Dzikowiec (województwo dolnośląskie)

wieś w województwie dolnośląskim
Zobacz też: Dzikowiec w innych znaczeniach tej nazwy.

Dzikowiec (niem. Ebersdorf bei Neurode[3]) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Nowa Ruda.

Dzikowiec
wieś
Ilustracja
Dwór w Dzikowcu
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat kłodzki
Gmina Nowa Ruda
Wysokość 470-505 m n.p.m.
Liczba ludności (III 2011) 866[1]
Strefa numeracyjna 74
Kod pocztowy 57-432[2]
Tablice rejestracyjne DKL
SIMC 0854140
Położenie na mapie gminy wiejskiej Nowa Ruda
Mapa konturowa gminy wiejskiej Nowa Ruda, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Dzikowiec”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Dzikowiec”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Dzikowiec”
Położenie na mapie powiatu kłodzkiego
Mapa konturowa powiatu kłodzkiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Dzikowiec”
Ziemia50°34′17″N 16°34′22″E/50,571389 16,572778
Kościół św. Marcina w Dzikowcu
Krzyż kamienny w Dzikowcu

PołożenieEdytuj

Wieś leży w dolinie Dzika, pomiędzy Garbem Dzikowca a Górami Sowimi, na wysokości 470-505 m n.p.m.[4]

Podział administracyjnyEdytuj

Integralne części wsi Dzikowiec[5][6]
SIMC Nazwa Rodzaj
0854156 Dębówka część wsi
0854162 Nowy Dzikowiec przysiółek

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

HistoriaEdytuj

Dzikowiec powstał na początku XIV wieku jako wieś królewska, pierwsza wzmianka wymieniająca kościół pochodzi z 1337 roku[4]. W roku 1390 część miejscowości zakupili augustianie z Kłodzka, w 1597 roku wieś przeszła na własność jezuitów) i była ona w ich posiadaniu do 1776 roku, kiedy to zakon uległ kasacie[4]. W 1781 wieku w pobliżu powstała pierwsza kopalnia węgla kamiennego Lisette, z czasem powstały kolejne[4]. W 1787 roku Dzikowiec liczył 137 domów, były w nim wtedy: kościół, szkoła, dwór z folwarkiem, młyn wodny, tartak, cegielnia oraz dwa wapienniki[4]. Wiek XIX przyniósł znaczny gospodarczy rozwój wsi, poza tym miejscowość nabrała znaczenia letniskowego[4]. W roku 1906 przez Dzikowiec przeprowadzono linię kolejową ze Ścinawki Średniej do Woliborza[4]. Po 1945 roku wieś utrzymała swój rolniczo-przemysłowy charakter, z tym, że początkowo większe znaczenie miało tu rolnictwo[4]. W 1988 roku było tu 88 gospodarstw rolnych i kilka zakładów przemysłowych[4].

ZabytkiEdytuj

Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty[7]:

  • kościół parafialny p.w. św. Marcina, z 1645 roku. Świątynia została wybudowana w miejsce wcześniejszego, gotyckiego obiektu sakralnego. Kościół posiada barokowe wyposażenie, m.in. ołtarze, obrazy, rzeźby, ambonę i chrzcielnicę.
  • dwór, z drugiej połowy XVII wieku zbudowany w stylu barokowym, w XIX wieku przebudowany w stylu neorenesansowym. Jest to budynek na planie prostokąta, jednopiętrowy, zwieńczony czterospadowym dachem. Mimo częściowego zrujnowania, nadal pełni rolę budynku mieszkalnego.

Inne zabytki:

  • plebania z 1791 roku,
  • krzyż pokutny z XIV-XVI wieku,
  • trzy wiadukty kolejowe z początku XX wieku, o konstrukcji kratownicowej.

OświataEdytuj

  • Zespół Szkół Społecznych w Dzikowcu: Niepubliczna Szkoła Podstawowa i Niepubliczne Przedszkole, organem prowadzącym jest Ochotnicza Straż Pożarna w Dzikowcu

KamieniołomyEdytuj

Na pobliskim wzgórzu Wapienna duży nieczynny kamieniołom wapieni dewonu (famen) oraz gabra[4]. Kamieniołom ten znany jest z bardzo bogatych znalezisk skamieniałości dewońskich, dokonanych głównie w pierwszej połowie XX wieku. Zachowała się tam sztolnia, obecnie w byłym kamieniołomie znajduje się strzelnica[4].

SportEdytuj

W Dzikowcu działał piłkarski klub sportowy „Burza”[8]. Największym sukcesem LZS "Burza" Dzikowiec był awans do klasy A rozgrywek piłki nożnej.

Drużyna została rozwiązana i w obecnie (2018) nie występuje w rozgrywkach.[9]

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 243 [dostęp 2020-12-22] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262)
  4. a b c d e f g h i j k Marek Staffa: Słownik geografii turystycznej Sudetów. T. 11: Góry Sowie, Wzgórza Włodzickie. Wrocław: I-Bis, 1994, s. 117, 122. ISBN 83-85773-12-6.
  5. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. GUS. Rejestr TERYT
  7. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 78. [dostęp 2 sierpnia 2012].
  8. Burza Dzikowiec. W: futbolowo.pl [on-line]. [dostęp 2017-03-03].
  9. 188, Dlaczego kluby upadają, „zrzeszeniniwa.futbolowo.pl” [dostęp 2018-02-05].

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj