorowa za zainicjowanie badań nad pokojem
Ruch Chipko   Indie za ochronę lasów himalajskich
Hans-Peter Dürr
Global Challenges Network
  RFN za badania nad pokojowym wykorzystaniem nowych technologii
Institute for Food and Development Policy
Frances Moore-Lappé
  Stany Zjednoczone za wskazanie politycznych i ekonomicznych przyczyn głodu na świecie
Mordechaj Vanunu   Izrael za poświęcenie w ujawnieniu izraelskiego programu atomowego


1988Edytuj

Międzynarodowe Centrum Badań i Rehabilitacji Ofiar Tortur
Inge Genefke
  Dania nagroda honorowa za pomoc ofiarom tortur w odzyskaniu zdrowia i osobowości
José Lutzenberger   Brazylia za wysiłki dla ochrony środowiska
John F. Charlewood Turner   Wielka Brytania za teorię i praktykę zrównoważonego rozwoju społeczności lokalnych
Sahabat Alam Malaysia
Mohammed Idris, Harrison Ngau i lud Penan
  Malezja za walkę w obronie lasów deszczowych Sarawaku


1989Edytuj

Seikatsu Club Consumers' Cooperative   Japonia nagroda honorowa za stworzenie biznesu opartego na współpracy, kontaktach międzyludzkich i ekologii
Melaku Worede   Etiopia za stworzenie jednego z największych banków nasion
Aklilu Lemma i Legesse Wolde-Yohannes   Etiopia za badania nad właściwościami niektórych afrykańskich roślin w walce z bilharcjozą
Survival International   Wielka Brytania za wsparcie dla ludów tubylczych


1990Edytuj

Alice Tepper Marlin   Stany Zjednoczone nagroda honorowa za moblizację konsumentów
Bernard Lédéa Ouedraogo   Burkina Faso za wsparcie dla ruchów samopomocy pasterzy Afryki Zachodniej
Felicia Langer   Izrael za obronę Palestyńczyków przed izraelskimi sądami wojskowymi
Asociación de Trabajadores Campesinos del Carare   Kolumbia za dążenie do pokoju bez użycia przemocy


1991Edytuj

Edward Goldsmith   Wielka Brytania nagroda honorowa za pionierską pracę nad zwiększeniem świadomości ekologicznej
Narmada Bachao Andolan   Indie za kampanię przeciw budowie największej zapory wodnej świata
Bengt i Marie-Thérese Danielsson
Jeton Anjain i mieszkańcy Rongelap
  Polinezja Francuska,
  Wyspy Marshalla
za zaangażowanie się przeciwko francuskim i amerykańskim próbom nuklearnym na Pacyfiku
Movimento dos Trabalhadores Rurais sem Terra
Commissao Pastoral da Terra
  Brazylia za walkę o prawa rolników bez ziemi


1992Edytuj

Finnish Village Action Movement   Finlandia nagroda honorowa za wskazanie możliwości rewitalizacji obszarów wiejskich
Gonoshasthaya Kendra i Zafrullah Chowdhury   Bangladesz za promowanie rozwiązań na rzecz lepszego dostępu do lekarstw
Helen Mack Chang   Gwatemala za kampanię przeciwko bezkarności sprawców morderstw politycznych
John Gofman i Ałła Jaroszyńska   Stany Zjednoczone,
  Ukraina
za uświadamianie o skutkach katastrofy w Czarnobylu


1993Edytuj

Arna Mer-KhamisCare and Learning   Izrael za poświęcenie dla ochrony i oświaty dzieci w Palestynie
Organisation of Rural Associations for Progress (ORAP)
Sithembiso Nyoni
  Zimbabwe za motywowanie swoich członków do pójścia własną drogą
Vandana Shiva   Indie za wsparcia dla kobiet i ekologii
Mary i Carrie Dann   Stany Zjednoczone za walkę o prawa ludu Szoszonów


1994Edytuj

Astrid Lindgren   Szwecja nagroda honorowa za uświadomienie praw dzieci i szacunku dla ich indywidualności
SERVOL (Service Volunteered for All)   Trynidad i Tobago za promocję wartości duchowych w budowaniu społeczeństwa
Dr. H. Sudarshan
VGKK (Vivekananda Girijana Kalyana Kendra)
  Indie za wskazanie jak lokalna kultura może zapewnić prawa i potrzeby ludów tubylczych
Ken Saro-Wiwa
MOSOP (Movement for the Survival of the Ogoni People)
  Nigeria za pokojowe działania na rzecz praw ludu Ogoni


1995Edytuj

András Biró
Węgierska Fundacja na rzecz Samodzielności
  Węgry za nowatorską pracę w środowisku Romów w Europie Wschodniej
Serbska Rada Obywatelska   Bośnia i Hercegowina za dążenie do zachowania wieloetnicznej i demokratycznej Bośni i Hercegowiny
Carmel BudiardjoTAPOL   Indonezja,   Wielka Brytania za kampanię na rzecz praw człowieka w Indonezji i Timorze Wschodnim
Sulak Sivaraksa   Tajlandia za jego wizję rozwoju demokracji


1996Edytuj

Herman Daly   Stany Zjednoczone nagroda honorowa za rozwój klasycznej ekonomii z uwzględnieniem perspektywy etyki i ekologii
Komitet Matek Żołnierzy Rosji   Rosja za zwrócenie uwagi na warunki w rosyjskich siłach zbrojnych oraz działania na rzecz zakończenia wojny w Czeczenii
Kerala Sastra Sahithya Parishat   Indie za rozwój oparty na ludziach w stanie Kerala
George Vithoulkas   Grecja za ponowne odkrycie klasycznej homeopatii


1997Edytuj

Joseph Ki-Zerbo   Burkina Faso za przypomnienie historii Czarnej Afryki
Jinzaburo Takagi i Mycle Schneider   Japonia,   Francja za uświadomienie zagrożenia jakie stanowi pluton
Michael Succow   Niemcy za ochronę ważnych ekosystemów dla przyszłych pokoleń
Cindy Duehring   Stany Zjednoczone za walkę z substancjami toksycznymi


1998Edytuj

International Baby Food Action Network za kampanię na rzecz kobiet karmiących piersią
Samuel Epstein   Stany Zjednoczone za aktywizację badań nad nowotworami wywoływanymi skażeniem środowiska
Juan Pablo Orrego   Chile za przeciwstawienie się lobby hydroenergetycznemu
Katarina Kruhonja i Vesna Terselic   Chorwacja za działania na rzecz pojednania i pokoju na Bałkanach


1999Edytuj

Hermann Scheer   Niemcy nagroda honorowa za promowanie energii słonecznej
Juan Garcés   Hiszpania za wysiłki zmierzające do ukarania dyktatorów
COAMA (Consolidation of the Amazon Region)   Kolumbia za wskazania jak ludy tubylcze mogą poprawić warunki życia, zachowując swoją kulturę i powstrzymując niszczenie lasów deszczowych
Grupo de Agricultura Organica   Kuba za rozwój rolnictwa organicznego


2000Edytuj

Tewolde Berhan Gebre Egziabher   Etiopia za walkę o utrzymanie różnorodności biologicznej oraz obronę praw rolników i wspólnot tradycyjnych do zasobów genetycznych
Munir   Indonezja za odwagę w walce o prawa człowieka oraz cywilną kontrolę nad wojskiem w Indonezji
Birsel Lemke   Turcja za walkę o zaprzestanie wydobycia złota z pomocą cyjanku
Wes Jackson   Stany Zjednoczone za dążenie do szerszego użytkowania roślin wieloletnich w rolnictwie ekologicznym


2001Edytuj

José Antonio Abreu   Wenezuela za wprowadzanie muzyki do środowisk ubogich
Gusz SzalomUri i Rachel Awneri   Izrael za dążenie do pokoju i pojednania
Leonardo Boff   Brazylia za działalność w ubogich społecznościach na rzecz ochrony środowiska i sprawiedliwości społecznej
Trident Ploughshares   Wielka Brytania za wzór organizacji dążącej do likwidacji broni jądrowej


2002Edytuj

Martin Green   Australia nagroda honorowa za działania na rzecz rozwoju energii słonecznej
Centre Jeunes Kamenge   Burundi za budowanie harmonijnego współżycia różnych grup etnicznych po latach wojny domowej
Kvinna till Kvinna   Szwecja za wspieranie kobiet jako rzeczniczek pojednania i budowania pokoju
Martín Almada   Paragwaj za walkę ze stosowaniem tortur w Paragwaju oraz wspieranie procesów demokratyzacji w tym kraju


2003Edytuj

David Lange   Nowa Zelandia nagroda honorowa za walkę o uwolnienie świata od broni jądrowej
Walden Bello i Nicanor Perlas   Filipiny za edukowanie społeczeństwa obywatelskiego o wpływach globalizacji
The Citizens' Coalition for Economic Justice   Korea Południowa za działalność na rzecz sprawiedliwości społecznej i dążenie do pojednania z Koreą Północną
SEKEM   Egipt za wzór działalności biznesowej XXI wieku


2004Edytuj

Swami Agnivesh i Asghar Ali Engineer   Indie nagroda honorowa za promowanie tolerancji i pokojowego współistnienia państw Azji Południowej
Memoriał   Rosja za odwagę w dokumentowaniu historii
Bianca Jagger   Nikaragua za szeroką działalność na rzecz praw człowieka i sprawiedliwości społecznej
Raul Montenegro   Argentyna za działalność podejmowaną wraz ze społecznościami lokalnymi i ludami tubylczymi na rzecz ochrony środowiska


2005Edytuj

Francisco Toledo   Meksyk nagroda honorowa za działania na rzecz ochrony i odnowy kulturowego dziedzictwa stanu Oaxaca
Maude Barlow i Tony Clarke   Kanada za pracę na rzecz sprawiedliwego handlu i o prawo wolnego dostępu do wody
First People of the Kalahari i Roy Sesana   Botswana za opór przeciwko wysiedlaniu ludności z ich pierwotnych ziem oraz za obronę ich tradycyjnego stylu życia
Irene Fernandez   Malezja za walkę z przemocą wobec kobiet oraz z wykorzystywaniem w pracy imigrantów i najuboższych


2006Edytuj

Chico Whitaker   Brazylia nagroda honorowa za pracę na rzecz sprawiedliwości społecznej i wsparcia demokracji w Brazylii oraz za wkład w organizację Światowego Forum Społecznego
Daniel Ellsberg   Stany Zjednoczone za działania na rzecz pokoju i ujawnienie prawdy o działaniach władz amerykańskich w czasie wojny wietnamskiej
Ruth Manorama   Indie za działania na rzecz praw kobiet pochodzących z najniższych kast
Festival Internacional de Poesia de Medellín   Kolumbia za pokazywanie, jak za pomocą poezji można walczyć ze strachem i przemocą


2007Edytuj

Christopher Weeramantry   Sri Lanka za pionierskie działania na rzecz poszerzenia i umocnienia roli prawa międzynarodowego
Dekha Ibrahim Abdi   Kenia za ukazywanie możliwości pojednania między ludźmi ponad różnicami religijnymi
Percy i Louise Schmeiser   Kanada za odważną obronę różnorodności biologicznej i praw rolników oraz za sprzeciw wobec ekologicznych i moralnych wypaczeń aktualnej interpretacji prawa patentowego
Grameen Shakti   Bangladesz za wniesienie trwałego światła i mocy do tysięcy banglijskich wiosek oraz promowanie zdrowia, wykształcenia i produktywności


2008Edytuj

Krishnammal Jagannathan i Sankaralingam Jagannathan oraz ich organizacja LAFTI   Indie za pracę urzeczywistniania w praktyce głoszonej przez Gandhiego wizji sprawiedliwości społecznej i trwałego ludzkiego rozwoju
Amy Goodman   Stany Zjednoczone za rozwój nowego modelu politycznie niezależnego dziennikarstwa i udostępnienie milionom ludzi alternatywnych opinii, często wykluczanych przez media głównego nurtu
Asha Hagi   Somalia za olbrzymią odwagę, z jaką przewodzi udziałowi kobiet w procesie budowy pokoju i pojednania w zniszczonym przez wojnę kraju
Monika Hauser   Niemcy za niestrudzone zaangażowanie w pomoc ofiarom przemocy seksualnej


2009Edytuj

David Suzuki   Kanada nagroda honorowa za działalność na rzecz społecznie odpowiedzialnego wykorzystania nauki i podnoszenie świadomości zagrożeń związanych ze zmianą klimatyczną
René Ngongo   Kongo za obronę kongijskich lasów deszczowych
Alyn Ware   Nowa Zelandia za edukację na rzecz pokoju i działalność na rzecz rozbrojenia nuklearnego
Catherine Hamlin   Etiopia za poświęcenie w leczeniu ubogich afrykańskich kobiet


2010Edytuj

Nnimmo Bassey   Nigeria za ujawnienie pełnej prawdy o ekologicznym i ludzkim koszmarze towarzyszącym produkcji ropy i za działania na rzecz ruchu ekologicznego w Nigerii i na świecie
Erwin Kräutler   Brazylia za obronę ludzkich i ekologicznych praw ludów tubylczych i za niestrudzone wysiłki na rzecz ocalenia puszczy amazońskiej
Shrikrishna Upadhyay i organizacja Sappros   Nepal za udowodnienie swą wieloletnią działalnością, że mobilizacja lokalnej społeczności pozwala zwalczyć biedę nawet w warunkach zagrożenia przemocą i niestabilnością polityczną
Physicians for Human Rights (Izrael)   Izrael za walkę o prawo do zdrowia dla wszystkich ludzi w Izraelu i Palestynie


2011Edytuj

Huang Ming   Chiny nagroda honorowa za sukcesy w badaniach nad przełomowymi technologiami wykorzystania energii słonecznej
Jacqueline Moudeina   Czad za niestrudzoną i pełną poświęcenia walkę o sprawiedliwość dla ofiar dawnej dyktatury w Czadzie
GRAIN   świat za wspieranie społeczności rolniczych na całym świecie
Ina May Gaskin   Stany Zjednoczone za propagowanie bezpiecznych, skoncentrowanych wokół kobiety metod porodu


2012Edytuj

Hayrettin Karaca   Turcja nagroda honorowa za wieloletnie niestrudzone rzecznictwo i wspieranie ochrony przyrody, łączące skuteczną przedsiębiorczość z efektywnym aktywizmem
Sima Samar   Afganistan za wieloletnie i odważne zaangażowanie w obronę praw człowieka, zwłaszcza praw kobiet, w jednym z najbardziej złożonych i niebezpiecznych regionów na świecie
Gene Sharp   Stany Zjednoczone za działania na rzecz rozwoju i wyrażania podstawowych zasad i strategii oporu bez przemocy oraz wspieranie ich praktycznego wdrażania w konfliktowych obszarach na całym świecie
Campaign Against Arms Trade   Wielka Brytania za nowoczesną i skuteczną kampanię przeciwko światowemu handlowi bronią


2013Edytuj

Denis Mukwege   Demokratyczna Republika Konga za pełną odwagi pracę na rzecz kobiet, które doświadczyły wojennej przemocy seksualnej i za odważne mówienie o głębokich przyczynach tej przemocy
Raji Sourani   Palestyna za niezachwiane poświęcenie dla rządów prawa i praw człowieka w wyjątkowo trudnych warunkach
Paul F. Walker   Stany Zjednoczone za niestrudzoną pracę, by uwolnić świat od broni chemicznej
Hans Rudolf Herren i Biovision International   Szwajcaria za ekspercką wiedzę i pionierską pracę na rzecz promowania bezpiecznego, stabilnego i zrównoważonego globalnego zaopatrzenia w żywność


2014Edytuj

Edward Snowden   Stany Zjednoczone nagroda honorowa (wspólnie z Alanem Rusbridgerem) za odwagę i umiejętności w demaskowaniu bezprecedensowego rozmiaru państwowej inwigilacji, która narusza fundamentalne demokratyczne procesy i gwarantowane konstytucyjnie prawa
Alan Rusbridger   Wielka Brytania nagroda honorowa (wspólnie z Edwardem Snowdenem) za stworzenie organizacji medialnej poczuwającej się do odpowiedzialnego dziennikarstwa w interesie opinii publicznej, i która pomimo wielkich oporów demaskuje nielegalne działania przedsiębiorstw i państw
Bill McKibben i 350.org   Stany Zjednoczone za mobilizację rosnącego społecznego poparcia w USA i na całym świecie na rzecz zdecydowanych działań dla przeciwstawienia się groźbie globalnej zmiany klimatu
Asma Jahangitr   Pakistan za obronę, ochronę i promocję praw człowieka w Pakistanie i poza nim, nierzadko w bardzo trudnych i złożonych sytuacjach i przy wielkim ryzyku osobistym
Basil Fernando i AHRC   Hongkong za niestrudzoną i wybitną pracę na rzecz wspierania i dokumentowania realizacji praw człowieka w Azji


2015Edytuj

Tony de Brum   Wyspy Marshalla nagroda honorowa za działania przeciwko zmianom klimatu i na rzecz rozbrojenia nuklearnego
Sheila Watt-Cloutier   Kanada za działania na rzecz praw Inuitów w Arktyce
Kasha Nabagesera   Uganda za obronę praw LGBTI w Ugandzie
Gino Strada i Emergency   Włochy za zapewnianie dostępu do opieki lekarskiej ofiarom wojen, min lądowych i głodu


2016Edytuj

Syryjska Obrona Cywilna   Syria za niezwykłą odwagę, współczucie i humanitarne zaangażowanie w ratowanie cywilów przed zniszczeniami syryjskiej wojny domowej
Mozn Hassan i Nazra for Feminist Studies   Egipt za upominanie się o równość i prawa kobiet w warunkach nieustającej przemocy, nadużyć i dyskryminacji
Swietłana Ganuszkina   Rosja za wiele dekad poświęcenia na rzecz promowania praw człowieka i sprawiedliwości dla uchodźców i przymusowych imigrantów oraz tolerancji między różnymi grupami etnicznymi
Cumhuriyet   Turcja za nieustraszone dziennikarstwo śledcze i przywiązanie do wolności słowa w obliczu opresji, cenzury, więzienia i gróźb śmierci


2017Edytuj

Robert Bilott   Stany Zjednoczone za wywalczenie sprawiedliwości dla ofiar zanieczyszczeń chemicznych i ustanowienie precedensu da skutecznej regulacji ryzykownych substancji
Colin Gonsalves   Indie za nowatorskie zastosowanie powództwa w interesie publicznym w celu ochrony podstawowych praw człowieka najbardziej wykluczonych obywateli Indii
Xədicə İsmayılova   Azerbejdżan za najwyższej próby dziennikarstwo śledcze, ujawniające korupcję na najwyższych szczeblach władzy
Yetnebersh Nigussie   Etiopia za inspirującą pracę na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami


2018Edytuj

Thelma Aldana, Iván Velásquez   Gwatemala   Kolumbia nagroda honorowa za nowatorskie działania na rzecz ujawniania nadużyć władzy i ścigania korupcji, a tym samym odbudowy zaufania ludzi do instytucji publicznych
Abdullah al-Hamid, Mohammad Fahad al-Qahtani, Walid Abu al-Chair   Arabia Saudyjska za inspirowane uniwersalnymi zasadami praw człowieka wizjonerskie i odważne wysiłki zreformowania totalitarnego systemu politycznej Arabii Saudyjskiej
Yacouba Sawadogo   Burkina Faso za przemianę jałowej ziemi w las i udowodnienie, że rolnicy mogą regenerować gleby dzięki nowatorskiemu zastosowaniu lokalnej wiedzy tubylczej
Tony Rinaudo   Australia za udowodnienie, że wysuszoną ziemię można przy niewielkich nakładach zazieleniać na dużą skalę, poprawiając byt milionów ludzi


2019Edytuj

Aminatou Haidar   Sahara Zachodnia za konsekwentne i wolne od przemocy działanie, pomimo więzienia i tortur, na rzecz sprawiedliwości i prawa do samostanowienia dla społeczeństwa Sahary Zachodniej
Guo Jianmei   Chiny za pionerską i niestrudzoną pracę na rzecz zapewnienia praw kobiet w Chinach
Greta Thunberg   Szwecja za inspirowanie i nadanie rozgłosu żądaniom pilnych działań w celu ratowania klimatu, w zgodzie z faktami naukowymi
Davi Kopenawa i Hutukara Associação Yanomami   Brazylia za odwagę i determinację w upominaniu się o ochronę lasów i bioróżnorodności w Amazonii, a także ziemi i kultur jej ludów tubylczych


PrzypisyEdytuj

  1. Snowden z alternatywnym Noblem. Za „odwagę i umiejętności w demaskowaniu inwigilacyjnych praktyk” (pol.). W: Gazeta Wyborcza [on-line]. Agora SA, 2014-09-24. [dostęp 2014-09-25].

Linki zewnętrzneEdytuj