Witold Hensel

polski archeolog

Witold Hensel (ur. 29 marca 1917 w Gnieźnie, zm. 22 listopada 2008 w Warszawie) – polski archeolog, mediewista, profesor zwyczajny, doktor habilitowany, członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk, poseł na Sejm PRL IX kadencji, od 1982 do 1983 członek prezydium Tymczasowej Rady Krajowej Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego[1].

Witold Hensel
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

29 marca 1917
Gniezno

Data i miejsce śmierci

22 listopada 2008
Warszawa

Poseł IX kadencji Sejmu PRL
Okres

od 13 października 1985
do 3 czerwca 1989

Przynależność polityczna

Stronnictwo Demokratyczne

Małżonek

Maria Hensel

Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Order Sztandaru Pracy I klasy Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Medal Komisji Edukacji Narodowej Medal Rodła Order Zasługi Republiki Włoskiej III Klasy (1951-2001) Order Cyryla i Metodego (1950-1991)
Grób Witolda Hensla na cmentarzu Powązkowskim

ŻyciorysEdytuj

Ukończył gnieźnieńskie gimnazjum[2]. W latach 1951–1956 profesor na Uniwersytecie Poznańskim, od 1954 na Uniwersytecie Warszawskim. Od 1954 dyrektor Instytutu Historii Kultury Materialnej PAN w Warszawie (obecnie Instytut Archeologii i Etnografii PAN). Współpracownik poznańskiej szkoły archeologicznej kierowanej przez profesora Józefa Kostrzewskiego.

Współorganizator i pierwszy Prezes Unii Archeologii Słowiańskiej w latach 1965–1967. Od 1965 członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk. Na Uniwersytecie Poznańskim współdziałał m.in. z profesorami Kazimierzem Tymienieckim, Gerardem Labudą, Henrykiem Łowmiańskim, Karolem Zygmunciakiem oraz Janem Czekanowskim.

Kierownik badań archeologicznych w Polsce (Poznań od 1954 do 1989, Kruszwica), Bułgarii, Francji oraz Algierii.

Zasiadał w komitecie wykonawczym rady krajowej PRON. Był posłem IX kadencji na Sejm PRL od 13 października 1985 do 3 czerwca 1989 z ramienia Stronnictwa Demokratycznego.

Był przewodniczącym Komitetu Inicjatyw Społecznych i Naukowych przy PAN, a także redaktorem naczelnym periodyku PAN pt. Archaeologia Polona. W latach 1988–1990 był członkiem Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa[3]. W latach 1986–1989 był członkiem Ogólnopolskiego Komitetu Grunwaldzkiego.

Doktor honoris causa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza (17 listopada 1986). Był mężem Marii Hensel, a ich dziećmi są: były Szef Kancelarii PAN i specjalista od archeometalurgii oraz były podsekretarz stanu w MENiS Zdzisław Hensel, Leszek Hensel – były ambasador w Bośni i Hercegowinie, starszy kustosz Muzeum Historycznego m.st. Warszawy Barbara Hensel-Moszczyńska oraz Wojciech Hensel – tłumacz i turkolog, w latach 1992–1997 ambasador RP w Turcji. Na dorobek naukowy Witolda Hensla składa się m.in. ponad 800 prac i publikacji.

Pochowany 27 listopada 2008 na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie obok swojej żony (kw. 143-3-3)[4].

Należał do Korporacji Studentów Uniwersytetu Poznańskiego „Surma”.

Odznaczenia i wyróżnieniaEdytuj

Kierownik badań archeologicznychEdytuj

  • 1936–1937: Gniezno, Polska
  • 1937: Kłecko, Polska
  • 1938: Poznań, Polska
  • 1946–1953: Poznań, Polska
  • 1950–1951: Szczecin, Polska
  • 1951–????: Kruszwica, Polska
  • 1961–1962: Wenecja, Włochy
  • 1962: Swisztow, Bułgaria
  • 1963–1968: Styrmen, Bułgaria
  • 1964–1965: St. Jean-le-Froid, Francja
  • 1964: Montaigut, Francja
  • 1965: Condorcet, Francja
  • 1969: Algier, Algieria
  • 1969–1977: Odercy, Bułgaria
  • 1974: Tlemcen, Algieria
  • 1975–1982: Debreste, Jugosławia
  • 1975–1980: Czersk, Polska
  • 1981, 1984: Murano, Włochy
  • 1982–????: Capaccio Vechia, Włochy

Publikacje (wybrane)Edytuj

Witold Hensel opublikował ponad 500 prac różnej wielkości.

  • Czy mieszkańcy Biskupina trudnili się rybołówstwem t.11, s. 148–153, 1936
  • Przedmioty drewniane z grodu kultury łużyckiej w pow. żnińskim, [w:] J. Kostrzewski (red.), s. 54–61, 1938
  • 35 lat działalności naukowej Józefa Kostrzewskiego, Slavia Antiqua, t.1, s. 3–37, 1948
  • Potrzeba przygotowania wielkiej rocznicy, 1946
  • Kłamstwa nauki niemieckiej o Słowianach, Warszawa 1947
  • Studia nad osadnictwem Wielkopolski wczesnohistorycznej (t.1–7), 1948–1987
  • Słowiańszczyzna wczesnośredniowieczna, Zarys kultury materialnej, Warszawa 1952
  • Sztuka społeczeństw paleolitycznych, 1957
  • Poznań w zaraniu dziejów. Od paleolitu do połowy XIII w., Wrocław 1958
  • Poznań we wczesnym średniowieczu (red.), 1959
  • Najdawniejsze stolice Polski, 1960
  • Polska przed tysiącem lat, Ossolineum, Wrocław 1960 (3 wydania)
  • Archeologia o początkach miast słowiańskich, Wrocław 1963
  • Die Slaven in frühen Mittelalter, 1965
  • La Naissance de la Pologne, 1966
  • Anfänge der Städte bei den Ost- un Westslaven, 1967
  • Ziemie polskie w pradziejach, Warszawa 1969
  • Archeologia i prahistoria, 1971
  • Początki państwa polskiego i jego kultury, Warszawa 1971
  • Polska starożytna 1973 (3 wydania)
  • Archeologia żywa 1973 (2 wydania)
  • Ur- und Frühgeschichte Polens, 1974
  • U źródeł Polski średniowiecznej, Ossolineum, Wrocław 1974
  • Skąd przyszli Słowianie, 1984

PrzypisyEdytuj

  1. Dziennik Polski”, r. XXXVIII, nr 223 (11 807), Kraków, 20 grudnia 1982, s. 2.
  2. Dawid Jung, Stary gmach I Liceum im. B. Chrobrego: znani absolwenci szkoły [w:] 13 pomysłów na Gniezno i okolice. Przewodnik tematyczny dla turystów (red. nauk. Armin Mikos von Rohrscheidt), Gniezno 2016, s. 127.
  3. Skład Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa 1988–2011. radaopwim.gov.pl. [dostęp 2015-08-12].
  4. Cmentarz Stare Powązki: WŁODZIMIERZ JAN CHMIELEWSKI, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [online] [dostęp 2019-11-06].
  5. Medal „LUX ET LAUS” dla prof. Witolda Hensla. pradzieje.pl, 27 października 2007. [dostęp 2018-06-29].
  6. a b c d e f g h i j k l m Kto jest kim w Polsce. Warszawa: Interpress, 1989, s. 398.

BibliografiaEdytuj