Otwórz menu główne

Rudawa (powiat kłodzki)

wieś w województwie dolnośląskim
Zobacz też: Rudawa w innych znaczeniach tego słowa.

Rudawa (niem. Stuhlseiffen) – przysiółek wsi Poniatów w Polsce położony w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Bystrzyca Kłodzka[3][4].

Rudawa
przysiółek wsi
Ilustracja
Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Rudawie
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat kłodzki
Gmina Bystrzyca Kłodzka
Część miejscowości Poniatów
Wysokość 610-680[1] m n.p.m.
Liczba ludności  22
Strefa numeracyjna 74
Kod pocztowy 57-520[2]
Tablice rejestracyjne DKL
SIMC 0851548
Położenie na mapie gminy Bystrzyca Kłodzka
Mapa lokalizacyjna gminy Bystrzyca Kłodzka
Rudawa
Rudawa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rudawa
Rudawa
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Rudawa
Rudawa
Położenie na mapie powiatu kłodzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kłodzkiego
Rudawa
Rudawa
Ziemia50°14′03″N 16°32′42″E/50,234167 16,545000
Ośrodek Wypoczynkowy Orlica w Rudawie
Zbiornik wodny w Rudawie

PołożenieEdytuj

Podgórska przygraniczna miejscowość położona w Dolinie Orlicy, nad Dziką Orlicą, między Górami Bystrzyckimi a Górami Orlickimi, na południowo-zachodniej granicy polsko-czeskiej, w sąsiedztwie Poniatowa, na wysokości około 610-680 m .n.p.m.[1]

Podział administracyjnyEdytuj

W latach 1975–1998 przysiółek położony był w województwie wałbrzyskim.

HistoriaEdytuj

Wzmiankowana po raz pierwszy w 1574 roku jako graniczna osada związana z wydobyciem rud żelaza i miedzi[5]. Rozwój górnictwa zahamowały zniszczenia wojny trzydziestoletniej[5]. Początkowo stanowiła własność królewską, w późniejszym okresie przeszła w ręce Althannów, barona von Stillfrieda, hrabiego von Magnisa, L. Ludwiga oraz Marianny Orańskiej[5]. W XIX wieku zakończono wydobycie rudy, a we wsi zaczęło się prężnie rozwijać tkactwo i pasterstwo[1]. W II połowie XIX wieku znajdowała się tu huta żelaza, fabryka drutu i gwoździ, 3 młyny wodne, 2 olejarnie, tartak, gorzelnia oraz warsztaty tkackie lnu i bawełny[1]. W 1871 wieś zamieszkiwało 647 osób, a w 1885 roku 633 osoby. Zabudowę tworzyło 149 budynków, zajmujących dno doliny na długości około 5,8 km na wysokości 600-660 m n.p.m. Grunty orne stanowiły wówczas blisko 64% powierzchni wsi, a obszary leśne zajmowały obszar 6-krotnie mniejszy niż obecnie. W okresie międzywojennym znajdowała się tu popularna wśród turystów gospoda[1]. Po 1945 roku wieś została ponownie zasiedlona, początkowo dość licznie[1]. W następnych latach rozpoczął się proces wyludniania miejscowości[1]. Obecnie z gęstej zabudowy, typowej dla wsi łańcuchowej i ciągnącej się wzdłuż dna doliny, pozostało tylko kilka budynków z kościołem, znajdujących się w znacznym oddaleniu od siebie. Spis powszechny z 1960 roku wykazywał na terenie wsi 39 mieszkańców zamieszkujących 10 domów, obecnie liczba mieszkańców wynosi 6 osób[6]. Na początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku zbudowano w celach rekreacyjnych zbiornik wodny. Obecnie wieś ma charakter turystyczny, znajdują się w niej trzy ośrodki wypoczynkowe i jeden wyciąg narciarski[1].

ZabytkiEdytuj

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty[7]:

  • barokowy kościół cmentarny, wzniesiony w pierwszej połowie XVIII wieku, gruntownie przebudowany w 1769 roku, wyremontowany w latach osiemdziesiątych XX wieku i ponownie wyświęcony w 2003 roku[5],
  • cmentarz przy kościele, z XVI wieku.

Inne zabytki[1]:

  • kilka starych domów z XIX wieku oraz,
  • przydrożna figura św. Jana Nepomucena z pierwszej połowy XVIII wieku i kamienny krzyż (figuralna Grupa Ukrzyżowania) z początku XIX wieku,
  • ruiny młyna oraz resztki kanału młyńskiego u wylotu doliny Rowiny.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i Słownik geografii turystycznej Sudetów. redakcja Marek Staffa. T. 14: Góry Bystrzyckie i Orlickie. Warszawa; Kraków: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 1992, s. 213-215. ISBN 83-7005-340-8.
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. GUS. Rejestr TERYT
  5. a b c d Waldemar Brygier, Tomasz Dudziak: Ziemia Kłodzka. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2010, s. 430. ISBN 978-83-89188-95-3.
  6. Agnieszka Latocha Śladami dawnego osadnictwa w Sudetach. Rudawa (Stuhlseiffen), „Sudety” nr 5/2013
  7. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 60. [dostęp 28 sierpnia 2012].

BibliografiaEdytuj