Świniary (powiat międzyrzecki)

wieś w województwie lubuskim, powiecie międzyrzeckim
Zobacz też: Świniary w innych znaczeniach tego słowa.

Świniary (niem. Schweinert) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Skwierzyna.

Artykuł 52°37′58.2″N 15°35′35″E
- błąd 4 m
WD 52°40'N, 15°32'E, 52°37'57.14"N, 15°35'41.42"E
- błąd 20344 m
Odległość 2019 m
Świniary
wieś
Ilustracja
Centrum wsi
Państwo  Polska
Województwo  lubuskie
Powiat międzyrzecki
Gmina Skwierzyna
Strefa numeracyjna 95
Kod pocztowy 66-440[1]
Tablice rejestracyjne FMI
SIMC 0186878
Położenie na mapie gminy Skwierzyna
Mapa lokalizacyjna gminy Skwierzyna
Świniary
Świniary
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Świniary
Świniary
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Świniary
Świniary
Położenie na mapie powiatu międzyrzeckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu międzyrzeckiego
Świniary
Świniary
Ziemia52°37′58,2″N 15°35′35,0″E/52,632833 15,593056
Integralne części wsi Świniary[2][3]
SIMC Nazwa Rodzaj
0186890 Świniarki część wsi

PołożenieEdytuj

Wieś w dolinie Warty, na skraju Puszczy Noteckiej, ok. 7 km na północny wschód od Skwierzyny, przy drodze wojewódzkiej nr 199. Na zachód od Świniar, przy drodze leżą Świniarki, najstarsza osada olęderska w rejonie, założona przez Krzysztofa Unruga w 1619 r. jako Schweinerter Hollander. Aktualnie Świniarki należą administracyjnie do Świniar i wraz z miejscowością Nowy Dwór stanowią sołectwo Świniary.

HistoriaEdytuj

Wieś wzmiankowana już w 1394 r. jako osada związana z grodem w Skwierzynie.Wieś Swinary położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego[4]. Od końca XVI do początku XIX wieku należała do rodziny Unrugów z Międzychodu, w XIX w. do Hohenzollernów.

W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Międzyrzecz w rejencji poznańskiej[5]. Świniary należały do okręgu starodworskiego tego powiatu i stanowiły odrębny majątek, którego właścicielem był wówczas von Brunn[5]. Według spisu urzędowego z 1837 roku wieś liczyła 434 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 56 dymów (domostw)[5]. Wzmiankowane były wówczas także Świniary Olendry (30 domów, 198 osób)[5].

W latach 1945-1961 miejscowość leżała w nieistniejącym obecnie powiecie skwierzyńskim, a w latach 1975-1998 należała administracyjnie do województwa gorzowskiego.

ZabytkiEdytuj

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[6]:

inne zabytki:

PrzypisyEdytuj

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. s. według wyboru. [dostęp 2014–03–09].
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  4. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, Wielkopolska t. I, Warszawa 1883, s. 35.
  5. a b c d Leon Plater: Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜ztwa Poznańskiego. Lipsk: Ksie̜garnia Zagraniczna (Librairie Étrangère) Jana Nepomucena Bobrowicza, 1846, s. 260.
  6. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 32. [dostęp 29.1.13].

BibliografiaEdytuj

  • P. Anders, W. Kusiak, Puszcza Notecka przewodnik krajoznawczy, G&P Oficyna Wydawnicza, Poznań 2005.
  • B. Kucharski, Informator Turystyczno-Krajoznawczy Województwa Gorzowskiego, Gorzów Wielkopolski, Urząd Wojewódzki w Gorzowie Wielkopolskim, 1998, ​ISBN 83-908511-1-3​.
  • Strona internetowa sołectwa Świniary http://swiniary.org