Złota Malina

amerykańska antynagroda filmowa

Złota Malina (ang. Golden Raspberry Award, skr. Razzie) – antynagroda przyznawana najgorszym filmom, wymyślona przez krytyka filmowego Johna J. B. Wilsona w 1980. Pierwsza ceremonia odbyła się 31 marca 1981. Aktualnie nagrody te przyznaje GRAF (Golden Raspberry Award Foundation).

Złota Malina
Gnome globe current event.svg 41. rozdanie nagród Złotych Malin
Przyznawana przez

Golden Raspberry Award Foundation

Lokalizacja

 Stany Zjednoczone
Los Angeles, Kalifornia

Pierwsze rozdanie

31 marca 1981

Strona internetowa
John J. B. Wilson podczas 29. gali rozdania Złotych Malin.

Statuetka Złotej Maliny jest wykonywana z tworzywa sztucznego przemalowanego na kolor złoty. Ma formę sztucznego owocu maliny umiejscowionego na rolce filmu Super 8. Wartość nagrody wynosi w przybliżeniu 4,89 dolara[1].

Jedynym nagrodzonym polskim filmem jest 365 dni, który w 2021 otrzymał nagrodę w kategorii Najgorszy scenariusz. Łącznie uzyskał nominacje w sześciu kategoriach[2].

HistoriaEdytuj

Złota Malina powstała przy okazji corocznego przyjęcia, które John J. B. Wilson organizował we własnym domu dla swoich znajomych w wieczór rozdania Oscarów, nagród Amerykańskiej Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej. 31 marca 1981 roku, po zakończeniu ceremonii oscarowej, Wilson zaprosił gości do udziału w zabawie polegającej na przyznaniu wyróżnień dla najgorszych filmów w różnych kategoriach. Następnie sam gospodarz odegrał rolę konferansjera parodiując rozdanie Nagród Akademii Filmowej.

Zabawa okazała się sukcesem i była powtarzana w kolejnych latach przyciągając coraz większe zainteresowanie. Już 4. edycja w 1984 roku została odnotowana przez ogólnokrajowe media[3].

W początkowych latach nagrody były przyznawane po ceremonii rozdania Oscarów. Od 4. edycji (1984), aby uniknąć konkurencji z Oscarami, zdecydowano się przenieść rozdanie Złotych Malin na dzień poprzedzający rozdanie Oscarów. Wyjątkiem był rok 2012, kiedy wręczenie Oscarów poprzedziło ogłoszenie nominacji do nagrody, a rozdanie miało miejsce 1 kwietnia[4]. Także w roku 2020 ogłoszenie nominacji do nagrody nastąpiło dzień przed wręczeniem Oscarów, ale ceremonia planowana na dzień 14 marca 2020 została odwołana z powodu pandemii COVID-19. Wyniki zostały ogłoszone na stronie internetowej[5].

Odpowiedniki za granicąEdytuj

KategorieEdytuj

Obecnie nagroda jest przyznawana w następujących:

Dawniej wręczano również nagrody w następujących kategoriach:

  • Najgorszy debiut (1981-1998; z wyjątkiem roku 1989)
  • Najgorsza piosenka (1980-1999; 2002)
  • Najgorsza ścieżka dźwiękowa (1981-1985)
  • Najgorsze efekty specjalne (1986-1987)

W niektórych latach przyznawano również nagrody w kategoriach specjalnych i okolicznościowych.

Rok Kategoria Nominowani (zwycięzców oznaczono pogrubieniem)
1996 Nagroda im. Joego Eszterhasa dla najgorzej napisanego filmu, który zarobił ponad 100 mln dolarów[6]
1997 Największy brak szacunku dla życia ludzkiego i cudzej własności[7]
1998 Najgorszy filmowy trend roku[8]
  • 58-letni główny bohater baraszkujący z 28-letnimi głównymi bohaterkami
  • Zwiastuny zdradzające całą fabułę
  • Dłuższe filmy, mniej fabuły
  • THX zagłuszające dźwięk
  • Kampanie promocyjne kosztujące tryliardy dolarów
2002 Film dla młodzieży wywołujący największe wzdęcia[9]
2003 Najgorsze usprawiedliwienie dla zrealizowania filmu[10]
2005 Najbardziej męczący temat z tabloidów[11]
2006 Najgorszy film próbujący uchodzić za kino familijne[12]
2007 Najgorszy film próbujący uchodzić za horror[13]
2010 3D sprawiające, że widz chce sobie wyłupić oczy[14]

Nagrody rocznicoweEdytuj

Począwszy od 2000 roku, podczas ceremonii wieńczącej dekadę przyznawane są nagrody dla najgorszych aktorów i filmów minionych dziesięciu lat. Wyjątkiem był rok 2000, kiedy nagrody rocznicowe wręczono po raz pierwszy: za lata 80., 90. i za XX wiek. W 2005 roku przyznano również specjalne nagrody z okazji 25-lecia Złotych Malin.

Okres/ ceremonia Kategoria Nominowani
Lata 80. (10.) Najgorszy aktor
Najgorsza aktorka
Najgorszy film
Najgorszy debiut dekady
Lata 90. (20.) Najgorszy aktor stulecia
Najgorsza aktorka stulecia
Najgorszy film dekady
Najgorszy debiut dekady
25-lecie Złotych Malin (25.) Największy przegrany
Najgorszy dramat
Najgorsza komedia
Najgorszy musical
2000–2009 (30.) Najgorszy aktor dekady
Najgorsza aktorka dekady
Najgorszy film dekady

Odbiór nagródEdytuj

 
Sandra Bullock odbierająca Złotą Malinę 2010

Złote Maliny nie są odbierane przez laureatów, jednak w historii nagrody osobiście odebrały ją cztery osoby. Pierwszym, który przyjął nagrodę, był Paul Verhoeven jako najgorszy reżyser za film Showgirls w 1996. Drugim był Tom Green, reżyser i aktor filmu Luźny gość, który zwyciężył w pięciu kategoriach w 2001. Trzecią była aktorka Halle Berry w 2004 za rolę w Kobieta-Kot, który wygrał też w trzech innych kategoriach. Odbierając Złotą Malinę, trzymała w dłoni Oscara dla najlepszej aktorki za Czekając na wyrok, którego otrzymała w 2002. Czwartą osobą, która odebrała Złotą Malinę, była Sandra Bullock. Otrzymała ona dwie nagrody za rok 2010: dla najgorszej aktorki i (wraz z Bradleyem Cooperem) dla najgorszej ekranowej pary w filmie Wszystko o Stevenie. Następnego dnia Bullock odebrała Oscara za rolę w filmie Wielki Mike, stając się jedną z trzech osób, które w jednym roku zdobyły zarówno Oscara, jak i Złotą Malinę. Wcześniej osiągnęli to kompozytor Alan Menken w 1993[15] i scenarzysta Brian Helgeland w 1998[16].

Kilka innych osób, m.in. Bill Cosby i Tom Selleck, odebrało nagrody w ceremoniach zaaranżowanych na potrzeby rozrywkowych talk-shows. Ben Affleck, zdobywca nagrody dla najgorszego aktora za Daredevila, Zapłatę i Gigli, choć nie pojawił się na ceremonii, upomniał się o statuetkę, którą po tygodniu zaprezentował w programie Larry’ego Kinga.

Złota Malina a OscaryEdytuj

Trzy razy zdarzyło się przyznanie Złotej Maliny osobie, która w tym samym roku zdobyła również Oscara, aczkolwiek za każdym razem twórcy zostali nagrodzeni za różne produkcje. W 1993 Alan Menken otrzymał Złotą Malinę jako autor piosenki z filmu Gazeciarze oraz Oscara za muzykę do filmu Aladyn. W 1998 Malinę otrzymał Brian Helgeland za scenariusz filmu Wysłannik przyszłości, a dzień później Oscara za scenariusz adaptowany filmu Tajemnice Los Angeles. Trzecią osobą była Sandra Bullock nagrodzona w 2010 dwiema Malinami dla najgorszej aktorki i wspólnie z Bradleyem Cooperem jako najgorsza ekranowa para w filmie Wszystko o Stevenie. Następnego dnia Bullock odebrała Oscara dla najlepszej aktorki za film Wielki Mike.

Kilkukrotnie jednak miało miejsce nominowanie twórców za ten sam film zarówno do Oscara i Złotej Maliny. W 1982 James Coco został nominowany jako najlepszy i najgorszy aktor drugoplanowy za film Tylko gdy się śmieję (żadnej z nagród nie zdobył). W 1984 jako najlepsza i najgorsza aktorka drugoplanowa nominowana została Amy Irving za rolę w filmie Yentl (żadnej z nagród nie zdobyła). W 2021 za tę samą rolę w filmie Elegia dla bidoków jako najlepsza i najgorsza aktorka drugoplanowa nominowana została Glenn Close (żadnej z nagród nie zdobyła). Ponadto zarówno do Oscara i Złotej Maliny zostały nominowane piosenki: „Life in a Looking Glass” z filmu Takie jest życie (1987), „How Do I Live” z filmu Con Air – lot skazańców (1998) oraz „I Don’t Want to Miss a Thing” z filmu Armageddon (1999).

Biorąc pod uwagę poszczególne filmy, jedynym jednoczesnym zdobywcą Oscara i Złotej Maliny jest Wall Street. W 1988 Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego zdobył Michael Douglas, a Złotą Malinę dla najgorszej aktorki drugoplanowej otrzymała Daryl Hannah.

UwagiEdytuj

  1. W latach 1994–2005, ta kategoria nosiła nazwę „Najgorszy remake lub sequel”, z wyjątkiem lat 1996 i 1999. Później w latach 2006–2007 została rozdzielona na kategorie: „Najgorszy prequel lub sequel” i „Najgorszy remake lub plagiat”. Od 2008 roku obie te kategorie zostały połączone ze sobą.

PrzypisyEdytuj

  1. Razzies© 2007 Nominees. [dostęp 2008-06-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-11-12)].
  2. Złote Maliny 2021 rozdane. Pierwsze wyróżnienie dla Polski, kultura.onet.pl.
  3. Victoria Lindrea: Blowing raspberries at Tinseltown (ang.). news.bbc.co.uk, 2007-02-24. [dostęp 2022-01-03].
  4. Złote Maliny. Adam Sandler z rekordową liczbą nominacji (pol.). wyborcza.pl, 2012-02-26. [dostęp 2012-03-13]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  5. Koronawirus rzucił cień na galę Złotych Malin 2020. Oto lista "zwycięzców" (pol.). kultura.onet.pl. [dostęp 2022-01-04].
  6. 1996 RAZZIE® Nominees & „Winners”. razzies.com, 2005-04-23. [dostęp 2016-01-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-03)].
  7. 1997 RAZZIE® Nominees & „Winners”. razzies.com, 2005-04-23. [dostęp 2016-01-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-03)].
  8. 1998 RAZZIE® Nominees & „Winners”. razzies.com, 2005-04-23. [dostęp 2016-01-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-02-02)].
  9. 23rd Annual RAZZIE Award Nominations. razzies.com, 2003-02-10. [dostęp 2016-01-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-02)].
  10. 2003 RAZZIE® Nominees & „Winners”. razzies.com, 2005-04-23. [dostęp 2016-01-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-16)].
  11. 26th Annual Razzie ® Award Nominees for Most Tiresome Tabloid Targets. razzies.com. [dostęp 2016-01-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-05)].
  12. 27th Annual Golden Raspberry (Razzie©) Award “Winners”. razzies.com. [dostęp 2016-01-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-30)].
  13. 28th Annual Golden Raspberry (Razzie©) Award “Winners”. razzies.com. [dostęp 2016-01-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-12-29)].
  14. The 31st Annual RAZZIE® Awards. razzies.com. [dostęp 2016-01-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-12-24)].
  15. The 65th Academy Awards – 1993 (ang.). oscars.org. [dostęp 2021-12-15].
  16. The 65th Academy Awards – 1998 (ang.). oscars.org. [dostęp 2021-12-15].

Linki zewnętrzneEdytuj