New Hampshire

stan Stanów Zjednoczonych
Ten artykuł dotyczy stanu w Stanach Zjednoczonych. Zobacz też: inne artykuły o tej nazwie.

New Hampshire (wymowa:/nuːˈhæmpʃɚ/ i) – jeden ze stanów w regionie Nowej Anglii, w północno-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, nad Atlantykiem. Stolicą stanu jest Concord.

New Hampshire
State of New Hampshire
stan
9. stan od 21 czerwca 1788
ilustracja
Pieczęć Flaga
Pieczęć stanowa New Hampshire Flaga stanowa New Hampshire
Dewiza: Live Free or Die
Państwo  Stany Zjednoczone
Stolica Concord
Kod ISO 3166-2 US-NH
Gubernator Chris Sununu (R)
Powierzchnia 24 214[1] km²
Populacja (2017)
• liczba ludności

1 342 795[2]
• gęstość 53,20 os./km²
Strefa czasowa UTC-05:00
UTC-04:00
Języki urzędowe angielski
Położenie na mapie USA
Położenie na mapie
Strona internetowa
Portal Portal Stany Zjednoczone
Piramida wieku

GeografiaEdytuj

New Hampshire graniczy z trzema stanami Nowej Anglii (Maine, Vermont i Massachusetts), oraz od północy z kanadyjską prowincją Quebec. Stan rozciąga się od rzeki Connecticut na jego zachodniej granicy, poprzez dolinę rzeki Merrimack, na wschód do Maine i na południe od Kanady do Massachusetts[3].

Większość powierzchni stanu jest wyżynno-górzysta. W jego środkowej części znajdują się Góry Białe, należące do Appalachów. 81% obszaru stanu pokrywają lasy, co daje New Hampshire drugi co do wielkości obszar zalesionych gruntów wśród stanów USA. Więcej ma tylko sąsiednie Maine[3].

New Hampshire ma tylko 29 km wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, z pojedynczym portem głębinowym. Populacja stanu koncentruje się głównie w dolinach rzek i wzdłuż wybrzeża[3].

Największym jeziorem jest Winnipesaukee.

Największe miasta New Hampshire[4]
Lp. Miasto Ludność

(2017)

1 Manchester 111 196
2 Nashua 88 341
3 Concord 43 019
4 Dover 31 398
5 Rochester 30 797
6 Keene 22 949
7 Portsmouth 21 796
8 Laconia 16 464
9 Lebanon 13 522
10 Claremont 12 982

DemografiaEdytuj

Spis ludności z roku 2010 stwierdza, że stan New Hampshire liczy 1 316 470 mieszkańców, co oznacza wzrost o 80 684 (6,5%) w porównaniu z poprzednim spisem z roku 2000. Dzieci poniżej piątego roku życia stanowią 4,8% populacji, 19,3% mieszkańców nie ukończyło jeszcze osiemnastego roku życia, a 17,6% to osoby mające 65 i więcej lat. 50,5% ludności stanu stanowią kobiety[5].

JęzykEdytuj

Najpowszechniej używanymi językami są[6]:

Rasy i pochodzenieEdytuj

Według spisu z 2010 roku, 93,6% mieszkańców stanowiła ludność biała (90,5% nie licząc Latynosów), 2,8% to Azjaci, 1,7% miało rasę mieszaną, 1,6% to Murzyni lub Afroamerykanie, 0,3% to rdzenna ludność Ameryki. Latynosi stanowią 3,7% ludności stanu[5].

Największe grupy stanowią osoby pochodzenia francuskiego (22,1%), irlandzkiego (21,0%), angielskiego (16,1%), włoskiego (10,1%), niemieckiego (9,2%) i szkockiego (5,4%). Obecne są także duże grupy (ponad 10 tys.) osób pochodzenia polskiego (55,7 tys.), „amerykańskiego”, szwedzkiego, portugalskiego, greckiego, holenderskiego, portorykańskiego, norweskiego, rosyjskiego, walijskiego i hinduskiego[7].

ReligiaEdytuj

Dane z 2014 r.[8]:

Podział administracyjnyEdytuj

Stan podzielony jest na 10 hrabstw. Największym pod względem powierzchni hrabstwem jest hrabstwo Coös, najmniejszym - Strafford.

HistoriaEdytuj

Tereny, które stały się późniejszą Prowincją New Hampshire, zostały nadane przez Radę Nowej Anglii kapitanowi Johnowi Masonowi w 1623 roku. Początkowo założono na nich kilka osad, które później wspólnie utworzyły Upper Plantation of New Hampshire, przekształconą w 1680 roku w prowincję królewską.

Ten mały stan odgrywa co 4 lata dużą rolę w amerykańskim życiu politycznym. W stanie mają miejsce jedne z pierwszych prawyborów w procesie wybierania kandydata na prezydenta przez główne amerykańskie partie polityczne.

PrzypisyEdytuj

  1. State Area Measurements and Internal Point Coordinates (ang.). U.S. Census Bureau. [dostęp 2018-04-09].
  2. U.S. Census Bureau QuickFacts: New Hampshire, www.census.gov [dostęp 2018-01-04] (ang.).
  3. a b c New Hampshire - State Energy Profile Analysis - U.S. Energy Information Administration (EIA), www.eia.gov [dostęp 2019-01-27].
  4. Biggest Cities in New Hampshire, www.biggestuscities.com [dostęp 2019-01-27].
  5. a b U.S. Census Bureau QuickFacts: New Hampshire; UNITED STATES, www.census.gov [dostęp 2019-01-27] (ang.).
  6. Data Center Results, apps.mla.org [dostęp 2019-01-27].
  7. U.S. Census Bureau, 2016 American Community Survey 1-Year Estimates, factfinder.census.gov [dostęp 2019-01-27] (ang.).
  8. Adults in New Hampshire. Pew Research Center, 2014. [dostęp 2019-01-16].
  9. State Membership Report. The ARDA. [dostęp 2019-01-16].

Zobacz teżEdytuj