Otwórz menu główne

Jo Jones

amerykański perkusista jazzowy

Jo Jones, właśc. Jonathan David Samuel Jones (ur. 7 października 1911[1] w Chicago[1], zm. 3 września 1985[2] w Nowym Jorku[2]) – amerykański perkusista jazzowy. Innowator w zakresie techniki gry. Prawdopodobnie jako pierwszy perkusista przeniósł podawanie podstawy rytmu z bębna wielkiego na hi-hat[3]. Był także pionierem gry miotełkami perkusyjnymi. Jako instrumentalista inspirował rzesze perkusistów swingowych i bebopowych, m.in. takich wirtuozów jak Louie Bellson, Buddy Rich, Kenny Clarke, Max Roach i Roy Haynes.

Jo Jones
Imię i nazwisko Jonathan David Samuel Jones
Pseudonim Papa
Data i miejsce urodzenia 7 października 1911
Chicago
Data i miejsce śmierci 3 września 1985
Nowy Jork
Instrumenty perkusja
Gatunki jazz
Zawód muzyk
Wydawnictwo Everest, Vanguard, Verve
Powiązania Count Basie, Freddie Green, Lester Young, Milt Hinton
Quote-alpha.png
Dr Bruce H. Klauber: Skoro Max Roach i Kenny Clarke są uważani za ojców nowoczesnej gry na perkusji, to Jonathan „Jo” Jones musi być uznany za jej dziadka[4][5].

Spis treści

Biografia i karieraEdytuj

Jego rodzicami byli Elizabeth i Samuel Jonesowie. Jo prawie od urodzenia przywykł do życia w drodze, jego ojciec bowiem był stoczniowcem i elektrykiem, często zmieniającym miejsce pobytu w poszukiwaniu zleceń u rzecznych armatorów. W dzieciństwie Jo mieszkał dłużej tylko w Pittsburghu i Alabamie.

Jego pierwszy kontakt z instrumentem muzycznym był dziełem przypadku i miał miejsce w nieprzyjemnych okolicznościach. Pięcioletni Jo uległ poparzeniom całego ciała i ojciec, chcąc sprawić przyjemność pozostającemu w łóżku synowi, kupił mu ukulele[3]. Kiedy stan zdrowia chłopca się poprawił, ciotka zabrała go do cyrku braci Ringling (istniejącego do dzisiaj). Jo niemal „skamieniał”[3], słysząc donośny dźwięk bębna, na którym grał August Helmecke, były członek orkiestry Johna Sousy. Bęben basowy trafił mnie w żołądek i już nigdy nie pozbyłem się tego odczucia. To była moja indoktrynacja muzyczna[3]. Wkrótce po wizycie w cyrku ciotka kupiła mu werbel. Jo uczył się grać na nim, chodząc po ulicach, a za swoje popisy na ogół otrzymywał od przechodniów słodycze.

Kiedy Jo miał 10 lat, jego ojciec zginął w wypadku na barce. Mająca kłopoty z utrzymaniem rodziny matka, była zmuszona umieścić syna w szkole dla sierot, w której Jo pobierał swoje pierwsze lekcje muzyki. Później uczył się w gimnazjum w Birmingham i szkole rolniczej w pobliżu Huntsville. Na prowadzonych w nich zajęciach dodatkowych nauczył się grać na trąbce, saksofonie i fortepianie. Nie sądziłem, że zostanę perkusistą, ale ćwicząc na tych wszystkich instrumentach, zawsze grałem na nich tak, jakby to były bębny[3]. W wieku 13 lat Jo jeździł już w trasy z artystami wodewilowymi, występując na festynach, w cyrkach i przedstawieniach muzycznych. Grał na bębnach i instrumentach dętych, stepował i śpiewał. Kiedy dowiedział się, że perkusista jest najlepiej zarabiającym członkiem trupy, z którą wówczas występował, porzucił inne instrumenty i skupił się wyłącznie na grze na perkusji[3]. Dzięki wrodzonemu talentowi bardzo szybko stał się nieprzeciętnym instrumentalistą, znajdując (w drugiej połowie lat 20.) zatrudnienie w takich orkiestrach jak The Dixie Ramblers, The Blue Devils (prowadzonej przez kontrabasistę Waltera Page'a) i The Bennie Moten Ensemble.

W 1931 dokonał swoich pierwszych nagrań, grając z Lloyd Hunter's Serenaders oraz zespołem wokalistki bluesowej, Victorii Spivey. W lutym 1934 znalazł się w Kansas City, gdzie spotkał kolegów z rozwiązanych nieco wcześniej orkiestr Page'a i Motena. Jeden z nich, pianista Bill Basie, zaprosił do współpracy najzdolniejszych młodych muzyków z obu zespołów, dając w ten sposób początek jednemu z najlepszych big-bandów w dziejach jazzu, znanemu później jako Count Basie Orchestra. Jones grał w orkiestrze i mniejszych zespołach Basiego do 1948, ustalając swoją pozycję czołowego perkusisty ery swingu. W tym okresie i już w Nowym Jorku koncertował także i nagrywał z zespołem swojego przyjaciela, Lestera Younga oraz m.in. z Bennym Goodmanem i Billie Holiday. Ponadto zagrał w nominowanym do Oscara, krótkometrażowym filmie dokumentalnym, Jammin' the Blues. W latach 1944-1946 odbył też służbę wojskową, którą zakończył w stopniu podporucznika piechoty US Army.

Po odejściu z orkiestry Basiego Jones przez następne 10 lat był stałym członkiem grupy All Stars Normana Granza, koncertującej na całym świecie w ramach Jazz at the Philharmonic. Notabene, sam Basie i jego najsłynniejsi soliści również uczestniczyli w tym przedsięwzięciu. W przerwach między tournées regularnie występował z małymi zespołami w „West End Café” na Broadwayu. Jego gra przyciągała do klubu perkusistów, których liczne grono stanowili m.in. Max Roach i Roy Haynes. Dla części publiczności Jones stanowił również atrakcję pozamuzyczną. Był bowiem impulsywny i nie stronił od awantur, których powodem często były zaczepki ze strony niezbyt trzeźwych gości klubu.

W 1954 George Wein, słynny amerykański impresario i twórca festiwali jazzowych w Newport, zaproponował Jonesowi pełnienie roli „perkusisty-gospodarza domu” podczas pierwszego wydania imprezy. Po wieloletniej przerwie ponownie zagrał wtedy z Basiem i Youngiem. Przez szereg następnych lat Jones był stałą gwiazdą festiwalu, występując z plejadą najsłynniejszych muzyków, nie zawsze jazzowych. W 1958 pojawił się na estradzie z Chuckiem Berrym, żeby zagrać z nim przebój Sweet Little Sixteen, a następnie wystąpił z wokalistką i pianistką R&B, Big Maybelle, w utworze I Ain't Mad at You[3]. Jones był także częstym gościem alternatywnego festiwalu, „Newport Rebels”, organizowanego przez Charlesa Mingusa.

W latach 60. i 70. wiele nagrywał i występował, będąc aktywnym uczestnikiem nowojorskiej sceny jazzowej. Ponadto wspierał radą, a często także finansowo, młodych muzyków, co w połączeniu z długoletnią karierą sprawiło, że zyskał przydomek „Papa”. Choć z upływem lat jego popularność jako wykonawcy zmalała, niezmiennie cieszył się dużym szacunkiem w środowisku jazzowym. W lipcu 1973 jego występ zwieńczył zorganizowany w Central Parku koncert gwiazdorów perkusji, w którym wzięli udział m.in. Elvin Jones, Tony Williams, Max Roach, Art Blakey i Roy Haynes. Jeszcze jeden jego uczestnik, perkusista Charli Persip tak skomentował występ Jonesa: Papa Jo wyszedł na scenę z hi-hatem, stołkiem, pałkami i parą miotełek wystających z tylnej kieszeni spodni. Potem usiadł, zagrał i zgasił nas wszystkich. Zgasił nas samym hi-hatem! To było coś pięknego![3]

W latach 80. Jones doznał udaru mózgu i zmagał się z chorobą nowotworową, pomimo to jednak występował w weekendy w swojej ulubionej „West End Café”. W czerwcu 1984 zagrał jeszcze w Carnegie Hall podczas wielkiego koncertu poświęconego pamięci, zmarłego kilka miesięcy wcześniej, Counta Basiego. Papa Jo Jones umarł w Nowym Jorku 3 września 1985.

Nagrody i wyróżnieniaEdytuj

  • 1979 Wprowadzenie do Alabama Jazz Hall of Fame[6]
  • 1985 NEA Jazz Masters Award[7]
  • 1985 Wprowadzenie do The International Jazz Hall of Fame w Kansas City (Missouri)

Wybrana dyskografiaEdytuj

Jako lider i współliderEdytuj

  • 1955/2010 The Jo Jones Special (Fresh Sound/Phantasm)
  • 1957/2007 The Oscar Peterson Trio with Sonny Stitt, Roy Eldridge and Jo Jones at Newport (Verve)
  • 1959 Jo Jones Plus Two (Vanguard)
  • 1960/2004 Jo Jones Sextet (Fresh Sound)
  • 1973/2008 The Drums (Jazz Odyssey/PID)
  • 1976/1995 The Main Man (Pablo/Original Jazz Classics)
  • 1985 Our Man, Papa Jo! (Denon Records)
  • 1995 The Essential Jo Jones (Vanguard)
  • 2004 Smiles (Black & Blue)
  • 2004 Jo Jones & Harry „Sweets” Edison (Grammercy)
  • 2005 Jo Jones • The Everest Years (Machete Music)
  • 2007 Teddy Wilson Trio with Jo Jones • Complete Recordings (Essential Media Group)
  • 2009 Jo Jones Trio (Essential Media Group)
  • 2009 Jo Jones and Milt Hinton • Percussion and Bass (Essential Media Group)
  • 2009 Jo Jones and His Orchestra • Vamp 'Til Ready (Essential Media Group)

Jako sidemanEdytuj

Z Colemanem Hawkinsem

  • 1957/1991 The Hawk Flies High (Riverside/Original Jazz Classics)

Z Countem Basiem

  • 1957/2007 Count Basie at Newport (Verve)
  • 1991 The Jazz Collector Edition • Count Basie Orchestra (Delta)
  • 1992 Count Basie • The Complete Decca Recordings 1937-1939 (3CD) (Verve)

Z Lesterem Youngiem

  • 1953/1989 Lester Young Quartet • Live at Birdland (Banstand)
  • 1956/1991 The Jazz Giants (Verve/Polygram)

Z Betty Carter i Rayem Bryantem

  • 1955 Meet Betty Carter and Ray Bryant (Epic)

Z Rayem Bryantem

  • 1956 Ray Bryant Quartet (Epic)

Z Artem Tatumem

  • 1956/1991 Art Tatum • Red Callender • Jo Jones (Pablo)

Z Sonnym Stittem

  • 1956/2003 New York Jazz • The Sonny Stitt Quartet (Verve)

Z Ellą Fitzgerald

  • 1960/1990 Ella at the Opera House (Verve)

DVDEdytuj

  • 2003 The Sound of Jazz (Quantum Leap)
  • 2007 Norman Granz Presents Improvisations • Jammin' the Blues (Eagle Rock Entertainment)

PrzypisyEdytuj

  1. a b Leonard Feather: The Encyclopedia of Jazz in the Seventies. Horizon Press, 1976, s. 205, 206. ISBN 0-8180-1215-3.
  2. a b Jo Jones (ang.) w AllMusic
  3. a b c d e f g h Jo Jones (ang.). Encyclopedia of Jazz Musicians. [dostęp 2011-05-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)].
  4. Papa Jo Jones (ang.). Drummerworld. [dostęp 2019-04-06].
  5. Bruce H. Klauber jest znanym amerykańskim komentatorem i bloggerem jazzowym. Patrz: Dr Bruce H. Klauber's Discussions (ang.) [dostęp 2017-02-07]
  6. Alabama Jazz Hall of Fame Inductees (ang.). [dostęp 2011-07-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-11-18)].
  7. NEA Jazz Masters – Jonathan "Jo" Jones (ang.). National EndowMentfor the Art. [dostęp 2014-07-06].

BibliografiaEdytuj