Otwórz menu główne

6 Pułk Lotniczyoddział lotnictwa Wojska Polskiego w II Rzeczypospolitej.

6 Pułk Lotniczy
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 23 maja 1925
Rozformowanie 1939
Tradycje
Święto 18 czerwca[1]
Dowódcy
Pierwszy płk Camillo Perini
Ostatni ppłk Tadeusz Prauss
Organizacja
Dyslokacja garnizon Lwów
Rodzaj sił zbrojnych wojsko
Rodzaj wojsk lotnictwo
Podległość Departament IV
3 Grupa Aeronautyczna
1 Grupa Aeronautyczna
1 Grupa Lotnicza
Lublin R-XIII z 63 Eskadry Lotniczej 6 Pułku Lotniczego w Baranowiczach k. Nowogródka. 10.X.1931 r.
Oficerowie pułku w 1932 roku
Oficerowie pułku na kursie narciarskim
161 162 esk mysl.png
Lotnictwo wojskowe w 1939
Ppor. Kazimierz Jaklewicz[a] jako oficer 14 pułku piechoty. Przed wybuchem II wojny światowej służył w 6 pułku lotniczym.

Spis treści

HistoriaEdytuj

Plany utworzenia pułku lotniczego na wschodzie Rzeczypospolitej rozważane były prawie od początku odzyskania niepodległości. Problemem był prawie kompletny brak infrastruktury oprócz niewielkich lotnisk. Położone pod Lwowem lotnisko Lewandówka sprawdziło się jako lotnisko polowe w czasie wojny z Ukraińcami, obrony Lwowa oraz wojny polsko-bolszewickiej, ale na czas pokoju było położone zbyt blisko centrum miasta oraz w zasadzie pozbawione jakiegokolwiek zaplecza. W 1924 roku zapadła decyzja o budowie lotniska wraz z infrastrukturą (hangary, warsztaty, budynki administracyjne i garnizon) w okolicach Skniłowa pod Lwowem (później funkcjonował tam także Aeroklub Lwowski[2]). W tym też roku rozpoczęto pierwsze prace. Równocześnie nastąpiły prace związane ze sformowaniem pułku. Personel pozyskano głównie z 1. i 3 pułku lotniczego.

Pomimo ciężkich warunków 23 maja 1925 roku pierwszy komendant pułku płk. Camillo Perini wydał pierwszy rozkaz (Dzień ten był uznany za faktyczną datę powstania jednostki). Do jesieni 1925 roku utworzono dwa dywizjony liniowe składające się z 61, 62, 63 i 64 eskadr. Eskadry wyposażone były w jedne z najbardziej wówczas popularnych samolotów Potez XV. Utworzono także eskadrę treningową.

W połowie 1926 roku oddano do użytku pierwsze warsztaty naprawy płatowców, a pod koniec tego roku także warsztaty naprawy silników. W 1929 roku zakończono prace związane z budową infrastruktury pułku.

26 października 1928 roku pod Sułowcem miała miejsce katastrofa lotnicza w której śmierć ponieśli dwaj piloci 6 pułku lotniczego - podporucznik Ludwik Wojnarowicz i kapral Wiktor Brążert [3].

Wiosną 1929 pułk został włączony w skład 3 Grupy Aeronautycznej. Z dniem 1 stycznia 1936 pułk został podporządkowany dowódcy 1 Grupy Aeronautycznej, która w tym samym roku została przemianowana na 1 Grupę Lotniczą. W składzie 1 Grupy Lotniczej pozostał do 1939 roku.

16 września 1929 roku nastąpiło przemieszczenie dotychczas rozrzuconych jednostek pułku do wspólnej lokalizacji.

Wiosną 1939 Sztab Lotniczy, w oparciu o wytyczne gen. bryg. Józefa Zająca, zmodyfikował założenia planu rozbudowy lotnictwa wojskowego, zatwierdzonego w 1937 przez Komitet do Spraw Uzbrojenia i Sprzętu. Zgodnie z nowymi założeniami organizacja 4 Pułku Lotniczego w dniu 1 kwietnia 1942 miała wyglądać następująco:

Struktura organizacyjna pułkuEdytuj

Eskadry pułku[5]
Lata Eskadry Godło
1930 Eskadry liniowe
61 eskadra liniowa
62 eskadra liniowa
64 eskadra liniowa
65 eskadra liniowa
Eskadry towarzyszące
63 eskadra towarzysząca
1936 Eskadry liniowe
61 eskadra liniowa
62 eskadra liniowa
64 eskadra liniowa
65 esakadra liniowa
Eskadry towarzyszące
63 eskadra towarzysząca
66 eskadra towarzysząca
1937 Eskadry liniowe
61 eskadra liniowa
62 eskadra liniowa
64 eskadra liniowa  
65 eskadra liniowa
Eskadry myśliwskie
161 eskadra myśliwska
162 eskadra myśliwska
Eskadry towarzyszące
63 eskadra towarzysząca
66 eskadra towarzysząca

Mobilizacja 1939Edytuj

 
Legitymacja osobista Mieczysława Halickiego, pilota 6 Pułku Lotniczego

24-25 sierpnia 1939 przeprowadzona została mobilizacja alarmowa. Rozformowany został wówczas 6 pułk lotniczy i 69 eskadra towarzysząca. Pozostałe pododdziały przyjęły organizację wojenną. Na bazie pułku zorganizowana została Baza Lotnicza nr 6. Eskadry towarzyszące przemianowane na obserwacyjne.

III dywizjon myśliwski (161 i 162 eskadra) oraz 63 i 66 eskadry obserwacyjne podporządkowane zostały dowódcy lotnictwa Armii „Łódź”.

II/6 dywizjon liniowy (64 i 65 eskadra) podporządkowany został dowódcy Brygady Bombowej i przemianowany na VI dywizjon bombowy lekki.

Sformowane zostały nowe pododdziały:

  • pluton łącznikowy nr 11
  • pluton łącznikowy nr 12
  • 26 kompania obsługi węzła lotnisk
  • 26 kolumna samochodów ciężarowych lotnictwa
  • 23 pluton reflektorów szlakowych
  • 24 pluton radionawigacyjny lotnictwa bombowego
  • kompania lotniskowa nr 6
    • dowództwo
    • pluton wartowniczy lotniskowy nr 61
    • pluton wartowniczy lotniskowy nr 62
    • pluton wartowniczy lotniskowy nr 63
    • pluton lotniskowy nr 61
    • pluton lotniskowy nr 62
  • stacja meteorologiczna nr 61
  • ruchomy park lotniczy nr 3

Organizacja Bazy Lotniczej nr 6 wyglądała następująco:

  • Komenda Bazy Lotniczej nr 6
  • kwatermistrzostwo
  • kompania wartownicza
  • dywizjon szkolny
    • eskadra szkolna
    • eskadra treningowa
  • eskadra zapasowa
  • oddział portowy
    • dowództwo oddziału portowego
    • kompania portowa
  • park lotniczy

Kadra pułkuEdytuj

 
Ppłk Augustyn Domes
Dowódcy pułku
  • płk pil. Camillo Perini (1 III 1925 – II 1929)
  • ppłk pil. Augustyn Lambert Domes (23 V 1929[6] – 7 VI 1934 → dyspozycja szefa Departamentu Aeronautyki MSWojsk[7])
  • ppłk / płk pil. Tadeusz Prauss (7 VI 1934 – VIII 1939)
Zastępcy dowódcy pułku
Kwatermistrzowie
Oficerowie pułku

Symbole pułkuEdytuj

Odznaka pamiątkowa

26 czerwca 1935 roku kierownik Ministerstwa Spraw Wojskowych gen. dyw. Tadeusz Kasprzycki rozkazem G.M. 3013.I. zatwierdził wzór i regulamin odznaki pamiątkowej 6 plot[16].

Znaki na samolotach pułku w latach 1927 -1932

UwagiEdytuj

  1. Kpt. obs. Kazimierz Jaklewicz - urodzony 28.11.1907 r. w Sosnowcu, syn Józefa. Podporucznik z dniem 15.08.1930 r., porucznik z dniem 01.01.1933 r., awansowany do stopnia kapitana z dniem 19.03.1939 r. Służbę wojskową rozpoczął w 14 pułku piechoty. Z dniem 01.06.1931 r. został skierowany na 8-miesięczny kurs aplikacyjny obserwatorów balonowych przy 1 batalionie balonowym w Toruniu. Z dniem 15.04.1932 r. przeniesiony z korpusu oficerów piechoty do korpusu oficerów aeronautycznych, z jednoczesnym przeniesieniem z 14 pp do 1 batalionu balonowego. Następnie służył w 6 pułku lotniczym, między innymi na stanowisku oficera taktycznego i zastępcy dowódcy 64 eskadry liniowej. Na dzień 1 września 1939 r. pełnił funkcję oficera taktyczno-operacyjnego 64 Eskadry Bombowej, wchodzącej w skład VI Dywizjonu Bombowego Lekkiego, a od dnia 3 września 1939 roku dowodził 65 Eskadrą Bombową. Przedostał się na Zachód, pełnił służbę w Dowództwie Sił Powietrznych (Oddział V Sztabu) na stanowisku referenta. Szkolił się w 18 Oddziale Szkolenia Bojowego (18 O.T.U.), a od 15.03.1941 r. służył jako nawigator w 305 Dywizjonie Bombowym. Zestrzelony nocą z 18 na 19 czerwca 1941 r. podczas nalotu na Bremę, dostał się do niemieckiej niewoli. Po wyzwoleniu początkowo pozostawał na emigracji, był słuchaczem w Wyższej Szkole Lotniczej, następnie pełnił funkcję signal leadera w Kwaterze Głównej 1 Grupy RAF. W II połowie lat 40-tych XX w. powrócił do Polski i zamieszkał w Sopocie, gdzie zmarł w dniu 7 kwietnia 1982 r. Odznaczony był Krzyżem Walecznych (trzykrotnie) i Medalem Lotniczym (dwukrotnie).

PrzypisyEdytuj

  1. Dziennik Rozkazów MSWojsk. nr 16 z 19 maja 1927 roku
  2. Stanisław Majerski: Początki lotnictwa polskiego we Lwowie. lwow.home.pl. [dostęp 2016-05-14].
  3. Tragedia lotnicza pod Sułowcem
  4. Cynk 1989 ↓, s. 85.
  5. Kowalski 1981 ↓, s. 12.
  6. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 27 kwietnia 1929 roku, s. 123.
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 165.
  8. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 42 z 10 kwietnia 1925 roku, s. 198.
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 12 stycznia 1927 roku, s. 3.
  10. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 18 lutego 1927 roku, s. 57.
  11. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 26 kwietnia 1928 roku, s. 149.
  12. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 24 lipca 1928 roku, s. 225.
  13. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 listopada 1928 roku, s. 350.
  14. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 listopada 1928 roku, s. 374.
  15. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 20 z 23 grudnia 1929 roku, s. 387.
  16. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 1 z 26 czerwca 1935 roku, poz. 5.

BibliografiaEdytuj