Otwórz menu główne
La Jamais Contente. Pierwszy samochód elektryczny, który pokonał prędkość 100 km/h, 1899
Pierwszy tramwaj elektryczny produkcji Siemens & Halske, 1881
Pojazd z silnikiem gazowym Lenoira, 1896
Ford model T (Tin Lizzie) z 1910
Generatory o mocy 1350 kW wyprodukowane w 1909 r. w Budapeszcie dla hydroelektrowni w Turkmenistanie
Zabytkowy wagon EN80 w barwach Elektrycznych Kolei Dojazdowych (EKD)

Druga rewolucja przemysłowa – przypada na drugą połowę XIX i początki XX stulecia. Spowodowana została gwałtownym rozwojem nauki i techniki, któremu towarzyszyło powstanie nowych rozwiązań technicznych, począwszy od silnika gazowego, poprzez dynamit i karabin maszynowy, aż po telefon w 1876, żarówkę w 1879, odkurzacz elektryczny w 1907 i radio w 1908 roku. Pojawiły się nowe wynalazki: maszyna do szycia, maszyna do pisania, rower, aparat fotograficzny, lampa naftowa, tramwaj, metro, samochód i motocykl.

Spis treści

Przewrót w hutnictwie i metalurgiiEdytuj

W 1735 r. Abraham Darby jako pierwszy wytopił surówkę, stosując koks, a pod koniec wieku XVIII Henry Cort, opatentował nową metodę przerabiania surówki na stal. Opracował tzw. proces pudlingowania i zastosował pudlingowanie, czyli proces świeżenia surówki w piecu. Piec posiadał mieszadła, które wytrącały zanieczyszczenia, przez co można było wykorzystywać węgiel kamienny bezpośrednio do wytopu żelaza. W 1856 r. Henry Bessemer opatentował metodę produkcji stali bezpośrednio z rozgrzanego żelaza eliminując proces pudlarski poprzez przedmuchiwanie surówki i zamienianie jej na stal bezpośrednio w konwertorze (tzw. gruszce bessemera). Jednak wynalazek Bessemera miał poważną wadę, mianowicie żelazo otrzymywane jego metodą zawierało duże ilości siarki i fosforu. Metodę ich usuwania opatentował dopiero w 1877 r. Sidney Gilchrist Thomas. W 1864 roku do wytopu stali zastosowano piec wannowy. Metody bessemera i thomasa zostały udoskonalone później przez francuskich metalowców (ojca François Marie Emile Martin (1794-1871) i syna Pierre-Émile Martin (1824-1915)) Martinów oraz braci Siemensów: Carla Wilhelma (1823-1883) i Friedricha (1826-1904) (piec martenowski). W 1900 r. Paul Louis Héroult zbudował piec elektryczny (piec łukowy) do wytopu metali.

Powstanie motoryzacjiEdytuj

W 1853 roku Ignacy Łukasiewicz po raz pierwszy dokonuje destylacji ropy naftowej w Bóbrce koło Krosna na Podkarpaciu, a Étienne Lenoir w Paryżu zbudował gazowy silnik spalinowy, za pomocą, którego wprawił w ruch pojazd, natomiast Nikolaus Otto udoskonalił go wprowadzając czterosuwowy cykl pracy. Silnik ten został z kolei wykorzystany w motocyklu i samochodzie zbudowanym w 1885 przez Carla Benza i Gottlieba Daimlera. Stopniowo samochody udoskonalano, zaczęto nawet organizować wyścigi samochodowe. Henry Ford stworzył pierwszą w USA fabrykę samochodów, w której zastosowano taśmowy sposób produkcji. Rudolf Diesel wynalazł nowy wysokoprężny silnik spalinowy zasilany paliwem płynnym. Charles Goodyear w 1839 wynalazł technologię produkcji gumy, a w 1844 opatentował sposób wulkanizacji kauczuku, natomiast zasługą Szkota Johna Boyda Dunlopa było opatentowanie opon pneumatycznych. W 1903 roku Amerykanie – bracia Wilbur Wright i Orville Wright zastosowali silnik spalinowy do napędu samolotu. Wynalezienie silnika spalinowego stworzyło nową dziedzinę przemysłu, zarazem pozwoliło skonstruować znakomity środek transportu ludzi i towarów. Umasowienie produkcji samochodów nastąpiło najwcześniej w Ameryce. Została ona po raz pierwszy zastosowana w fabryce Henry’ego Forda, który w 1907 roku wyprodukował tani samochód osobowy Tin Lizzie (ang.: Blaszana Eliza). W 1909 roku Ford produkował 12 tysięcy sztuk rocznie, w 1910 roku – 19 tysięcy sztuk, a w 1915 roku przekroczył milion sztuk rocznie. Równolegle obniżał cenę swego samochodu. Początkowo Ford kosztował 950 dolarów, a w 1926 roku jego cena wynosiła już tylko 250 dolarów.

Zastosowanie elektrycznościEdytuj

Odkrycie zjawiska indukcji magnetycznej przez Michaela Faradaya pozwoliło Gramme’owi zbudować prądnicę elektryczną zdolną do ciągłej pracy. Pierwsza elektrownia zbudowana przez Edisona rozpoczęła pracę w Nowym Jorku. Początkowo budowano elektrownie prądu stałego, mało przydatne, ze względu na niewielki zasięg. Prąd zmienny rozwiązał problem przesyłu energii elektrycznej na większe odległości. We Francji zbudowano prądnicę i akumulator elektryczny. Wynalazek prądnicy elektrycznej umożliwił wprowadzanie oświetlenia łukowego. Ze względu na to, że było bardzo jasne i jaskrawe nadawało się jedynie do oświetlania placów i ulic. Problem oświetlenia mieszkań, biur i sklepów rozwiązała zbudowana przez Edisona żarówka. Wynalezienie turbiny wodnej przez Benoîta Fourneyrona w 1855 roku, a następnie jej udoskonalenie pozwoliło na budowę pierwszej elektrowni wodnej na Niagarze. W Berlinie natomiast na skutek prac Ernsta Wernera Siemensa od 1881 roku kursowały tramwaje elektryczne. Dało to początek zastosowania silnika elektrycznego w kolejnictwie. Próby powiodły się i już w 1901 roku zakończono elektryfikację paryskiego węzła kolejowego.

Postacie (ludzie epoki drugiej rewolucji przemysłowej)Edytuj

Maszyny i urządzeniaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Ilustrowana encyklopedia wynalazki i odkrycia