Puzik[4] (Chamaea fasciata) – gatunek małego ptaka z rodziny ogoniatek (Paradoxornithidae). Zasiedla zachodnią część Ameryki Północnej (zachodnie USA i północno-zachodni Meksyk). Jedyny przedstawiciel rodzaju Chamaea[4][5]. Nie jest zagrożony.

Puzik
Chamaea fasciata[1]
(Gambel, 1845)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina ogoniatki
Rodzaj Chamaea
Gambel, 1847
Gatunek puzik
Synonimy
  • Parus fasciatus Gambel, 1847[2]
Podgatunki
  • Ch. f. phaea Osgood, 1899
  • Ch. f. margra Browning, 1992
  • Ch. f. rufula Ridgway, 1903
  • Ch. f. fasciata (Gambel, 1845)
  • Ch. f. henshawi Ridgway, 1882
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Podgatunki i zasięg występowaniaEdytuj

Wyróżnia się następujące podgatunki[5]:

  • Ch. fasciata phaea – zachodni Oregon
  • Ch. fasciata margra – południowo-centralny Oregon
  • Ch. fasciata rufula – północno-zachodnia Kalifornia
  • Ch. fasciata fasciata – zachodnio-centralna Kalifornia
  • Ch. fasciata henshawi – południowa Kalifornia i północno-zachodni Meksyk

ŚrodowiskoEdytuj

Spotykany na wysokości do 2600 m n.p.m.[6] Zamieszkuje zarośla złożone z krzewów i niskich drzew (chaparral), nadbrzeżne zakrzewienia, parki i duże ogrody.

MorfologiaEdytuj

Długość ciała wynosi 14,9–15,7 cm, w tym ogona ok. 8,7 cm i dzioba 1,1 cm. Skrzydło mierzy ok. 5,8 cm[7]. Masa ciała wynosi 13–16 g. Nie występuje wyraźny dymorfizm płciowy. Zależnie od podgatunku, upierzenie od czerwonawobrązowego do szarego, jednak zawsze wierzch ciała ciemniejszy. Gardło i pierś mogą pokrywać mało widoczne pasy. Skrzydła krótkie i zaokrąglone. Ogon długi, często zadarty. Dziób ciemny, krótki, nieznacznie zakrzywiony. Nogi i stopy ciemnoszare.

EkologiaEdytuj

ZachowanieEdytuj

Zbiera z kory i gałęzi, rzadziej liści, owady, ich larwy oraz pająki. Potrafi na krótko zawisnąć w powietrzu. W locie łapie ćmy i motyle. Rzadko schodzi na ziemię, na której porusza się krótkimi podskokami. Obie płcie bronią swojego terytorium i rzadko je opuszczają.

LęgiEdytuj

Gniazdo w kształcie kubeczka, zrobione z traw i kory, mieści się na wysokości 17–280 cm nad ziemią. Może być zbudowane na bylicy kalifornijskiej (Artemisia californica), Baccharis pilularis z rodziny astrowatych, jeżynie Rubus ursinus, Toxicodendron diversilobum z rodziny nanerczowatych, Adenostoma fasciculatum z rodziny różowatych, Rhamnus californica (szakłakowate), daglezji zielonej (Pseudotsuga menziesii), kropliku żółtym (Mimulus guttatus), orlicy pospolitej (Pteridium aquitinum), wyce (Vicia spp.), Lupinus arboreus (bobowate właściwe), leszczynie Corylus cornuta, dębach Quercus agrifolia i Quercus lobata, olszach (Alder spp.) oraz winorośli Vitis californica[8].

Jaja w liczbie 3–5 jasne, zielononiebieskie, o wymiarach około 1,7×1,3 cm (0,70×0,52 cala)[9]. Inkubacja trwa 15–16 dni, wysiadują oba ptaki z pary. Pisklęta opierzają się w pełni po 12–22 dniach od wyklucia. Zostają z rodzicami do nadejścia wiosny. Uzyskują możliwość rozrodu po 2 latach. Długość życia wynosi do 12 lat.

StatusEdytuj

IUCN uznaje puzika za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Trend liczebności populacji uznawany jest za stabilny[3]. Organizacja Partners in Flight szacuje liczebność populacji lęgowej na 1,4 miliona osobników[10].

PrzypisyEdytuj

  1. Chamaea fasciata, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. W. Gambel. Description of new, and little known Birds, collected in Upper California. „Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia”. 2, s. 265–266, 1845 (ang.). 
  3. a b BirdLife International, Chamaea fasciata, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016 [online], wersja 2015-4 [dostęp 2016-03-18] (ang.).
  4. a b Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Paradoxornithidae Horsfield & Moore,F, 1854 - ogoniatki - Parrotbills and allies (wersja: 2020-01-11). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2021-02-09].
  5. a b F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Sylviid babblers, parrotbills, white-eyes (ang.). IOC World Bird List (v11.1). [dostęp 2021-02-09].
  6. Wrentit (Chamea fasciata). BirdLife International. [dostęp 12 maja 2013].
  7. Subfamily Chamaeanae. W: Spencer Fullerton Baird: Birds. Waszyngton: 1858, s. 370.
  8. Wrentit (Chamaea fasciata). PRBO Conservation Science, 2009.
  9. S. F. Baird, T. M. Brewer & Robert Ridgway: A History of North American Birds. T. 1. Boston: 1875, s. 84–85.
  10. Wrentit Life History (ang.). W: All About Birds [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. [dostęp 2021-02-09].

BibliografiaEdytuj

  • Nicole Bouglouan: Wrentit. Oiseaux-Birds, 2010.

Linki zewnętrzneEdytuj