Otwórz menu główne

Leopold Skwierczyński pseud.: „Aktor”, „Teatr” (ur. 24 grudnia 1905 w Husince, zm. 16 września 1959 w Warszawie) – polski aktor teatralny, oficer Wojska Polskiego II RP, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie i Armii Krajowej, major lotnictwa, cichociemny, aktor i wicedyrektor Teatru Dramatycznego w Warszawie w latach 1957–1959.

Leopold Skwierczyński
Aktor, Teatr
Ilustracja
Leopold Skwierczyński (ze zbiorów NAC)
major major
Data i miejsce urodzenia 24 grudnia 1905
Husinka
Data i miejsce śmierci 16 września 1959
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby 1936–1945
Siły zbrojne Roundel of Poland (1921-1993).svglotnictwo Wojska Polskiego,
Roundel of France.svgAéronautique Militaire,
RAF roundel.svgRAF,
Orzel AK.jpgArmia Krajowa
Jednostki 1 Pułk Lotniczy,
Wydział Wojsk Lotniczych Oddziału III KG AK
Stanowiska oficer oświatowy,
zastępca kierownika referatu informacyjno-wywiadowczego
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
kampania wrześniowa
powstanie warszawskie
Późniejsza praca właściciel sklepu delikatesowego, aktor
Odznaczenia
Krzyż Walecznych (od 1941, czterokrotnie)

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Po ukończeniu Gimnazjum Państwowego im. Romualda Traugutta w Brześciu nad Bugiem, zdaniu matury w 1928 roku i odbyciu służby wojskowej kontynuował naukę na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Nie ukończywszy tych studiów przeniósł się do Państwowego Instytutu Sztuki Teatralnej, gdzie ukończył studia w 1933 roku.

Występował w teatrach: Narodowym i „Praskim Oku” w Warszawie, Teatrze Wołyńskim w Łucku, Teatrze Miejskim w Toruniu, Teatrze Powszechnym w Warszawie i Teatrze Miejskim w Bydgoszczy.

2 września 1939 roku został zmobilizowany do eskadry treningowej 1 Pułku Lotniczego. 18 września przekroczył granicę polsko-rumuńską. Został internowany w Rumunii. W listopadzie dotarł do Francji, gdzie został skierowany do bazy lotniczej Lyon Bron. Pełnił tam funkcję oficera oświatowego. Występował również w Teatrze Polskim w Paryżu. Po upadku Francji przedostał się do Wielkiej Brytanii, gdzie dostał przydział do bazy lotniczej w Blackpool, gdzie pracował jako inspektor w Wydziale Oświaty. Prowadził teatr żołnierski „Lotnicza Czołówka Teatralna”.

Zgłosił się do służby w kraju. Po przeszkoleniu w dywersji został zaprzysiężony 15 grudnia 1943 roku w Oddziale VI Sztabu Naczelnego Wodza i przeniesiony do Głównej Bazy Przerzutowej w Brindisi we Włoszech. Zrzutu dokonano w nocy z 16 na 17 kwietnia 1944 roku w ramach operacji „Weller 10” dowodzonej przez kpt. naw. Stanisława Daniela (zrzut na placówkę odbiorczą „Przycisk” koło Sochaczewa). Po aklimatyzacji w Warszawie dostał przydział do Wydziału Wojsk Lotniczych Oddziału III Operacyjnego Komendy Głównej AK na stanowisko zastępcy kierownika referatu informacyjno-wywiadowczego. Kierownikiem tego referatu był Florian Adrian.

W momencie wybuchu powstania warszawskiego znajdował się na Ochocie. Po kilku dniach został ujęty przez własowców. Uciekł z obozu w Pruszkowie i dotarł pod koniec września do Krakowa, gdzie wszedł powtórnie w skład Wydziału Lotnictwa KG AK, przyjmując stanowisko szefa referatu wywiadowczego. Zajmował się głównie podrabianiem dokumentów dla potrzeb konspiracji lotniczej.

Został aresztowany przez NKWD w Krakowie 1 lutego 1945 roku. Zwolniono go 8 września 1945 roku. Występował w Teatrze Starym. 12 sierpnia 1946 roku opuścił wraz z żoną Polskę i zameldował się w dowództwie 1 Dywizji Pancernej. Po przybyciu do Londynu został zdemobilizowany. Był kierownikiem teatru objazdowego „Komedia” i prowadził własny sklep delikatesowy.

Powrócił do Polski w maju 1957 roku. W latach 1957–1959 był aktorem i wicedyrektorem Teatru Dramatycznego w Warszawie. Po śmierci został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

AwanseEdytuj

  • podporucznik – 1 stycznia 1932 roku
  • porucznik – ze starszeństwem od marca 1941 roku
  • kapitan – 17 kwietnia 1944 roku
  • major – przełom 1944/1945.

OdznaczeniaEdytuj

Życie rodzinneEdytuj

Był synem Józefa, leśnika, i Amelii z domu Kryńskiej. Ożenił się z Heleną Ippoldt (1910–1979). Nie mieli dzieci.

BibliografiaEdytuj