Otwórz menu główne

 < Portale < Geografia < Ameryka Północna < Stany Zjednoczone

WIKIPORTAL Stany Zjednoczone

Flag of the United States of America
Great Seal of the United States of America
Location on the world map

Stany Zjednoczone, demokratyczne państwo o liczbie ludności przekraczającej prawie 310 000 000 i powierzchni 9 631 418 km² umiejscowione w Ameryce Północnej. Graniczy z Kanadą od północy i Meksykiem od południa; od wschodu granicę kraju stanowi Ocean Atlantycki, a od zachodu Ocean Spokojny. Od 4 lipca 1776 Stany Zjednoczone stały się niezależne od Wielkiej Brytanii. Pierwszym prezydentem USA został Jerzy Waszyngton. Początkowo nowe państwo miało wiele kłopotów finansowych i politycznych. Trwała walka pomiędzy dwoma obozami: Federalistów (późniejszych Republikanów) chcących silnej władzy centralnej i Antyfederalistów (którzy przekształcili się w Demokratycznych Republikanów, a następnie w Demokratów) dążących do zachowania odrębności poszczególnych stanów. Drugą sprawą sporną była kwestia niewolnictwa, które miało pozostać kwestią rozstrzyganą na poziomie władz stanowych i przez długi czas udawało się zachować równowagę pomiędzy jego zwolennikami i przeciwnikami. Konstytucja została uchwalona 17 września 1787.

Wybrany artykuł na medal edytuj

Missouri post refit.JPG

USS Missouri (BB-63)amerykański pancernik typu Iowa nazywany także „Mighty Mo” (ang. Potężna Mo) lub „Big Mo” (ang. Wielka Mo)[1]; trzeci okręt US Navy nazwany na cześć stanu Missouri i ostatni pancernik zbudowany przez Stany Zjednoczone. Wśród innych okrętów typu Iowa wyróżnił się tym, że na jego pokładzie podpisano 2 września 1945 o godzinie 9:00 akt kapitulacji Cesarstwa Japonii kończący II wojnę światową.

USS „Missouri” został zamówiony 12 czerwca 1940, a stępkę pod jego budowę położono 6 stycznia 1941 w stoczni New York Navy Yard w nowojorskim Brooklynie. W czasie służby w US Navy „Missouri” wziął udział w takich akcjach bojowych prowadzonych w ramach II wojny światowej, jak bitwa o Iwo Jimę i bitwa o Okinawę, a także ostrzeliwał ogniem artylerii pokładowej japońskie wyspy Hokkaido i Honsiu. Po zakończeniu działań wojennych pancernik powrócił do Stanów Zjednoczonych, aby wkrótce w ramach sił ONZ wziąć udział w kolejnym konflikcie zbrojnym – wojnie koreańskiej. Po powrocie z Azji w 1955 okręt został wycofany do rezerwy i przesunięty do Floty Rezerwowej Stanów Zjednoczonych bardziej znanej pod nazwą mothball fleet (naftalinowa flota[2]). W 1984 został zmodernizowany i przywrócony do służby w ramach planu marynarki 600 okrętów (ang. 600-ship Navy), a w 1991 uczestniczył w działaniach wojennych w Zatoce Perskiej.

Po raz ostatni USS „Missouri” został wycofany ze służby 31 marca 1992. Podczas całej służby okręt uzyskał 11 "gwiazd bojowych" (ang. battle star) za udział w misjach bojowych od II wojny światowej przez konflikt w Korei, aż do działań w Zatoce Perskiej. Ostatecznie w styczniu 1995 wykreślono okręt z Rejestru Okrętów Marynarki Wojennej (ang. Naval Vessel Register), a następnie skierowano do Pearl Harbor na Hawajach, gdzie od 1999 pełni rolę okrętu-muzeum pozostając pod opieką Towarzystwa Pamięci USS „Missouri” (ang. USS Missouri Memorial Association – MMA)[3]. Od wybudowania do momentu ostatniego wycofania do rezerwy pancernik pozostawał łącznie 16 lat i 4 miesiące w aktywnej służbie.

Wybrana ilustracja edytuj

Philadelphia skyline August 2007.jpg

Skyline miasta Filadelfii w sierpniu 2007 roku

Czy wiesz, że... edytuj

Czy wiesz, że...

... Sędziowie amerykańscy, według zapisów konstytucyjnych są niezawiśli i pełnią swe funkcje bezterminowo?

... najdłuższą siecią metra na świecie jest metro nowojorskie?

... Wielkie Jezioro Słone w stanie Utah stanowi pozostałość plejstoceńskiego jeziora Bonneville?

... nazwa mieszczącego się w Seattle budynku Columbia Center (na zdjęciu) była zmieniana 4-krotnie?

Kuchnia edytuj

Kartoffelchips-1.jpg

Chipsy (lub czipsy) – popularna przekąska w postaci cienkich, osuszonych plastrów ziemniaków (najczęściej) lub innych warzyw, zazwyczaj obsmażonych w głębokim, gorącym tłuszczu. Ze względu na wysoką wartość energetyczną chipsów, do ich produkcji stosowane są również zamienniki tłuszczu oraz nowoczesne technologie produkcji, takie jak na przykład gotowanie z zastosowaniem mikrofal, a następnie spryskiwanie niewielką ilością oleju (bez zanurzenia w tłuszczu). Poszczególne smaki uzyskuje się dzięki doborowi przypraw i aromatów, rzadziej ziół.

Do zrobienia edytuj

Evolution-tasks-old.png
Jeśli chcesz pomóc w tworzeniu portalu "Stany Zjednoczone", znajdziesz tu tematy, które są potrzebne do zrobienia/poszerzenia. Jeśli zauważyłeś, że brakuje jakiegoś artykułu, a sam nie możesz go napisać, prosimy o umieszczenie go na poniższej liście oraz tutaj.

Brakujące:
Michael Aguirre - Oświata w Stanach Zjednoczonych - Vashon Island - Muzyka w Stanach Zjednoczonych - Muzea w Stanach Zjednoczonych - Teatr w Stanach Zjednoczonych - Sport w Stanach Zjednoczonych - Kuchnia w Stanach Zjednoczonych

Do poszerzenia lub poprawienia:
Bob O’Connor - Cheyenne - Cincinnati - Clark (New Jersey) - Clarksville (Missouri) - Luke Ravenstahl - Tuscaloosa (Alabama) - Tyler (Teksas) - Unionville (Nevada) - United States Metric Board - Uniwersytet Stanforda - San Antonio (Teksas) - Szablon:Bronx - Szablon:Staten Island

Kategorie edytuj

Wybrany dobry artykuł edytuj

I am legend.svg

Jestem legendą (ang. I Am Legend) – amerykański film fabularny (horror science-fiction) z 2007 roku, wyreżyserowany przez Francisa Lawrence’a, w którym główną rolę zagrał Will Smith. Jest trzecią, po Ostatnim człowieku na Ziemi (1964) oraz Człowieku Omedze (1971), pełnometrażową adaptacją powieści Richarda Mathesona o tym samym tytule z 1954 roku. Smith wcielił się w postać wirusologa Roberta Neville’a, odpornego na stworzonego przez ludzi śmiercionośnego wirusa, który pierwotnie miał pomóc wyleczyć raka. Żyjąc na opustoszałym w 2012 roku Manhattanie, pracuje on nad stworzeniem lekarstwa dla zarażonych wirusem ludzi, którzy zmienili się w żądne krwi potwory.

Warner Bros. pracę nad filmem rozpoczął w 1994 roku, angażując w projekt wielu aktorów i reżyserów, jednak jego produkcja uległa opóźnieniu z powodu problemów budżetowych. Ostatecznie zdjęcia do filmu ruszyły w 2006 roku. Sceny kręcono w wielu znanych miejscach Nowego Jorku, w tym najdroższą w dziejach kina scenę przy moście Brooklińskim, której koszt wyniósł 5 milionów dolarów. Film wszedł do kin 14 grudnia 2007 roku i stał się najbardziej dochodową produkcją, której premiera odbyła się w grudniu. Jestem legendą zarobiło 256 milionów dolarów w samych Stanach Zjednoczonych oraz 329 milionów dolarów za granicą. Łączny dochód, jaki przyniósł film, wynosi 585 milionów dolarów.'

Wybrana biografia edytuj

Bob Dylan - Azkena Rock Festival 2010 2.jpg

Bob Dylan, właściwie Robert Allen Zimmerman (ur. 24 maja 1941 w Duluth[4]) – amerykański piosenkarz, kompozytor, autor tekstów, pisarz i poeta.

Jest jedną z najważniejszych postaci muzyki popularnej ostatnich pięciu dekad. Swój indywidualny styl oparł na wielu gatunkach muzycznych, od tradycyjnego amerykańskiego folku i country bluesa poprzez country do muzyki gospel, rock and rolla, rockabilly, czy angielskiej, szkockiej i irlandzkiej muzyki folkowej, a także jazzu i swingu. Występuje z gitarą akustyczną, elektryczną, keyboardem, harmonijką ustną.

Wczesne utwory Boba Dylana zawierające komentarze społeczne, polityczne, filozoficzne i odwołujące się do literatury ignorowały istniejące konwencje muzyki pop, wpisując się w nurt ówczesnej kontrkultury.

Twórca piosenek uznawanych za hymny pokolenia: Blowin' in the Wind, Like a Rolling Stone i protest songów: The Times They Are a-Changin', Hurricane.

Jego twórczość była nagradzana Grammy, Oscarem i Nagrodą Pulitzera. Został kilkakrotnie wymieniany jako kandydat do Nagrody Nobla w dziedzinie literatury[5][6][7]. W 2009 otrzymał Narodowy Medal Sztuki, a w 2012 – Prezydencki Medal Wolności.

Wybrana grafika na medal edytuj

Brightly lit STS-135 on launch pad 39a.jpg

Przygotowania do ostatniej misji programu STS (STS-135) wahadłowca Atlantis na Przylądku Canaveral w 2011 roku

Muzyka edytuj

Kris Krossamerykański duet hip-hopowy pochodzący z Atlanty w stanie Georgia, w skład którego wchodzili Chris "Mac Daddy" Kelly i Chris "Daddy Mac" Smith. Sławę osiągnęli dzięki singlowi "Jump" wydanemu w 1992 roku. Utrzymywał się na szczycie listy Billboard Hot 100 przez osiem tygodni. Został także zatwierdzony jako podwójna platyna przez RIAA. Jedną z charakterystycznych cech duetu było także noszenie ubrań tyłem na przód.

Chris "Mac Daddy" Kelly (ur. 11 sierpnia 1978, zm. 1 maja 2013)[8][9] i Chris "Daddy Mac" Smith (ur. 10 stycznia 1979)[8] zostali odkryci w 1990 roku przez wówczas 19-letniego Jermaine'a Dupri'ego w centrum handlowym w Atlancie[10]. Wraz z nim podpisali kontrakt muzyczny z wytwórnią Ruffhouse, po czym wydali debiutancki album pt. Totally Krossed Out. Ukazał się 31 marca 1992 roku w Stanach Zjednoczonych, gdzie osiągnął sprzedaż 4 milionów egzemplarzy. Singel "Jump" okazał się hitem, dominował na szczycie listy Billboard Hot 100 przez osiem tygodni.

Sport edytuj


Kino edytuj

Audrey Hepburn and Gregory Peck in Roman Holiday trailer 2.jpg

Rzymskie wakacje (ang. Roman Holiday) – amerykańska komedia romantyczna z 1953 roku w reżyserii Williama Wylera. Bohaterką filmu jest księżniczka Anna (Audrey Hepburn), która znudzona sztywnymi regułami, etykietą towarzyszącą dworskim wizytom, a także napiętym grafikiem każdego dnia, postanawia opuścić pałac i zwiedzić miasto. W ten sposób księżna poznaje smak codziennego życia. Jej tropem podąża reporter szukający tematu na pierwszą stronę – Joe Bradley (Gregory Peck).

Po premierze obraz Wylera uzyskał przychylne recenzje krytyków, doceniła go także widownia, zwłaszcza w Europie i Japonii. Film Rzymskie wakacje otrzymał liczne nagrody, m.in. trzy statuetki Akademii Filmowej. Po latach uważany jest nadal za klasykę gatunku. Debiut Hepburn w roli pierwszoplanowej, określany jest mianem jednego z bardziej pamiętnych w historii Hollywood.

Inne Wikiportale

Portal.svg
  1. W języku angielskim okręty są rodzaju żeńskiego
  2. Naftalinowa flota – nazwa sugerująca zakonserwowanie jednostek, w przenośni, naftaliną środkiem owadobójczym przeciw molom tak jak konserwuje się nieużywaną odzież w szafie.
  3. USS Missouri (BB 63) History. W: Dictionary of American Naval Fighting Ships [on-line]. [dostęp 1 sierpnia 2007].Nieznane pola: "opublikowano".
  4. Bob Dylan w Encyklopedia Britannica
  5. Finally and Formally Launched as a Candidate for the Nobel Prize for Literature, 1997 (ang.). expectingrain.com, 24 maja 2002. [dostęp 2009-02-02].
  6. Gordon Ball: Dylan and the Nobel (ang.). Oral Tradition Journal, 7 marca 2007. s. 16. [dostęp 2009-02-02].Nieznane pola: "format".
  7. Dylan's Words Strike Nobel Debate (ang.). CBS News, 6 października 2004. [dostęp 2009-02-02].
  8. a b Steve Huey: Biografia Kris Kross (ang.). Allmusic. [dostęp 2012-07-31].
  9. Douglas Hyde, Steve Almasy: Chris Kelly, half of 1990s Kris Kross rap duo, dead at 34 (ang.). CNN.com. [dostęp 2013-05-02].
  10. Biografia Kris Kross (pol.). www.lastfm.pl. [dostęp 2012-07-31].