Otwórz menu główne

Batowice

wieś w województwie małopolskim
Ten artykuł dotyczy wsi Batowice. Zobacz też: Batowice – część Krakowa.

Batowicewieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zielonki[2].

Batowice
wieś
Ilustracja
Widok na Batowice
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat krakowski
Gmina Zielonki
Liczba ludności (31.12.2018) 450[1]
Strefa numeracyjna 12
Tablice rejestracyjne KRA
SIMC 0344060
Położenie na mapie gminy Zielonki
Mapa lokalizacyjna gminy Zielonki
Batowice
Batowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Batowice
Batowice
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Batowice
Batowice
Położenie na mapie powiatu krakowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krakowskiego
Batowice
Batowice
Ziemia50°06′42″N 20°00′59″E/50,111667 20,016389

Wieś dóbr prestymonialnych kapituły katedralnej krakowskiej w powiecie proszowickim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku[3]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

EtymologiaEdytuj

Nazwa Batowice (wcześniej Batowicze) pochodzi najprawdopodobniej od węgierskiego słowa batya oznaczającego stryja, względnie od osoby zwanej Bat (nazwa osobowa). Za pierwszą koncepcją przemawia prawdopodobna obecność w tych okolicach osadników lub jeńców węgierskich, co znalazło odzwierciedlenie w nazwach kilku innych, okolicznych wsi, wywodzących się, jak się przypuszcza, z języka węgierskiego (por.: Węgrzce, dawniej Vengerce – dosł. wieś Węgrów, Bibice od bibic – czajka, Bosutów od bozszu – zemsta, Boleń od bleny – tur, żubr)[4].

W najstarszych źródłach wieś wzmiankowana była jako Bathouicze, Bantowicz, Bathow, Bathowycze[5].

HistoriaEdytuj

 
Ceglana kapliczka słupkowa z XVII wieku w centrum Batowic

Wieś wzmiankowana pierwszy raz w 1344 roku. Od początku podlegała parafii w Raciborowicach. Wieś stanowiła własność biskupów krakowskich do końca XVIII w., a następnie należała do kapituły krakowskiej. Natomiast w XIX w. Batowice należały do kanonika M. Dubieckiego, a później do rodziny Bieńkowskich. W XV w. w Batowicach znajdował się dwór z folwarkiem, młyn i karczma. W 1676 r. król Jan III Sobieski ustanowił w Batowicach cło na Dłubni.

W ramach Twierdzy Kraków w latach 1883–1885 na terenie wsi wzniesiono Fort Artyleryjski 48 „Batowice” zwrócony ku dolinie Dłubni. Ciekawostką jest usypanie podwójnych umocnień do obrony dna fosy, które są śladem wzmocnień fortów starego typu z początków XX w. W 1934 r. przez teren Batowic przeprowadzono odcinek linii kolejowej KrakówTunel, dzięki któremu Kraków uzyskał połączenie z Warszawą z pominięciem Śląska.

W Batowicach zachowała się niezwykła kapliczka słupowa z 1 poł. XVII w. ceglana z wmurowanymi w nią majolikowymi taflami ze sceną Ukrzyżowania. W zachowanym na terenie wsi dworze Batowickim w okresie międzywojennym znajdował się zakład dla nerwowo chorych, w czasie II wojny światowej Niemcy założyli tu szkołę dla dziewcząt, a obecnie mieści się w nim Dom Pomocy Społecznej.

Batowice częściowo (południowa część) zostały włączone do Krakowa w 1973 r. i stały się częścią dzielnicy administracyjnej Nowa Huta (obecnie to część Dzielnicy XV Mistrzejowice).

Od Batowic przyjął nazwę obecnie największy cmentarz w Krakowie zwany Batowickim, który znajduje się na terenie sąsiedniego Prądnika Czerwonego.

10 maja 1954 r. w miejscowości zmarł Józef Chełkowski, działacz społeczny i polityczny.

Zobacz teżEdytuj

  • Batowice, jako część Dzielnicy XV Mistrzejowice

PrzypisyEdytuj

  1. Strona gminy Zielonki. [dostęp 2019-02-23].
  2. GUS. Rejestr TERYT
  3. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 101.
  4. Wyżga 2009 ↓, s. 33–35.
  5. Jurek 2010-2016 ↓, s. 27.

BibliografiaEdytuj