Gene Gutowski

Gene Gutowski, właściwie Witold Bardach (ur. 26 lipca 1925 we Lwowie, zm. 10 maja 2016 w Warszawie) – polsko-amerykański producent filmowy pochodzenia żydowskiego.

Gene Gutowski
ilustracja
Prawdziwe imię i nazwisko Witold Bardach
Data i miejsce urodzenia 26 lipca 1925
Lwów
Data i miejsce śmierci 10 maja 2016
Warszawa
Zawód producent filmowy
Grób Gene'a Gutowskiego na Cmentarzu Bródnowskim

ŻyciorysEdytuj

Witold Bardach urodził się 26 lipca 1925 we Lwowie jako syn dr. Juliusza Bardacha (ur. 1897 w Sanoku, prawnik, oficer Wojska Polskiego) i Anny (pianistka koncertowa) oraz wnuk dr. Teofila Bardacha (lekarz, oficer Wojska Polskiego)[1][2]. W 1933 cała rodzina Bardachów przeniosła się do Rawy Ruskiej, gdzie Juliusz objął praktykę adwokacką. Po wybuchu II wojny światowej Bardachowie powrócili do Lwowa, gdzie ich rodziny mieszkały od pokoleń.

W 1940 roku, pod okupacją sowiecką, rozpoczął studia rzeźby we lwowskim Instytucie Sztuk Plastycznych pod kierunkiem prof. Mariana Wnuka. Po wkroczeniu Niemców do Lwowa w 1941 i nastaniu okupacji niemieckiej sytuacja rodziny Bardachów diametralnie się zmieniła z powodu ich żydowskich korzeni. W konsekwencji jego rodzice i cała rodzina zostali aresztowani i ponieśli śmierć w obozie zagłady w Bełżcu, a stryj Bronisław i 13-letni brat Roman popełnili samobójstwo po likwidacji resztek lwowskiego getta[3]. Siedemnastoletni Witold zbiegł do Warszawy, gdzie przybrał nazwisko Eugeniusz Gutowski. Pracował w zakładzie fotograficznym, później w zakładach niemieckiego przedsiębiorstwa Junkers na lotnisku Okęcie, skąd wynosił radiostacje Luftwaffe dla walczącej Warszawy. Poszukiwany przez Gestapo uciekał na Łotwę do Rygi jako kierownik firmy budowlanej Metzger, zarządzanej przez Organizację Todt. Ewakuowany z brygadą roboczą do Niemiec i Austrii doczekał tam końca wojny. W ucieczce przed sowiecką armią dotarł do Amerykanów. Został zatrudniony przez US Army Counter Intelligence Corps, CIC (Korpus Kontrwywiadu Amerykańskiej Armii), jako Special Agent, czyli agent specjalny odpowiedzialny za ściganie przestępców wojennych i sowieckich agentów. Wtedy przylgnęło do niego angielskie zdrobnienie imienia Eugeniusz tj. Gene.

W 1947 w Monachium poślubił Zillah, Amerykankę. Ich synami byli: Andrew Gutowski (architekt) i Alex Gutowski (kapitan jachtów). W kwietniu tego samego roku przybył do Stanów Zjednoczonych. Zamieszkał z żoną w Nowym Jorku i zajął się ilustrowaniem mody. W kwietniu 1949 otrzymał amerykańskie obywatelstwo.

W 1958 w Niemczech kupił prawa do dystrybucji w Ameryce filmu Ósmy dzień tygodnia według opowiadania Marka Hłaski w reżyserii Aleksandra Forda. Po powrocie do Stanów Zjednoczonych zorganizował sporo prezentacji z tym filmem, lecz nie odniósł on sukcesu. W 1960 przybył do Londynu, gdzie w 1961 na zlecenie firmy British Lion wyprodukował Station Six Sahara z Carroll Baker, do którego scenariusz napisał Bryan Forbes. W 1963 poślubił angielską modelkę Judy. Miał z nią syna Adama Bardacha.

W 1963 zaprosił do Londynu Romana Polańskiego i obaj rozpoczęli współpracę. W przeciągu trzech lat Gutowski wyprodukował kultowe dzisiaj filmy: Wstręt, Matnia, Nieustraszeni pogromcy wampirów. W 1967 obaj przenieśli się do Hollywood na zaproszenie Paramount Pictures, z którym podpisali kontrakt na szereg filmów. Na lata ich drogi się rozeszły, ale w 2001 spotkali się ponownie przy produkcji wielokrotnie filmu Polańskiego Pianista, którego Gene Gutowski był koproducentem.

W 1971 poznał Saudyjczyka Adnana Khashoggiego, współzałożyciela spółki Triad. Został przez niego mianowany konsultantem w dziedzinie kinematografii (miał doglądać pracy przy ekranizacji biografii Mahometa). W 1975 poznał, a krótko później poślubił Corinnę Liddell, córkę Petera Liddella. Małżeństwo to rozpadło się w 1983, podobnie jak kolejne z Polką o imieniu Dorota, trwające od 1990 do 1994.

W 1995 roku przeniósł się do Kalifornii. Był przedstawicielem firmy, która doradzała polskiej firmie zbrojeniowej Bumar[4].

Zmarł 10 maja 2016 w Warszawie[5]. Został pochowany na tamtejszym Cmentarzu Bródnowskim (kw. 13A-6-11).

FilmografiaEdytuj

ProdukcjaEdytuj

ScenariuszEdytuj

  • 1970 The Adventures of Gerard

PrzypisyEdytuj

  1. Gene Gutowski: Trzech Bardachów na wojnie bolszewickiej. rp.pl, 2008-09-08. [dostęp 2021-01-31].
  2. Witold Bardach. geni.com. [dostęp 2021-01-31].
  3. Komunikat. rp.pl. [dostęp 2021-01-31].
  4. Gwiazda Hollywood i Bumaru. Rzeczpospolita, 2-4-2008.
  5. Informacja o śmierci. 2016-05-11. [dostęp 2016-05-11].

BibliografiaEdytuj

  • Gutowski G., Od Holocaustu do Hollywood, Kraków 2004

Linki zewnętrzneEdytuj