Henryk Rodakowski

Henryk Hipolit Rodakowski (ur. 9 lipca 1823 we Lwowie, zm. 28 grudnia 1894 w Krakowie) – polski malarz romantyczny, portrecista.

Henryk Rodakowski
Ilustracja
Autoportret (1853)
Data i miejsce urodzenia

9 lipca 1823
Lwów

Data i miejsce śmierci

28 grudnia 1894
Kraków

Narodowość

polska

Dziedzina sztuki

malarz

Epoka

romantyzm

Ważne dzieła
  • Generał Henryk Dembiński
  • Portret matki
Odznaczenia
Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)
Portret matki z 1853 roku Muzeum Sztuki w Łodzi (Pałac Herbsta)
Wojna kokosza z 1872 roku Muzeum Narodowe w Warszawie
Tablica w Krakowie przy ul. Krupniczej
Popiersie Henryka Rodakowskiego na Pałacu Sztuki w Krakowie

ŻycieEdytuj

Wywodził się z rodziny prawniczej. Kontynuując tradycje rodzinne w latach 1841–1845 studiował prawo w Wiedniu[1]. Tam też uczył się malarstwa u Josepha Danhausera (1805–1845) i Franza Eybla (1806–1880). W latach 1846[2]–1867 mieszkał w Paryżu, gdzie najpierw kontynuował naukę u Leona Cognieta. Na tamtejszym Salonie w 1852 r. odniósł pierwszy większy sukces zdobywając medal I klasy w dziedzinie portretu za obraz przedstawiający podobiznę generała Dembińskiego. Jego pracownię odwiedził wówczas słynny malarz Eugène Delacroix.

W 1861 ożenił się z miłością czasów młodzieńczych – Kamilą z Salzgeberów Blühdorn, z którą miał dwoje dzieci Zygmunta i Marię Woźniakowską[3][4]. Jego prawnukiem był Jacek Woźniakowski (1920–2012), historyk sztuki, pisarz, współzałożyciel wydawnictwa „Znak”[5].

W 1866 został członkiem Polskiego Towarzystwa Historyczno-Literackiego w Paryżu. W rok później opuścił Paryż i powrócił do kraju[6]. Zamieszkał w majątku Pałahicze, położonym 23 km na wschód od Stanisławowa, następnie w Bortnikach, 8 km na południe od Chodorowa w woj. lwowskim. Pod koniec życia osiadł w Krakowie[7]. Mieszkał na ulicy Krupniczej 5[8][9].

W 1893 został dyrektorem i prezesem Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych i przewodniczącym Komitetu Muzeum Narodowego. 24 grudnia 1894 został nominowany na dyrektora Szkoły Sztuk Pięknych, jednak stanowiska tego nie objął, umierając niespodziewanie cztery dni później 28 grudnia 1894 po krótkiej chorobie[10]. Pochowany został na cmentarzu Rakowickim w Krakowie, w kwaterze W-płd.-11, w grobowcu rodzinnym.

 
Grób Henryka Rodakowskiego na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie

Był kawalerem Legii Honorowej.

TwórczośćEdytuj

Malował głównie portrety, sporadycznie obrazy historyczne (np. Wojna kokosza), rodzajowe (cykl akwarel Album Pałahickie) i animalistyczne (np. Pies Stróż). W swojej twórczości łączył elementy romantyzmu i klasycyzmu. Inspirował się sztuką antyczną i malarstwem włoskiego renesansu (Paolo Veronese). Jego portrety odznaczają się wnikliwą charakterystyką psychologiczną, precyzyjnym rysunkiem, harmonijnym układem postaci, mistrzowskim operowaniem barwą (zwłaszcza czernią i bielą) oraz świetlistą fakturą[potrzebny przypis]. Jego dwa arcydzieła – Generał Henryk Dembiński (1852) i Portret matki (1853) – zostały nagrodzone na wystawach paryskich. Za Portret generała Henryka Dembińskiego artysta otrzymał na Salonie paryskim w 1852 r. medal I klasy. Portret matki został nagrodzony medalem III klasy na Wystawie Światowej w Paryżu w 1855 r. Oba płótna przyniosły mu europejski rozgłos.

Wybrane dziełaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Witz 1970 ↓, s. 87.
  2. Witz 1970 ↓, s. 88.
  3. Władysław Kozicki, Henryk Rodakowski, Warszawa 1927, s. 24.
  4. Z życia towarzyskiego, „Kurier Lwowski” (285), anno.onb.ac.at, 12 października 1892, s. 3 [dostęp 2022-02-20].
  5. Nowik Joanna, Woźniakowski odegrał rolę w zmaganich o wolną Polskę; [w:] "Polska. Dziennik Łódzki", 10 XII 2012, s. 14.
  6. Witz 1970 ↓, s. 89.
  7. Henryk Rodakowski, „Kurier Lwowski” (279), anno.onb.ac.at, 8 października 1893, s. 4 [dostęp 2022-02-20].
  8. Jubileusz Henryka Rodakowskiego, „Kurier Lwowski” (360), anno.onb.ac.at, 29 grudnia 1893, s. 3 [dostęp 2022-02-20].
  9. Kraków - Tu mieszkał Henryk Rodakowski. Atrakcje turystyczne Krakowa. Ciekawe miejsca Krakowa, www.polskaniezwykla.pl [dostęp 2022-02-20].
  10. Kronika. „Kuryer Rzeszowski”, s. 2, Nr 14 z 30 grudnia 1894. 

BibliografiaEdytuj

  • Biografia w iPSB
  • Sławomir Gowin, Henryk Rodakowski 1823-1894, Warszawa: Edipresse Polska, 2007, (Ludzie, Czasy, Dzieła ; 31), ISBN 978-83-7477-210-5
  • Władysław Kozicki, Henryk Rodakowski, Lwów 1937.
  • Anna Król, Henryk Rodakowski, Wrocław: Wydaw. Dolnośląskie, 2001 (W Zwierciadle Sztuki), ISBN 83-7023-890-4
  • Andrzej Ryszkiewicz, Henryk Rodakowski, Warszawa: Auriga, 1962.
  • Andrzej Ryszkiewicz, Henryk Rodakowski i jego otoczenie, Wrocław: Ossolineum, 1953 (Korespondencja artysty).
  • Andrzej Ryszkiewicz, Henryk Rodakowski. Rysunki, Warszawa: Arkady, 1958.
  • Teresa Stepnowska, Henryk Rodakowski, Warszawa: KAW, 1983 (ABC Sztuki)

Linki zewnętrzneEdytuj