Otwórz menu główne

New Hampshire

stan Stanów Zjednoczonych
Ten artykuł dotyczy stanu w Stanach Zjednoczonych. Zobacz też: inne artykuły o tej nazwie.

New Hampshire (wymowa:/nuːˈhæmpʃɚ/ i) – jeden ze stanów w regionie Nowej Anglii, w północno-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, nad Atlantykiem. Stolicą stanu jest Concord.

New Hampshire
State of New Hampshire
stan
9. stan od 21 czerwca 1788
ilustracja
Pieczęć Flaga
Pieczęć Flaga
Dewiza: Live Free or Die
Państwo  Stany Zjednoczone
Stolica Concord
Kod ISO 3166-2 US-NH
Gubernator Chris Sununu (R)
Powierzchnia 24 214[1] km²
Populacja (2017)
• liczba ludności

1 342 795[2]
• gęstość 53,20 os./km²
Strefa czasowa UTC-05:00
UTC-04:00
Języki urzędowe angielski
Położenie na mapie USA
Położenie na mapie
Strona internetowa
Portal Portal Stany Zjednoczone
Piramida wieku

Spis treści

GeografiaEdytuj

New Hampshire graniczy z trzema stanami Nowej Anglii (Maine, Vermont i Massachusetts), oraz od północy z kanadyjską prowincją Quebec. Stan rozciąga się od rzeki Connecticut na jego zachodniej granicy, poprzez dolinę rzeki Merrimack, na wschód do Maine i na południe od Kanady do Massachusetts[3].

Większość powierzchni stanu jest wyżynno-górzysta. W jego środkowej części znajdują się Góry Białe, należące do Appalachów. 81% obszaru stanu pokrywają lasy, co daje New Hampshire drugi co do wielkości obszar zalesionych gruntów wśród stanów USA. Więcej ma tylko sąsiednie Maine[3].

New Hampshire ma tylko 29 km wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, z pojedynczym portem głębinowym. Populacja stanu koncentruje się głównie w dolinach rzek i wzdłuż wybrzeża[3].

Największym jeziorem jest Winnipesaukee.

Największe miasta New Hampshire[4]
Lp. Miasto Ludność

(2017)

1 Manchester 111 196
2 Nashua 88 341
3 Concord 43 019
4 Dover 31 398
5 Rochester 30 797
6 Keene 22 949
7 Portsmouth 21 796
8 Laconia 16 464
9 Lebanon 13 522
10 Claremont 12 982

DemografiaEdytuj

Spis ludności z roku 2010 stwierdza, że stan New Hampshire liczy 1 316 470 mieszkańców, co oznacza wzrost o 80 684 (6,5%) w porównaniu z poprzednim spisem z roku 2000. Dzieci poniżej piątego roku życia stanowią 4,8% populacji, 19,3% mieszkańców nie ukończyło jeszcze osiemnastego roku życia, a 17,6% to osoby mające 65 i więcej lat. 50,5% ludności stanu stanowią kobiety[5].

JęzykEdytuj

Najpowszechniej używanymi językami są[6]:

Rasy i pochodzenieEdytuj

Według spisu z 2010 roku, 93,6% mieszkańców stanowiła ludność biała (90,5% nie licząc Latynosów), 2,8% to Azjaci, 1,7% miało rasę mieszaną, 1,6% to Murzyni lub Afroamerykanie, 0,3% to rdzenna ludność Ameryki. Latynosi stanowią 3,7% ludności stanu[5].

Największe grupy stanowią osoby pochodzenia francuskiego (22,1%), irlandzkiego (21,0%), angielskiego (16,1%), włoskiego (10,1%), niemieckiego (9,2%) i szkockiego (5,4%). Obecne są także duże grupy (ponad 10 tys.) osób pochodzenia polskiego (55,7 tys.), „amerykańskiego”, szwedzkiego, portugalskiego, greckiego, holenderskiego, portorykańskiego, norweskiego, rosyjskiego, walijskiego i hinduskiego[7].

ReligiaEdytuj

Dane z 2014 r.[8]:

Podział administracyjnyEdytuj

Stan podzielony jest na 10 hrabstw. Największym pod względem powierzchni hrabstwem jest hrabstwo Coös, najmniejszym - Strafford.

HistoriaEdytuj

Tereny, które stały się późniejszą Prowincją New Hampshire, zostały nadane przez Radę Nowej Anglii kapitanowi Johnowi Masonowi w 1623 roku. Początkowo założono na nich kilka osad, które później wspólnie utworzyły Upper Plantation of New Hampshire, przekształconą w 1680 roku w prowincję królewską.

Ten mały stan odgrywa co 4 lata dużą rolę w amerykańskim życiu politycznym. W stanie mają miejsce jedne z pierwszych prawyborów w procesie wybierania kandydata na prezydenta przez główne amerykańskie partie polityczne.

PrzypisyEdytuj

  1. State Area Measurements and Internal Point Coordinates (ang.). U.S. Census Bureau. [dostęp 2018-04-09].
  2. U.S. Census Bureau QuickFacts: New Hampshire, www.census.gov [dostęp 2018-01-04] (ang.).
  3. a b c New Hampshire - State Energy Profile Analysis - U.S. Energy Information Administration (EIA), www.eia.gov [dostęp 2019-01-27].
  4. Biggest Cities in New Hampshire, www.biggestuscities.com [dostęp 2019-01-27].
  5. a b U.S. Census Bureau QuickFacts: New Hampshire; UNITED STATES, www.census.gov [dostęp 2019-01-27] (ang.).
  6. Data Center Results, apps.mla.org [dostęp 2019-01-27].
  7. U.S. Census Bureau, 2016 American Community Survey 1-Year Estimates, factfinder.census.gov [dostęp 2019-01-27] (ang.).
  8. Adults in New Hampshire. Pew Research Center, 2014. [dostęp 2019-01-16].
  9. State Membership Report. The ARDA. [dostęp 2019-01-16].

Zobacz teżEdytuj