Gebhard Leberecht von Blücher

pruski feldmarszałek

Gebhard Leberecht von Blücher (Gebhard Leberecht Fürst Blücher von Wahlstatt) (ur. 16 grudnia 1742 w Rostocku, zm. 12 września 1819 w Krobielowicach) – książę, żołnierz, feldmarszałek Królestwa Prus, dowódca armii pruskiej w bitwie pod Waterloo, Kaczawą, Lipskiem, Budziszynem, Lützen, Brienne-le-Château, Craonne, Laon, a także kampanii sześciodniowej[potrzebny przypis].

Gebhard Leberecht von Blücher
Gebhard Leberecht Fürst Blücher von Wahlstatt
Ilustracja
Gebhard Blücher
feldmarszałek
Data i miejsce urodzenia 16 grudnia 1742
Rostock
Data i miejsce śmierci 12 września 1819
Krobielowice
Przebieg służby
Lata służby 1760-1773 i 1787-1819
Główne wojny i bitwy *Bitwa pod Waterloo
*Bitwa pod Lipskiem
*Bitwa pod Budziszynem (1813)
*Bitwa pod Lützen (1813)
*Bitwa pod Brienne-le-Château
*Bitwa pod Craonne
*Bitwa pod Laon
*Kampania sześciodniowa
Mauzoleum Blüchera w Krobielowicach

ŻyciorysEdytuj

Pierwszy okres służby wojskowejEdytuj

Jako małoletni służył w wojsku szwedzkim, jednak w 1760 r. wstąpił do armii pruskiej, do Regimentu Huzarów w Słupsku, dowodzonego przez generała Wilhelma Sebastiana von Bellinga (od 1861 Regimentu Huzarów nr 8). W tej jednostce jako adiutant dowódcy brał udział między innymi w działaniach na Pomorzu i w Wielkopolsce w czasie I rozbioru Polski. W tym czasie prowadził hulaszczy tryb życia, nic więc dziwnego, że dopiero w 1771 awansowano go zaledwie do stopnia kapitana kawalerii. Gdy wniósł zażalenie, został ukarany kilkumiesięcznym aresztem. Wobec braku perspektyw i niejako zmuszony, w 1773 rozstał się z wojskiem. Król Prus Fryderyk Wielki, mimo starań czynionych przez Blüchera, odmówił mu prawa do służby w wojsku[potrzebny przypis].

ZiemianinEdytuj

Po odejściu z wojska ożenił się z siedemnastoletnią baronessą Caroline Amelie von Mehling i dzięki funduszom jej rodziców zakupił majątek i rozpoczął życie ziemianina. Nie miał jednak talentu w prowadzeniu gospodarstwa i nadal prowadził hulaszczy tryb życia. W niedługim czasie popadł w ogromne długi. Po śmierci Fryderyka Wielkiego podjął ponowne starania o przyjęcie go do służby wojskowej u nowego władcy Fryderyka Wilhelma II[potrzebny przypis].

Drugi okres służby wojskowejEdytuj

Ponownie wstąpił do wojska w 1787 r. Został przyjęty w stopniu majora kawalerii do swojej starej jednostki, którą później w latach 1794–1819 dowodził. Był to późniejszy słynny 5 Pomorski Regiment Husarski, zwany od koloru kurtek Regimentem Czerwonych Huzarów. Jednostka stacjonowała w Słupsku, jednak w tamtym czasie żołnierze nie byli skoszarowani, lecz mieszkali u mieszkańców miasta w kwaterach prywatnych. Aby regiment nie stanowił ciężaru dla Słupska, część jego pododdziałów była rozlokowana w okolicznych miejscowościach. Jeden ze szwadronów, którego dowódcą w 1787 został jako major, stacjonował od 1774 w Miastku[potrzebny przypis].

Problemy finansowe z czasów ziemiańskich sprawiły, że sprzedał majątek i sprowadził żonę z dziećmi do Miastka. W 1788 awansowany na podpułkownika, a w 1790 na pułkownika. 17 czerwca 1791 zmarła jego żona, którą pochowano pod posadzką miasteckiego kościoła.

Po śmierci małżonki wziął udział ze swoim regimentem w wojnie z Francją w latach 1792–1795. W roku 1807 mianowano Blüchera dowódcą okręgu pomorskiego i gubernatorem, dwa lata później zaś skierowano go do Stargardu i awansowano do stopnia generała broni. Tam zajmował się modernizacją i szkoleniem armii. W czasie ofensywy Napoleona w 1806/1807 brał czynny udział. W czasie VI koalicji antyfrancuskiej i odwrocie Wielkiej Armii cesarza Francuzów Napoleona Bonaparte został wybrany głównym wodzem Armii Pruskiej. W Bitwie pod Lipskiem dowodził prawym skrzydłem koalicji. Po zwycięstwie i rozpoczęciu Kongresu wiedeńskiego dowodził Armią Pruską[potrzebny przypis].

Pod Waterloo w 1815 głównodowodzący prawym skrzydłem koalicji. Po kongresie wiedeńskim książę otrzymał pałac w Krobielowicach (z dawnych dóbr klasztornych). Zmarł w swoim domu. 28 sierpnia 1853 r. zwłoki przeniesiono i pochowano w Mauzoleum Blüchera w Krobielowicach[potrzebny przypis].

Działalność społeczna na ziemi prudnickiejEdytuj

W 1812 Fryderyk Wilhelm III Pruski przekazał Blücherowi dobra na ziemi prudnickiej. W listopadzie tego samego roku Blücher wydzierżawił Trzebinę, Miłowice, Wierzbiec i Włóczno Jerzemu Hübnerowi w zamian za 2000 talarów, zwoje płótna lnianego oraz przędzę. W Trzebini przebywała również jego małżonka Katarzyna Amelia z domu Colomb, córka Fryderyka i bratanica von Gaudi. Podczas zamieszkiwania na ziemi prudnickiej finansował rodziny poległych żołnierzy, przekazywał codziennie miejscowemu proboszczowi po kilka litrów piwa i płacił lekarzowi z Prudnika za leczenie ubogich chorych. Dzięki jego staraniom w Trzebini powstało uzdrowisko nazywane „Źródłem Blüchera” (zostało zniszczone wraz z zamkiem w wyniku walk o Prudnik w 1945). Swoje posiadłości sprzedał w 1817 Franzowi Hübnerowi za 67 000 talarów[1].

OcenaEdytuj

Jeden z najważniejszych pruskich dowódców okresu wojen napoleońskich. Książę Blücher von Wahlstatt był człowiekiem wielkiej odwagi – brał czynny udział w walkach pomimo podeszłego wieku; był wielokrotnie ranny. Jego żołnierze nazywali go papą Blücherem. Za zwycięstwo nad Cesarstwem Francuskim otrzymał gwiazdę do Wielkiego Krzyża Żelaznego, co było najwyższym odznaczeniem wojskowym Królestwa Prus. Odznaczenie to przyjęło później nazwę od nazwiska feldmarszałka – Blücherstern. Od jego nazwiska nazwę bierze też typ pruskiej szabli (Blüchersäbel)[potrzebny przypis].

Pozostałe informacjeEdytuj

  • w 1814 przez Fryderyka Wilhelma III podniesiony do godności księcia von Wahlstatt
  • Od 1816 Honorowy Obywatel Miasta Hamburga.
  • 6 lutego 1782 wstąpił do stargardzkiej loży wolnomularskiej Augusta pod złotą koroną[2].
  • Nazywany był Marschall Vorwärts (Marszałek Naprzód).

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Franciszek Dendewicz, Gebhard Leberecht von Blücher, [w:] Lidia Procner, Sławne postacie pogranicza polsko-czeskiego Euroregionu Pradziad – wspólne dziedzictwo historyczne, Czesław Kowalczyk, Nysa: powiat nyski, 2007, s. 23, ISBN 978-83-60431-09-2.
  2. Gebhard Leberecht von Blücher (niem.). Masonic Encyklopedia. [dostęp 2017-08-30].

BibliografiaEdytuj

  • Andrew Uffindell, Wielcy generałowie wojen napoleońskich oraz ich bitwy 1805-1815, Norbert Radomski (tłum.), Poznań: Rebis, 2007, ISBN 978-83-7301-873-0, OCLC 749966448.
  • Jarosław Lemański, Jan Kwasek: Pamiątki z Rummelsburga, Unigraf, Miastko 2012, ​ISBN 978-83-60823-50-7​.
  • Skrypt historyczny Stowarzyszenia Historycznego Legionów Polskich i Legii Polsko-Włoskiej w Nysie, Nysa 2010, pod red. Marek Szczerski, kpt. Tomek.

Linki zewnętrzneEdytuj