Otwórz menu główne

Klub Hybrydy

klub studencki w Warszawie
(Przekierowano z Hybrydy)
Budynek przy ul. Złotej 7/9, w którym mieści się Klub Hybrydy

Klub Hybrydy – jeden z najstarszych i najbardziej znanych klubów studenckich w Polsce. „Hybrydy” działają z przerwami od końca lat 50. XX w. Przez wiele lat klub pełnił rolę centrum kultury studenckiej i matecznika artystycznego, z którego wyrosło wielu literatów, muzyków, twórców teatralnych i filmowych.

HistoriaEdytuj

W polskich realiach lat 50. istnienie klubu studenckiego było czymś zupełnie nieznanym i do pomysłu jego stworzenia władze stolicy podchodziły z nieufnością. Andrzej Pniewski i Józef Waczków, ówcześni działacze studenccy, byli autorami koncepcji funkcjonowania klubu. Pomysł udało się przeforsować i klub usytuowano w zabytkowej kamienicy przy ul. Mokotowskiej 48[1]. Ponieważ w budynku tym mieszkał i tworzył Józef Ignacy Kraszewski, chciano ten fakt jakoś podkreślić. Andrzej Pniewski, miał rzekomo wyszperać gdzieś mało znaną powieść Kraszewskiego zatytułowaną „Hybryda” i to ona dała nazwę klubowi. Oficjalne otwarcie klubu miało miejsce 1 lutego 1957. Imprezę uświetniono koncertem jazzowym.

U początków swojej działalności klub „Hybrydy” organizował imprezy studenckie i „tańce” z orkiestrą na żywo, prowadził 4 bufety i udostępniał sale na trzech kondygnacjach: dwie na górze, sześć na dole i dwie w piwnicy. Zainstalowano w nim dwie szafy grające oraz urządzono salę bilardową – dużą rzadkość w tamtych czasach. W klubie działał Dyskusyjny Klub Filmowy, w którym odbywały się często maratony filmowe. W obszernym budynku „Hybryd” spotykali się artyści związani z ruchem studenckim: muzycy, plastycy, filmowcy, literaci i aktorzy.

Od maja 1957 rozpoczął działalność Hot-Club Hybrydy, z którego wyszli m.in. Włodzimierz Nahorny, Michał Urbaniak, Tomasz Stańko. Hot-Club Hybrydy był głównym organizatorem pierwszego międzynarodowego festiwalu jazzowego „Jazz 58” (nazwa Jazz Jamboree przylgnęła do niego później), który odbył się w Warszawie w dawnej siedzibie klubu „Stodoła” przy ul. Emilii Plater.

W 1960 spiritus movens działalności artystycznej „Hybryd” stał się przybyły z Torunia Jerzy Leszin-Koperski. Objął on kierownictwo nowo powstałej Rady Programowo-Artystycznej. Klub stał się miejscem spotkań i dyskusji literackich, których efektem było m.in. stworzenie „Orientacji Poetyckiej Hybrydy” i grupy twórczej „Pokolenie 1960”. Z działalnością klubu związani byli wtedy m.in. Zbigniew Jerzyna, Krzysztof Gąsiorowski, Edward Stachura, Janusz Żernicki, Andrzej Zaniewski, Jarosław Markiewicz, Borowicz, Jerzy Górzański, Barbara Sadowska.

W 1960 ogłoszono powstanie Społecznego (Wielkiego) Teatru Poezji i Dramatu, a dzięki zaangażowaniu Debnela i Jana Pietrzaka powstała Eskadra Poezji Rewolucyjnej. W „Hybrydach” pojawiło się wiele osób zainteresowanych kabaretem literackim. Jan Pietrzak, Wojciech Młynarski, Johwed i Borowicz stworzyli skład I Rady Artystycznej Studenckiego Teatru Hybrydy. W 1962 teatr wystawił na 5-lecie klubu przedstawienie kabaretowe Kąpiel w Rubikonie oraz dramatyczną inscenizację Proces o cień osła. W latach 1962-1967 powstało w „Hybrydach” 18 premierowych realizacji teatralnych – m.in. utwory Krasińskiego, Krzysztonia, Obojewskiego. Scena kabaretowa „Hybryd” mogła się cieszyć nieco większą niż gdzie indziej w Polsce wolnością słowa. Po Pietrzaku i Młynarskim działali tu Stefan Friedmann, Jonasz Kofta, Jan Kreczmar.

W 1963 poeci z „Hybryd” wydali trzy numery miesięcznika „Widzenia”. W tym samym roku nastąpił jednak rozpad „Orientacji Poetyckiej Hybryd”. Dopiero w 1966 klub na nowo zaczął skupiać u siebie młodych poetów – powołane zostało „Forum Poetów Hybryd”. Z tamtych czasów pochodzi wiele debiutanckich tomików oraz pisma „Orientacja” i „Nowe Widzenia”. W październiku tego samego roku Teatr Hybrydy odniósł sukces zdobywając główną nagrodę festiwalu teatrów studenckich „Warszawska Nike”.

W 1967 muzyczny Hot-Club obchodził 10-lecie, z Teatru Hybrydy odeszli Pietrzak i Kofta, a klub podupadał. W listopadzie 1968 podjęto próbę uaktywnienia działalności poszukując „następców Młynarskiego, Kofty, Pietrzaka”. „Hybrydy” stały się klubem studentów Uniwersytetu Warszawskiego wraz z nadejściem nowych działaczy i bywalców. Nowymi propozycjami była „Giełda Plastyków”, „Forum Poetów” i „Studio Piosenki”. Na antenie programu III Polskiego Radia dwa razy w miesiącu nadawano audycję „Wieczory w Hybrydach”, które prowadził Maciej Pietrzak. Mimo tego klub przechodził wyraźny kryzys. W 1973 nastąpiło zawieszenie działalności klubu.

Klub wznowiono 10 października 1977 r. w nowym lokalu przy ul. Kniewskiego 7/9 (obecnie ul. Złota). Powstało Studio Piosenki, Galeria nad Szatnią, Hot-Club, DKF, Teatr „Nie prasować”, Galeria Fotografii, Klub Literacki. Od 1978 w Hybrydach organizowany jest Ogólnopolski Przegląd Piosenki Autorskiej. Od 1978-1982 działał w klubie SOD Studencki Ośrodek Dyskusyjny „Od Siwaka do Bujaka”, w którym odbyło się wiele spotkań i paneli dyskusyjnych z czołowymi przedstawicielami ówczesnego podziemia politycznego KOR-u i zdelegalizowanych struktur NSZZ Solidarność, członkami KC PZPR, a następnie z wybitnymi przedstawicielami kultury, sztuki i nauki; inicjatorem SOD-u oraz głównym prowadzącym spotkania dyskusyjne był ówczesny sekretarz programowy klubu Marek Różycki jr.

W drugiej połowie lat 80. ówczesny szef klubu, Sławek „Gąsior” Rogowski, chroniąc młodych muzyków przed represjami władz komunistycznych, stworzył warunki, w których znalazły swoje miejsce do prób zespoły związane z ruchem punk, m.in.: Kult, Izrael, Dezerter, Armia, T.Love[2].

Po 1989 klub przejęło Stowarzyszenie Hybrydy, które w marcu 1996 zostało z niego usunięte. Klub został przejęty przez Uniwersytet Warszawski. W 2005 został reaktywowany Teatr Hybrydy, którego szefem został Maciej Dzięciołowski.

W 1996 Klub przejął Uniwersytet Warszawski[3]. W imieniu uczelni zarządza nim Fundacja Universitatis Varsoviensis[3].

Bibliografia i fonografia przedmiotowaEdytuj

  • Hybrydy 1957-2002 – czteropłytowe wydawnictwo prezentujące wyjątki z historii Studenckiego Klubu Hybrydy, Warner Music Poland, Polskie Radio 2002, nr kat. 5046626452
  • 25-lecie klubu Hybrydy, Uniwersytet Warszawski, Warszawa 1982
  • Zawsze piękni, zawsze dwudziestoletni – wspomnienia, pod redakcją Piotra Bakala i Sławomira Rogowskiego, Fundacja na rzecz Studentów i Absolwentów Uniwersytetu Warszawskiego „Uniwersitatis Warsoviensis”, Warszawa 2007

Literatura przedmiotu:

  • Pamiętajcie o... : Hybrydy , oprac. i red. Andrzej Wójtowicz, Sławek Rogowski ; współpr. Jan Borkowski, Karol Majewski, Warszawa 2002, Filmar, ​ISBN 83-909572-7-2​.

PrzypisyEdytuj

  1. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 269. ISBN 83-01-08836-2.
  2. Zespoły te wymienia Muniek Staszczyk w książce Mikołaja Lizuta: Punk Rock Later, s. 91, Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2003, ​ISBN 83-88807-31-5​.
  3. a b Historia Hybryd. hybrydy.com.pl. [dostęp 2018-02-15].

Linki zewnętrzneEdytuj