Otwórz menu główne

Świerklaniec

wieś w województwie śląskim

Świerklaniec (niem. Neudeck[2]) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Świerklaniec, siedziba tejże gminy oraz sołectwa Świerklaniec. Wieś gminna została utworzona 1 października 1924 r. ze zlikwidowanego obszaru dworskiego Świerklaniec[3]. Zasadniczą część siedliska wsi Świerklaniec stanowi dawna wieś Stare Chechło.

Świerklaniec
Herb
Herb Świerklańca
Ulica Główna w Świerklańcu
Ulica Główna w Świerklańcu
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat tarnogórski
Gmina Świerklaniec
Sołectwo Świerklaniec
Liczba ludności (2008) 3786
Strefa numeracyjna (+48) 32
Kod pocztowy 42-622[1]
Tablice rejestracyjne STA
SIMC 0222232
Położenie na mapie gminy Świerklaniec
Mapa lokalizacyjna gminy Świerklaniec
Świerklaniec
Świerklaniec
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Świerklaniec
Świerklaniec
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Świerklaniec
Świerklaniec
Położenie na mapie powiatu tarnogórskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tarnogórskiego
Świerklaniec
Świerklaniec
Ziemia50°26′29″N 18°56′13″E/50,441389 18,936944

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego.

Spis treści

Historyczny podział administracyjnyEdytuj

W skład wsi Świerklaniec wchodzą miejscowości[4]:

  • z dawnego obszaru dworskiego Świerklaniec (uznawane do dziś jako odrębne miejscowości)
  1. Bizja (niem. Bisia, zabudowania nadgraniczne obszaru dworskiego Świerklaniec),
  2. Ostrożnica (niem. Ostrosnitza, zabudowania obszaru dworskiego Świerklaniec),
  3. Świerklaniec (niem. Neudeck, zamek i obszar dworski z dworem, folwarkiem i leśniczówką, od 1924 r. wieś),
  • dawna gmina wiejska Stare Chechło (w całości wcielona do wsi Świerklaniec)
  1. Stare Chechło (niem. Alt-Chechlau, wieś, jej oś stanowi ul. Główna),
  2. Żabieniec (niem. Zabinietz, część Starego Chechła).

Urzędowe części wsiEdytuj

Integralne części wsi Świerklaniec[5][6]
SIMC Nazwa Rodzaj
0222249 Bizja część wsi
0222255 Ostrożnica część wsi

PołożenieEdytuj

 
Widok z lotu ptaka na Świerklaniec

Świerklaniec jest położony na obszarze Garbu Tarnogórskiego, w rejonie przecięcia doliny rzeki Brynicy. Historycznie leży w większości na Górnym Śląsku, jedynie niezamieszkałe wschodnie brzegi Zbiornika Kozłowa Góra należą do Małopolski.

RekreacjaEdytuj

W pobliżu Świerklańca znajduje się zbiornik wodny Kozłowa Góra oraz zalew w Chechle.

NazwaEdytuj

Topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 roku notuje miejscowość jako Schloss Neudeck (polnisch Schwirklinietz (Tannenberg)[7].

CiekawostkiEdytuj

 
Pałac Kawalera
 
Kościół w parku pałacowym

43% gminy zajmują lasy. Jednym z najbardziej znanych kompleksów leśnych jest park Świerklaniecki. Ma on powierzchnię 154 ha. Są to historyczne założenia pałacowe-parkowe powstałe wokół piastowskiego Zamku i pałacu zwanego Małym Wersalem. Występują tam 120-letnie dęby, sosny wejmutki i wiele cennych gatunków drzew. W Parku w Świerklańcu kręcony był teledysk do utworu "Dawna Dziewczyno" w wykonaniu Macieja Maleńczuka.

W Świerklańcu urodziła się aktorka Dorota Pomykała oraz Joachim Brudziński – od 2017 Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji.

ZabytkiEdytuj

istniejące

nieistniejące

Wspólnoty wyznanioweEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Kreis Tarnowitz, www.verwaltungsgeschichte.de:80 [dostęp 2018-09-27] [zarchiwizowane z adresu 2018-03-23].
  3. Rozporządzenie Śląskiej Rady Wojewódzkiej z dnia 9 września 1924 r. w przedmiocie zniesienia obszarów dworskich w powiecie Tarnowskie Góry, "Dziennik Ustaw Śląskich", R. III, nr 21, poz. 86, 03.10.1924 [skorygowana na 30.09.1924].
  4. Mapa szczegółowa Polski 1:25000, P47-S28-A, Tarnowskie Góry, 1933; Topographische Karte 1:25000 (Meßtischblatt), 5579, Tarnowitz, 1925.
  5. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. GUS. Rejestr TERYT
  7. Felix Triest 1865 ↓, s. 404.
  8. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2014-05-22].

BibliografiaEdytuj

  • Felix Triest: Topographisches Handbuch von Oberschlesien. Breslau: Verlag von Wilh. Gottl. Korn, 1865.

Linki zewnętrzneEdytuj