Otwórz menu główne

Ukraińska Premier-liha (ukr. Прем'єр-ліга) – najwyższa w hierarchii klasa męskich ligowych rozgrywek piłkarskich na Ukrainie, będąca jednocześnie najwyższym szczeblem centralnym (I poziom ligowy), utworzona w 1992 roku i zarządzana przez Ukraińską Piłkarską Premier-lihę (UFPL), a wcześniej Ukraiński Związek Piłki Nożnej (FFU). Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (co sezon) i przeznaczone są dla 12 najlepszych krajowych klubów piłkarskich. Jej triumfator zostaje Mistrzem Ukrainy, zaś najsłabsze drużyny są relegowane do Perszej lihi (II ligi ukraińskiej).

Premier-liha
Прем’єр-ліга
Soccerball current event.svg 2018/2019
Państwo  Ukraina
Dyscyplina piłka nożna
Organizator rozgrywek Ukraińska Piłkarska Premier-liha
Data założenia 1992
Założyciel Ukraiński Związek Piłki Nożnej
Poprzednia nazwa Wyszcza Liha (1992–2008)
Rozgrywki
Liczba drużyn 12
Zwycięzca Mistrz Ukrainy
Niższy poziom ligowy Persza liha
Puchary: Puchar Ukrainy,
Superpuchar Ukrainy
Zwycięzcy
Pierwszy zwycięzca Tawrija Symferopol
(1992)
Obecny zwycięzca Szachtar Donieck (2017/2018)
Najwięcej zwycięstw Dynamo Kijów (15)
Strona internetowa

Spis treści

HistoriaEdytuj

Po uzyskaniu niepodległości w 1991 roku Ukraina zaczęła organizować własne rozgrywki piłkarskie (wcześniej zespoły ukraińskie występowały w mistrzostwach ZSRR). Pierwszy niepełny sezon ukraińskiej ekstraklasy rozegrano wiosną 1992 roku, kiedy to 20 zespołów podzielono na dwie grupy, w których walczono systemem dwurundowym. Zwycięzcy obydwu grup spotkali się w meczu finałowym o pierwsze, po odzyskaniu niepodległości, mistrzostwo Ukrainy. Dość niespodziewanie wygrał zwycięzca grupy A Tawrija Symferopol, która pokonała utytułowane Dynamo Kijów 1:0. W meczu o 3. miejsce Dnipro Dniepropetrowsk wygrał z Szachtarem Donieck 3:2. Od sezonu 1992/93 liga gra systemem jesień – wiosna, od sezonu 1996/97 w lidze dominują dwa zespoły Dynamo Kijów i Szachtar Donieck, które na przemian zdobywają mistrzostwo i wicemistrzostwo kraju. Do 2008 roku liga nazywała się Wyższa Liga (ukr. Вища ліга). W 2009 została założona Ukraińska Premier-liha. 6 lipca 2009 roku Premier-liha została zlikwidowana. Zdecydował o tym sąd administracyjny w Kijowie. Powodem była niezgodność organizacyjno-prawna rozgrywek z ukraińskim prawem[1]. Rozwiązaniem problemu było „przerejestrowanie” rozgrywek już według norm ukraińskiego prawa.

Od sezonu 2014/2015 liga liczyła 14 zespołów. Od sezonu 2016/17 liczy 12 zespołów.

System rozgrywekEdytuj

Obecny format ligi zakładający brak podziału na grupy obowiązuje od sezonu 1992/93.

Rozgrywki składają się z 22 kolejek spotkań rozgrywanych pomiędzy drużynami systemem kołowym. Każda para drużyn rozgrywa ze sobą dwa mecze – jeden w roli gospodarza, drugi jako goście. Po dwóch rundach rozgrywek zespoły z miejsc 1-6 przystąpiły do walki w trzeciej rundzie o mistrzostwo i europejskie puchary. Zespoły z miejsc 7-12 walczyły w trzeciej rudzie o utrzymanie. Pierwsza szóstka rozgrywa ze sobą mecze – u siebie oraz na wyjeździe. Dolna szóstka również rozgrywa ze sobą mecze – u siebie oraz na wyjeździe. Od sezonu 2016/2017 w lidze występuje 12 zespołów. W przeszłości liczba ta wynosiła od 14 do 20. Drużyna zwycięska za wygrany mecz otrzymuje 3 punkty (do sezonu 1993/94 2 punkty), 1 za remis oraz 0 za porażkę.

Zajęcie pierwszego miejsca po ostatniej kolejce spotkań oznacza zdobycie tytułu Mistrzów Ukrainy w piłce nożnej. Mistrz Ukrainy zdobywa prawo gry w Lidze Mistrzów UEFA. Druga drużyna zdobywa prawo uczestniczenia w eliminacjach do Ligi Mistrzów. Trzecia oraz czwarta drużyna zdobywają możliwość gry w Lidze Europy UEFA. Również zwycięzca Pucharu Ukrainy startuje w fazie grupowej Lidze Europy lub, w przypadku, w którym zdobywca krajowego pucharu zajmie miejsce w pierwszej dwójce – możliwość gry w eliminacjach do Ligi Europy otrzymuje również piąta drużyna klasyfikacji końcowej. Zajęcie 2 ostatnich miejsc wiąże się ze spadkiem drużyn do Pierwszej ligi.

W przypadku zdobycia tej samej liczby punktów, klasyfikacja końcowa ustalana jest w oparciu o wynik dwumeczu pomiędzy drużynami, w następnej kolejności w przypadku remisu – różnicą bramek w pojedynku bezpośrednim, następnie ogólnym bilansem bramkowym osiągniętym w sezonie, większą liczbą bramek zdobytych oraz w ostateczności losowaniem.

Skład ligi w sezonie 2018/19Edytuj

Uczestnicy poprzedniej edycji
SZA Szachtar Donieck     Donieck 1
DKV Dynamo Kijów Kijów 2
WOR Worskła Połtawa Połtawa 3
ZOR Zoria Ługańsk Łuhańsk 4
MAR FK Mariupol Mariupol 6
OLE PFK Oleksandria Oleksandria 7
KAR Karpaty Lwów Lwów 8
OLD Olimpik Donieck Donieck 9
CZO Czornomoreć Odessa Odessa 11
  Awans z Perszej lihi 2017/18
ARS Arsenał Kijów Kijów 1
DES Desna Czernihów Czernihów 2
  Awans z Druhiej lihi gr.A 2017/18
LWÓ FK Lwów Lwów 5 (rotacja z Weresem)

Oznaczenia:

  • kolumna pierwsza – skróty nazw drużyn,
  • kolumna trzecia – siedziba klubu,
  • kolumna czwarta – miejsce zajęte w poprzednim sezonie.

Lista sezonówEdytuj

StatystykaEdytuj

Tabela medalowaEdytuj

Mistrzostwo Ukrainy zostało do tej pory zdobyte przez 3 różne drużyny. Stan na 31 maja 2019.

Lp. Klub Miejsca na podium Zwycięskie sezony
     
1. Dynamo Kijów 15 11 1 1992/93, 1993/94, 1994/95, 1995/96, 1996/97, 1997/98, 1998/99, 1999/00, 2000/01, 2002/03, 2003/04, 2006/07, 2008/09, 2014/15, 2015/16
2. Szachtar Donieck 12 12 0 2001/02, 2004/05, 2005/06, 2007/08, 2009/10, 2010/11, 2011/12, 2012/13, 2013/14, 2016/17, 2017/18, 2018/19
3. Tawrija Symferopol 1 0 0 1992
4. Dnipro Dniepropetrowsk 0 2 7
5. Czornomoreć Odessa 0 2 3
6. Metalist Charków 0 1 6
7. Metałurh Donieck 0 0 3
8. Krywbas Krzywy Róg 0 0 2
Worskła Połtawa 0 0 2
10. Karpaty Lwów 0 0 1
Zoria Ługańsk 0 0 1
FK Ołeksandrija 0 0 1

Piłkarze z największą liczbą zdobytych goli w Premier lidzeEdytuj

Osobny artykuł: Klub Serhija Rebrowa.

Stan na 27 listopada 2016[2]

Poz. Imię i nazwisko piłkarza Liczba goli Liczba gier Bramkostrzelność
1  /  Maksim Shatskix 124 341 0,38
2   Serhij Rebrow 123 261 0,47
3   Jewhen Sełezniow 111 230 0,48
4   Andrij Worobiej 105 315 0,33
5   Ołeksandr Hajdasz 95 258 0,37
6  /  Marko Dević 90 219 0,41
7   Serhij Mizin 90 342 0,26
8   Tymerłan Husejnow 85 215 0,39
9   Andrij Jarmołenko 84 207 0,41
10   Ołeksandr Kosyrin 84 240 0,35

Dla piłkarzy, którzy strzelili w lidze ponad 100 bramek został założony Klub 100 (Klub Serhija Rebrowa). Liczbę ponad 100 jako pierwszy przekroczył Serhij Rebrow. Oprócz Klubu Serhija Rebrowa istnieje również Klub Tymerłana Husejnowa[3] – dla piłkarzy, którzy strzelili minimum 100 goli w rozgrywkach Mistrzostw i Pucharu Ukrainy, europejskich Pucharów oraz oficjalnych i towarzyskich meczach narodowej reprezentacji[4].

Piłkarze z największą liczbą występów w Premier lidzeEdytuj

Osobny artykuł: Klub 300 (Ukraina).

Stan na 27 listopada 2016[2]

Poz. Imię i nazwisko piłkarza Liczba gier Pozycja
1   Ołeksandr Szowkowski 426 bramkarz
2   Ołeh Szełajew 412 pomocnik
3   Ołeksandr Czyżewski 401 obrońca
4   Ołeksandr Horiainow 391 bramkarz
5   Wiaczesław Czeczer 378 obrońca
6   Serhij Nazarenko 373 pomocnik
7   Serhij Szyszczenko 363 napastnik/pomocnik
8   Rusłan Kostyszyn 359 napastnik/pomocnik
9   Rusłan Rotań 357 pomocnik
10   Serhij Zakarluka 356 pomocnik

Dla piłkarzy, którzy rozegrali w lidze ponad 300 gier został założony Klub 300 (Klub Ołeksandra Czyżewskiego). Liczbę ponad 300 jako pierwszy przekroczył Ołeksandr Czyżewski.

Trenerzy z największą liczbą tytułów w Premier lidzeEdytuj

Stan na 16 maja 2016

Poz. Imię i nazwisko trenera Klub(y)      
1   Mircea Lucescu Szachtar 8 4
2   Walery Łobanowski Dynamo 5 1
3   Jożef Sabo Dynamo 2 1
4   Ołeksij Mychajłyczenko Dynamo 2
  Serhij Rebrow Dynamo 2
6   Jurij Siomin Dynamo 1 3
7   Mykoła Pawłow Dynamo(1)
Dnipro
1 1 1
8   Anatolij Demjanenko Dynamo 1 1
9   Anatolij Zajajew Tawrija 1
  Mychajło Fomenko Dynamo 1
  Nevio Scala Szachtar 1

Trenerzy z największą liczbą meczów w Premier lidzeEdytuj

Stan na 16 maja 2016[5]

Poz. Imię i nazwisko trenera Liczba gier
1   Myron Markewicz 620
2   Mykoła Pawłow 546
3   Mircea Lucescu 355
4   Witalij Kwarciany 308
5   Wałerij Jaremczenko 297
6   Mychajło Fomenko 294
7   Ołeh Taran 273
8   Semen Altman 249
9   Wjaczesław Hrozny 214
10   Ołeksandr Iszczenko 204

Arbitrzy z największą liczbą sędziowanych meczów w Premier lidzeEdytuj

Stan na 29 listopada 2016[6]

Poz. Imię i nazwisko arbitra Miasto Liczba gier
1 Serhij Szebek Kijów 226
2 Witalij Hodulan Odessa 202
3 Wasyl Melnyczuk Symferopol 190
4 Ihor Iszczenko Chmielnicki / Kijów 187
5 Ihor Jarmenczuk Kijów 176
6 Andrij Szandor Lwów 150
7 Wałerij Onufer Użhorod 141
8 Serhij Tatulan Kijów 137
9 Serhij Dziuba Kijów 136
10 Anatolij Żosan Chersoń 134
Ihor Chiblin Chmielnicki

Plebiscyt Premier-lihiEdytuj

Plebiscyt Premier-lihi – coroczny plebiscyt organizowany od 2009 przez Ukraińską Piłkarską Premier-lihę oraz witrynę UA-Football. Początkowo plebiscyt przeprowadzano w pięciu kategoriach: Najlepszy Piłkarz, Najlepszy Strzelec, Najlepszy Trener, Najlepszy Arbiter i Drużyna Fair Play[7], w 2010 pojawiła się kategoria Najlepszy Bramkarz[8], w 2011 Najlepszy Młody Piłkarz[9].

Najlepszy piłkarzEdytuj

Król strzelcówEdytuj

Najlepszy trenerEdytuj

  • 2005/06:   Mircea Lucescu (Szachtar Donieck)
  • 2007/08:   Mircea Lucescu (Szachtar Donieck)
  • 2008/09:   Mircea Lucescu (Szachtar Donieck)
  • 2009/10:   Mircea Lucescu (Szachtar Donieck)
  • 2010/11:   Mircea Lucescu (Szachtar Donieck)
  • 2011/12:   Mircea Lucescu (Szachtar Donieck)
  • 2012/13:   Mircea Lucescu (Szachtar Donieck)
  • 2013/14:   Mircea Lucescu (Szachtar Donieck)
  • 2016/17:   Paulo Fonseca (Szachtar Donieck)
  • 2017/18:   Paulo Fonseca (Szachtar Donieck)

Najlepszy arbiterEdytuj

Drużyna Fair PlayEdytuj

Najlepszy bramkarzEdytuj

Najlepszy młody piłkarzEdytuj

Jubileuszowe bramkiEdytuj

Frekwencja na stadionachEdytuj

Początkowo nie była zbyt wysoka. W latach 1992-1998 wynosiła 5500-6000 widzów na mecz. Spowodowane to było przede wszystkim opustoszeniem trybun Dynama Kijów, na które w latach 80. chodziło przeciętnie 50-60 tys. widzów, a po 1992 r. ok. 4000-5000. Od 1998 r. liczba widzów powoli rośnie i od 7500 w sezonie 1998/1999 skoczyła do 9700 w sezonie 2002/2003. Obecnie średnia widzów w lidze ukraińskiej waha się pomiędzy 7500 a 9500 na mecz. Najwięcej fanów ogląda Szachtara Donieck – ok. 20 tys. i Karpaty Lwów. Dużo widzów odwiedza też stadiony Metalista Charków i Zorii Ługańsk. Mecze Dynama Kijów nadal ogląda mało, jak na tak wielki klub, widzów (ok. 7000-10 000), czego głównym powodem była do 2007 r. bardzo liczna obecność pododdziałów ukraińskiego MSW, które infiltrowało kibiców i często ich atakowało.

Polacy w najwyższej lidze ukraińskiejEdytuj

InneEdytuj

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj