Fokowate

rodzina ssaków
Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „foki”. Zobacz też: inne znaczenia słowa foki.

Fokowate[3], foki (Phocidae) – rodzina drapieżnych ssaków morskich z podrzędu psokształtnych (Caniformia) w obrębie rzędu drapieżnych (Carnivora), obejmująca 19 gatunków.

Fokowate
Phocidae[1]
J.E. Gray, 1821[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodziny – szarytka morska (Halichoerus grypus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Podrząd psokształtne
Infrarząd Arctoidea
Parvordo płetwonogie
Rodzina fokowate
Typ nomenklatoryczny

Phoca Linnaeus, 1758

Rodzaje

zobacz opis w tekście

Młode foki na obrazie Paula de Vos

Cechy charakterystyczneEdytuj

  • kończyny tylne wyciągnięte ku tyłowi, nieużyteczne przy poruszaniu się na lądzie
  • brak małżowin usznych
  • widzą bardzo dobrze, zarówno w wodzie, jak i na lądzie
  • pływają szybko i niezwykle zwinnie
  • pod wodą wytrzymują nawet do 40 minut
  • młode pokryte są białym, gęstym futerkiem, zwanym lanugo
  • Mogą nurkować do 200 m.

Środowisko życiaEdytuj

  • w chłodnych morzach obu półkul[4][5]
  • w gromadach
  • w większości w strefie przybrzeżnej

Choroby fokEdytuj

Najcięższą z foczych chorób jest nosówka, która dziesiątkuje stada fok. Często przyczyną chorób foki jest działanie ludzi, jak to miało miejsce w przypadku mieszkanki helskiego fokarium, foki Krysi. Monety, które ludzie wrzucali "na szczęście", połknięte przez fokę zalegały w przewodzie pokarmowym bardzo długo i sukcesywnie były trawione. Uwalniane w ten sposób pierwiastki ciężkich metali zatruwały poszczególne organy wewnętrzne. Stwierdzono, iż bezpośrednią przyczyną nagłego zgonu był wewnętrzny krwotok na skutek gwałtownego pęknięcia śledziony[6].

Podział systematycznyEdytuj

Do rodziny należą następujące rodzaje i gatunki[7][3]:

FokariumEdytuj

Badaniem szarytek morskich i ich rozmnażaniem w celu zachowania ginącego gatunku zajmuje się Stacja Morska Uniwersytetu Gdańskiego, prowadząc unikalne fokarium w mieście Hel.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Phocidae, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. J.E. Gray. On the Natural Arrangment of Vertebrose Animals. „The London Medical Repository”. 15, s. 297, 1821 (ang.). 
  3. a b Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 153–154. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  4. B. Stewart: Family Phocidae (Earless Seals). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 4: Sea Mammals. Barcelona: Lynx Edicions, 2014, s. 169–. ISBN 978-84-96553-93-4. (ang.)
  5. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Family Phocidae (ang.). W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-05-21].
  6. Krzysztof E. Skóra: Foka zabita pieniędzmi (pol.). [dostęp 25 czerwca 2008].
  7. C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 442–446. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.)