Portal:Stany Zjednoczone

 < Portale < Geografia < Ameryka Północna < Stany Zjednoczone

WIKIPORTAL Stany Zjednoczone

Flag of the United States of America
Great Seal of the United States of America
Location on the world map

Stany Zjednoczone, demokratyczne państwo o liczbie ludności przekraczającej prawie 310 000 000 i powierzchni 9 631 418 km² umiejscowione w Ameryce Północnej. Graniczy z Kanadą od północy i Meksykiem od południa; od wschodu granicę kraju stanowi Ocean Atlantycki, a od zachodu Ocean Spokojny. Od 4 lipca 1776 Stany Zjednoczone stały się niezależne od Wielkiej Brytanii. Pierwszym prezydentem USA został Jerzy Waszyngton. Początkowo nowe państwo miało wiele kłopotów finansowych i politycznych. Trwała walka pomiędzy dwoma obozami: Federalistów (późniejszych Republikanów) chcących silnej władzy centralnej i Antyfederalistów (którzy przekształcili się w Demokratycznych Republikanów, a następnie w Demokratów) dążących do zachowania odrębności poszczególnych stanów. Drugą sprawą sporną była kwestia niewolnictwa, które miało pozostać kwestią rozstrzyganą na poziomie władz stanowych i przez długi czas udawało się zachować równowagę pomiędzy jego zwolennikami i przeciwnikami. Konstytucja została uchwalona 17 września 1787.

Wybrany artykuł na medal edytuj

Bald Eagle Head sq.jpg

Bielik amerykański (Haliaeetus leucocephalus) – gatunek drapieżnego ptaka z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae), występujący w Ameryce Północnej; jest blisko spokrewniony z bielikiem. Jako symbol narodowy Stanów Zjednoczonych jest najbardziej rozpoznawalnym północnoamerykańskim ptakiem. Zasięg występowania obejmuje Kanadę i Alaskę, 48 „kontynentalnych” stanów USA oraz Meksyk. Jest spotykany nad otwartą wodą w pobliżu dużych zbiorników wodnych (np. jezior) lub nad oceanem. Gniazda zakłada na starych drzewach. Wyróżnia się dwa podgatunki.

Haliaeetus leucocephalus to duży ptak o długości ciała od 71 do 96 cm, z rozpiętością skrzydeł od 168 do 244 cm, oraz wagą od 3 do 6,3 kg. Samice o około 25% większe niż samce. Upierzenie ciała dorosłych osobników jest brązowe, mają białą głowę i ogon, jasnożółte tęczówki i szpony oraz mocno zakrzywiony dziób. Podrostki całkowicie brązowe poza żółtymi stopami. Samce i samice identyczne pod względem upierzenia. Żywią się głównie rybami, ale są konsumentami oportunistycznymi. Polują na ryby, wykorzystując lot opadający i wyciągając je z wody za pomocą szponów. Osiągają dojrzałość płciową w wieku czterech lub pięciu lat. Na wolności dożywają do lat trzydziestu, ale zwykle żyją dłużej w niewoli. Budują największe gniazda ze wszystkich ptaków występujących w Ameryce Północnej. Głębokość konstrukcji dochodzi do 4 metrów, szerokość do 2,5 metra, waga do 1 tony.

Pod koniec XX wieku gatunek był na skraju wymarcia na terenie Stanów Zjednoczonych (z wyjątkiem Alaski, gdzie jego populacja rosła, podobnie jak i w Kanadzie), ale obecnie jego populacja utrzymuje się na stabilnym poziomie i ma wkrótce zostać usunięty z rządowej listy zagrożonych gatunków. 12 lipca 1995 bielik amerykański został oficjalnie przeklasyfikowany przez „United States Fish and Wildlife Service” z kategorii „Endangered” (zagrożony wyginięciem) na „Threatened” (narażony na wyginięcie). 6 lipca 1999 zapoczątkowano inicjatywę To Remove the Bald Eagle in the Lower 48 States From the List of Endangered and Threatened Wildlife („Zdjęcie bielika amerykańskiego z listy zagrożonych gatunków na terenie 48 stanów USA”). Został usunięty z tej listy 28 lipca 2007.

Wybrana ilustracja edytuj

Czy wiesz, że... edytuj

Czy wiesz, że...

... Sędziowie amerykańscy, według zapisów konstytucyjnych są niezawiśli i pełnią swe funkcje bezterminowo?

... najdłuższą siecią metra na świecie jest metro nowojorskie?

... Wielkie Jezioro Słone w stanie Utah stanowi pozostałość plejstoceńskiego jeziora Bonneville?

... nazwa mieszczącego się w Seattle budynku Columbia Center (na zdjęciu) była zmieniana 4-krotnie?

Kuchnia edytuj

Do zrobienia edytuj

Evolution-tasks-old.png
Jeśli chcesz pomóc w tworzeniu portalu "Stany Zjednoczone", znajdziesz tu tematy, które są potrzebne do zrobienia/poszerzenia. Jeśli zauważyłeś, że brakuje jakiegoś artykułu, a sam nie możesz go napisać, prosimy o umieszczenie go na poniższej liście oraz tutaj.

Brakujące:
Michael Aguirre - Oświata w Stanach Zjednoczonych - Vashon Island - Muzyka w Stanach Zjednoczonych - Muzea w Stanach Zjednoczonych - Teatr w Stanach Zjednoczonych - Sport w Stanach Zjednoczonych - Kuchnia w Stanach Zjednoczonych

Do poszerzenia lub poprawienia:
Bob O’Connor - Cheyenne - Cincinnati - Clark (New Jersey) - Clarksville (Missouri) - Luke Ravenstahl - Tuscaloosa (Alabama) - Tyler (Teksas) - Unionville (Nevada) - United States Metric Board - Uniwersytet Stanforda - San Antonio (Teksas) - Szablon:Bronx - Szablon:Staten Island

Kategorie edytuj

Wybrany dobry artykuł edytuj

I am legend.svg

Jestem legendą (ang. I Am Legend) – amerykański film fabularny (horror science-fiction) z 2007 roku, wyreżyserowany przez Francisa Lawrence’a, w którym główną rolę zagrał Will Smith. Jest trzecią, po Ostatnim człowieku na Ziemi (1964) oraz Człowieku Omedze (1971), pełnometrażową adaptacją powieści Richarda Mathesona o tym samym tytule z 1954 roku. Smith wcielił się w postać wirusologa Roberta Neville’a, odpornego na stworzonego przez ludzi śmiercionośnego wirusa, który pierwotnie miał pomóc wyleczyć raka. Żyjąc na opustoszałym w 2012 roku Manhattanie, pracuje on nad stworzeniem lekarstwa dla zarażonych wirusem ludzi, którzy zmienili się w żądne krwi potwory.

Warner Bros. pracę nad filmem rozpoczął w 1994 roku, angażując w projekt wielu aktorów i reżyserów, jednak jego produkcja uległa opóźnieniu z powodu problemów budżetowych. Ostatecznie zdjęcia do filmu ruszyły w 2006 roku. Sceny kręcono w wielu znanych miejscach Nowego Jorku, w tym najdroższą w dziejach kina scenę przy moście Brooklińskim, której koszt wyniósł 5 milionów dolarów. Film wszedł do kin 14 grudnia 2007 roku i stał się najbardziej dochodową produkcją, której premiera odbyła się w grudniu. Jestem legendą zarobiło 256 milionów dolarów w samych Stanach Zjednoczonych oraz 329 milionów dolarów za granicą. Łączny dochód, jaki przyniósł film, wynosi 585 milionów dolarów.'

Wybrana biografia edytuj

Prince by jimieye.jpg

Prince, właśc. Prince Rogers Nelson (ur. 7 czerwca 1958 w Minneapolis, zm. 21 kwietnia 2016 w Chanhassen) – amerykański muzyk, przedstawiciel wielu stylów, m.in.: R&B, funk, soul, dance rock i pop, nazywany „Księciem”. Autor takich przebojów jak „Purple Rain”, „Kiss”, „Raspberry Beret”, „Little Red Corvette”, „Let's Go Crazy” i „When Doves Cry”, zdobywca siedmiu nagród Grammy; włączony w 2004 do Rock and Roll Hall of Fame. Szacowana sprzedaż na całym świecie jego albumów wynosi ponad 100 milionów egzemplarzy. Prince był uznawany za jednego z najbardziej innowacyjnych i nowatorskich artystów wszech czasów. Wpłynął znacząco na rozwój muzyki rozrywkowej i był jedną z głównych postaci sceny muzycznej, zwłaszcza w latach 90. XX wieku

Wybrana grafika na medal edytuj

Muzyka edytuj

The Blues Brothersamerykański zespół muzyczny.

Został założony w 1977 r. przez dwóch artystów komediowych Johna Belushi i Dana Aykroyda. Wcześniej związani z kabaretowym zespołem National Lampoon i programem telewizyjnym Saturday Night Live, utworzyli rewię w stylu soul, wzorowaną na podobnych w latach 60. Soliści wcielili się w estradowe postaci Jolieta "Jake" Bluesa (Belushi) i Elwooda Bluesa (Aykroyd) i w towarzystwie znakomitych muzyków ruszyli na koncerty. W grupie grali m.in. gitarzysta Steve Cropper, basista Donald "Duck" Dunn, pianista Paul Shaffer oraz saksofonista Tom Scott. Nagrany w 1978 roku album Briefcase Full of Blues znalazł się na pierwszym miejscu bestsellerów płytowych i wywołał modę na muzykę rhythmandbluesową.

Sport edytuj

NewYorkYankees caplogo.svg

New York Yankees – najbardziej utytułowana drużyna baseballowa grająca we wschodniej dywizji American League, z siedzibą w Nowym Jorku. Drużyna pochodzi z Bronksu. Często nazwa zespołu skracana jest do The Yanks. Inny przydomek tej drużyny to The Bronx Bombers.

W sezonie 1921 Yankees po raz pierwszy w historii uzyskali awans do World Series, w których ulegli New York Giants 3–5 (grano wówczas w systemie best-of-nine). W 1923 zespół przeniósł się na wybudowany kosztem 2,5 miliona dolarów stadion Yankee Stadium, mieszczący się na Bronksie.


Kino edytuj

Inne Wikiportale

Portal.svg