Otwórz menu główne

Stopnie służbowe w polskiej Policji

Stopnie służbowe Policji w Polsce – tytuły policjantów oznaczające miejsce danego funkcjonariusza w hierarchii policyjnej w Polsce.

Oznaki stopni policyjnych nawiązują do oznak stopni wojskowych i podobnie jak w wojsku nosi się je na mundurze. Stopnie policyjne otrzymuje się dożywotnio (stopień traci się w wypadku utraty obywatelstwa polskiego, orzeczenia prawomocnym wyrokiem sądu pozbawienia praw publicznych lub skazania na karę pozbawienia wolności za przestępstwo popełnione z motywacji zasługującej na szczególne potępienie). Policjanci zwolnieni ze służby mogą używać posiadanego stopnia z dodaniem określenia „w stanie spoczynku”[1].

Spis treści

Stopnie Policji Państwowej (1918–1939) i ich wojskowe odpowiednikiEdytuj

  • posterunkowy – szeregowy/st. szeregowy
  • st. posterunkowy – kapral/plutonowy
  • przodownik – sierżant
  • st. przodownik – st. sierżant
  • aspirant – chorąży
  • podkomisarz – podporucznik
  • komisarz – porucznik
  • nadkomisarz – kapitan
  • podinspektor – major
  • inspektor – podpułkownik
  • nadinspektor – pułkownik
  • generalny inspektor – generał brygady

DystynkcjeEdytuj

Nazwa stopnia Naramiennik Policji Państwowej (lata 1936-1938) Naramiennik Policji Państwowej (lata 1938-1939)
Posterunkowy    
Starszy posterunkowy    
Przodownik    
Starszy przodownik    
Aspirant    
Podkomisarz    
Komisarz    
Nadkomisarz    
Podinspektor    
Inspektor    
Nadinspektor    
Generalny inspektor    
  1. Wykaz stopni Policji Państwowej (lata 1927-1936)
  2. Wykaz stopni Policji Państwowej (lata 1936-1938)
  3. Wykaz stopni Policji Państwowej (lata 1938-1939)

Stopnie obowiązujące w Policji Polskiej Generalnego Gubernatorstwa (1939–1945)Edytuj

W nawiasach podano odpowiedniki stopni Wojska Polskiego i policji niemieckiej:

  • Funkcjonariusz (Szeregowy/Unterwachtmeister)
  • Posterunkowy (Kapral/Wachtmeister)
  • St. posterunkowy (Plutonowy/Hauptwachtmeister)
  • Przodownik (Sierżant/Meister)
  • St. przodownik (Starszy sierżant/Obermeister)
  • Podkomisarz (Podporucznik/Leutnant)
  • Komisarz (Porucznik/Oberleutnant)
  • Nadkomisarz (Kapitan/Hauptmann)
  • Podinspektor (Major)
  • Inspektor (Podpułkownik/Oberstleutnant)

Stopnie obowiązujące w Milicji Obywatelskiej (1944–1990)Edytuj

Stan na 21 lipca 1954 r.Edytuj

Stopnie Milicji Obywatelskiej na podstawie dekretu z 20 lipca 1954 r.[2]:

szeregowcy:

  • szeregowiec
  • starszy szeregowiec

podoficerowie:

  • kapral
  • plutonowy
  • sierżant
  • starszy sierżant

oficerowie:

  • chorąży
  • podporucznik
  • porucznik
  • kapitan
  • major
  • podpułkownik
  • pułkownik

generałowie:

  • generał

Stan na 18 lutego 1959 r. i późniejsze zmianyEdytuj

Stopnie Milicji Obywatelskiej na podstawie ustawy z 31 stycznia 1959 r.[3] oraz zmian wprowadzonych ustawą z 16 grudnia 1972 r.[4] i ustawą z 21 listopada 1974 r.[5]:

szeregowcy:

  • szeregowiec
  • starszy szeregowiec

podoficerowie:

  • kapral
  • starszy kapral[6]
  • plutonowy
  • sierżant
  • starszy sierżant
  • sierżant sztabowy[6]
  • starszy sierżant sztabowy[6]

chorążowie:[7]

  • młodszy chorąży[7]
  • chorąży[7]
  • starszy chorąży[7]

oficerowie:

  • młodsi oficerowie:
    • podporucznik
    • porucznik
    • kapitan
  • starsi oficerowie:
    • major
    • podpułkownik
    • pułkownik
  • generałowie:
    • generał brygady
    • generał dywizji
    • generał broni[7]

Stan na 1 stycznia 1986 r.Edytuj

Stopnie Milicji Obywatelskiej na podstawie ustawy z 31 lipca 1985 r.[8]:

szeregowi:

  • szeregowy
  • starszy szeregowy

podoficerowie:

  • młodsi podoficerowie:
    • kapral
    • starszy kapral
  • starsi podoficerowie:
    • plutonowy
    • sierżant
    • starszy sierżant
    • sierżant sztabowy
    • starszy sierżant sztabowy

chorążowie:

  • młodsi chorążowie:
    • młodszy chorąży
    • chorąży
  • starsi chorążowie:
    • starszy chorąży
    • chorąży sztabowy
    • starszy chorąży sztabowy

oficerowie:

  • młodsi oficerowie:
    • podporucznik
    • porucznik
    • kapitan
  • starsi oficerowie:
    • major
    • podpułkownik
    • pułkownik

generałowie:

  • generał brygady
  • generał dywizji
  • generał broni

Stopnie obowiązujące w Policji (1990–1995)Edytuj

  1. Wykaz stopni Policji (lata 1990-1995)

Korpus szeregowych PolicjiEdytuj

Nazwa stopnia Oznaczenie
posterunkowy
 
starszy posterunkowy
 

Korpus podoficerów PolicjiEdytuj

Nazwa stopnia Oznaczenie
sierżant Policji
 
starszy sierżant Policji
 

Korpus aspirantów PolicjiEdytuj

Nazwa stopnia Oznaczenie
aspirant Policji
 

Korpus oficerówEdytuj

Nazwa stopnia Oznaczenie
podkomisarz Policji
 
komisarz Policji
 
nadkomisarz Policji
 
podinspektor Policji
 
inspektor Policji
 
nadinspektor Policji
 
generalny inspektor Policji
 

Dz.U. z 1990 r. nr 58, poz. 342

W Policji w oddziałach prewencji i pododdziałach antyterrorystycznych używano nazw stopni pochodzących z wojska. Dz.U. z 1991 r. nr 102, poz. 445

Stopnie obowiązujące w Policji (1995–1997)Edytuj

Stopnie obowiązujące w Policji (1997–2001)Edytuj

Stopnie służbowe PolicjiEdytuj

W Policji funkcjonariusze noszący określone stopnie wchodzą w skład Korpusów Policji. Stopniami policyjnymi są następujące rangi[9]:

Korpus szeregowych PolicjiEdytuj

Nazwa stopnia Oznaczenie
posterunkowy
 
starszy posterunkowy
 

Korpus podoficerów PolicjiEdytuj

Nazwa stopnia Oznaczenie
sierżant Policji
 
starszy sierżant Policji
 
sierżant sztabowy Policji
 

Korpus aspirantów PolicjiEdytuj

Nazwa stopnia Oznaczenie
młodszy aspirant Policji
 
aspirant Policji
 
starszy aspirant Policji
 
aspirant sztabowy Policji
 

Korpus oficerów młodszych PolicjiEdytuj

Nazwa stopnia Oznaczenie
podkomisarz Policji
 
komisarz Policji
 
nadkomisarz Policji
 

Korpus oficerów starszych PolicjiEdytuj

Nazwa stopnia Oznaczenie
podinspektor Policji
 
młodszy inspektor Policji
 
inspektor Policji
 

Korpus Generałów PolicjiEdytuj

nadinspektor Policji
 
generalny inspektor Policji
 

Stopnie służbowe Policji w Polsce mają swoje odpowiedniki w innych służbach na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 czerwca 2010 r.[10].

Mianowanie na stopieńEdytuj

Na stopnie policyjne w korpusie szeregowych mianuje przełożony: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych[11]. Na stopnie w korpusach podoficerów i aspirantów, a także na stopień komisarza i nadkomisarza, mianuje przełożony: Komendant Główny Policji oraz komendanci wojewódzcy Policji[12]. Na stopień podkomisarza, czyli pierwszy stopień oficerski Policji (z wyłączeniem osób, które przeszły do Policji z innej służby mundurowej, a posiadających stopień służbowy podporucznika lub wyższy np. Służby Więziennej, SZ RP i innych) oraz na stopnie nadinspektora i generalnego inspektora mianuje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Na pozostałe stopnie oficerskie (podinspektora, młodszego inspektora, inspektora) mianuje Komendant Główny Policji[13].

Mianowanie na kolejny wyższy stopień następuje stosownie do zajmowanego stanowiska służbowego oraz w zależności od opinii służbowej policjanta. Nadanie tego stopnia nie może jednak nastąpić wcześniej niż po przesłużeniu w dotychczasowym stopniu:

  • posterunkowego – 1 roku,
  • starszego posterunkowego – 1 roku,
  • sierżanta – 2 lat,
  • starszego sierżanta – 2 lat,
  • sierżanta sztabowego – 2 lat,
  • młodszego aspiranta – 3 lat,
  • aspiranta – 3 lat,
  • starszego aspiranta – 2 lat,
  • aspiranta sztabowego – 4 lat,
  • podkomisarza – 3 lat,
  • komisarza – 4 lat,
  • nadkomisarza – 4 lat,
  • podinspektora – 3 lat,
  • młodszego inspektora – 4 lat,
  • inspektora – 4 lat[14].

W szczególnie uzasadnionych przypadkach minister właściwy do spraw wewnętrznych, na wniosek Komendanta Głównego Policji, może mianować każdego policjanta na wyższy stopień[15].

Obniżenie stopniaEdytuj

O obniżeniu stopnia decyduje przełożony właściwy do mianowania na ten stopień. O pozbawieniu stopnia oficerskiego decyduje Komendant Główny Policji. O obniżeniu stopnia lub pozbawieniu stopni nadinspektora Policji i generalnego inspektora Policji decyduje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych[16].

Przywrócenie stopniaEdytuj

Policjantowi przywraca się stopień w przypadku uchylenia:

  • prawomocnego skazania na pozbawienie praw publicznych
  • prawomocnego skazania na karę pozbawienia wolności za przestępstwo popełnione z niskich pobudek
  • decyzji, na podstawie której nastąpiło pozbawienie stopnia lub kary dyscyplinarnej obniżenia stopnia.

Decyzję o przywróceniu stopnia oficerskiego podejmuje Komendant Główny Policji. W pozostałych przypadkach decyzję o przywróceniu stopnia podejmuje przełożony właściwy do mianowania na ten stopień[17].

PrzypisyEdytuj

  1. Ustawa o Policji – art. 53 (Dz.U. z 2019 r. poz. 161)
  2. Dz.U. z 1954 r. nr 34, poz. 143
  3. Dz.U. z 1959 r. nr 12, poz. 69
  4. Dz.U. z 1972 r. nr 53, poz. 343
  5. Dz.U. z 1974 r. nr 44, poz. 264
  6. a b c Od 1 stycznia 1973 r.
  7. a b c d e Od 29 listopada 1974 r.
  8. Dz.U. z 1985 r. nr 38, poz. 181
  9. Ustawa o Policji – art. 47 ust. 3 (Dz.U. z 2019 r. poz. 161)
  10. Dystynkcje Polskich Służb Mundurowych, www.dystynkcje.pl [dostęp 2017-12-03] (pol.).
  11. Ustawa o Policji – art. 48 ust. 1 i art. 32 ust. 1 (Dz.U. z 2019 r. poz. 161)
  12. Ustawa o Policji – art. 48 ust. 2 (Dz.U. z 2019 r. poz. 161)
  13. Ustawa o Policji – art. 48 ust. 3 (Dz.U. z 2019 r. poz. 161)
  14. Ustawa o Policji – art. 52 ust. 1 (Dz.U. z 2019 r. poz. 161)
  15. Ustawa o Policji – art. 52 ust. 3 (Dz.U. z 2019 r. poz. 161)
  16. Ustawa o Policji – art. 54 (Dz.U. z 2019 r. poz. 161)
  17. Ustawa o Policji – art. 55 (Dz.U. z 2019 r. poz. 161)

Zobacz teżEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj