Otwórz menu główne

I Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina

konkurs muzyczny

I Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina (również I Konkurs Chopinowski; nazwa historyczna Pierwszy Międzynarodowy Konkurs Pianistów im. Szopena[1]) – 1. inauguracyjna edycja Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina, która rozpoczęła się 23 stycznia 1927 w Warszawie. Organizatorem konkursu było Warszawskie Towarzystwo Muzyczne[2].

I Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina
(I Konkurs Chopinowski)
Ilustracja
Zwycięzca I Konkursu Chopinowskiego, Rosjanin Lew Oborin
Nazwa angielska I International Fryderyk Chopin Piano Competition
Lokalizacja Warszawa,
 Polska,
(Filharmonia Warszawska)
Data 23–30 stycznia 1927
Organizator Warszawskie Towarzystwo Muzyczne
Gatunek muzyczny muzyka poważna

Charakterystyka konkursuEdytuj

Inicjatorem konkursu był pianista i pedagog Jerzy Żurawlew, który pod wpływem Aleksandra Michałowskiego – wybitnego interpretatora dzieł Fryderyka Chopina – w 1925 rozpoczął starania o pozyskanie środków na zorganizowanie konkursu pianistycznego[3]. Pomysłodawca konkursu tak m.in. wspominał ten moment[3]:

 
Spotkałem się z absolutnym niezrozumieniem, obojętnością, a nawet niechęcią. Opinia muzyków była jednomyślna: „Chopin jest tak wielki, że sam się obroni”. W Ministerstwie oznajmiono, że nie ma na to środków (…), a w ogóle pomysł jest nierealny do wykonania.

Patronat nad konkursem objął Prezedent RP Ignacy Mościcki[3]. Miejscem przesłuchań konkursowych była sala koncertowa Filharmonii Warszawskiej[3].

W konkursie mogli wystąpić kandydaci mający co najwyżej 28 lat[4]. Wzięło w nim udział ostatecznie 26 pianistów z 8 krajów (16 z Polski, 4 z ZSRR oraz po 1 z Austrii, Belgii, Holandii, Łotwy, Szwajcarii i Węgier)[3]. Konkurs odbył się w dniach 23–30 stycznia 1927, choć pierwotnie planowano jego rozpoczęcie na 15 października 1926 w dniu odsłonięcia w Łazienkach Królewskich pomnika Fryderyka Chopina dłuta Wacława Szymanowskiego[3]. Był on dwuetapowy (eliminacje i finał). Zwyciężył Rosjanin Lew Oborin[5]. Warto dodać, że wśród reprezentantów Związku Radzieckiego znalazł się 20-letni wówczas Dmitrij Szostakowicz, późniejszy wybitny kompozytor XX wieku, lecz w konkursie otrzymał on jedynie wyróżnienie[3].

Profesor Stanisław Niewiadomski o zwycięzcy Oborinie tak m.in. napisał w prasie warszawskiej[5]:

 
Pierwsze miejsce wśród kandydatów wczorajszych zajął Lew Oborin (...). Ogólny rezultat gry stanął na wyżynie (...). Słuchacza Słowianina podbija Oborin poetyczną, niezmiernie ujmującą prostotą, wysoce uduchowionym pojmowaniem muzyki Chopinowskiej, skromnością i duchową czystością swej sztuki wykonawczej (...). Całość każdego utworu ma z góry właściwy plan rozumny i zgodny z treścią dzieła i duchem autora. Słowem, stoimy tu już na gruncie prawdziwej sztuki.

Podczas I Konkursu Chopinowskiego jury składało się prawie wyłącznie z przedstawicieli polskiego środowiska muzycznego[2]. Jurorzy oceniali występ pianisty przyznając mu punkty w skali od 0 do 12 na każdym etapie[6]. Suma punktów uzyskanych w eliminacjach i finale decydowała o ostatecznej klasyfikacji.

Komitet organizacyjnyEdytuj

Komitet organizacyjny konkursu[7]
L.p. Osoba Informacje dodatkowe
1. Leopold Binental skrzypek, chopinolog
2. Władysław de Bondy pisarz, poeta
3. Tadeusz Czerniawski kompozytor
4. Włodzimierz Czetwertyński prezes Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego im. Stanisława Moniuszki
5. Mateusz Gliński dyrygent, krytyk muzyczny
6. Tadeusz Stanisław Grabowski historyk
7. Ferdynand Hoesick chopinolog, wydawca
8. Juliusz Kaden-Bandrowski pisarz, publicysta
9. Witold Maliszewski kompozytor, dyrektor Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego im. Stanisława Moniuszki
10. Aleksander Michałowski pianista
11. Antoni Ponikowski prezes Rady Naczelnej Zjednoczenia Polskich Związków Śpiewaczych i Muzycznych
12. Felicjan Szopski kompozytor i krytyk muzyczny
13. Józef Śmidowicz pianista, profesor Konserwatorium Warszawskiego
14. Michał Wyszyński dyrygent

KalendariumEdytuj

  Kalendarz konkursu
Faza konkursu Data
23.01
[8]
24.01
[9]
25.01
[10]
26.01
[11]
27.01
[12]
28.01
[13]
29.01
[14]
30.01
[15]
Ceremonia otwarcia 11:00
Eliminacje 12:30 12:30 12:30 12:30 12:30 12:30
Finał 16:00 12:00
Ceremonia zamknięcia 12:00

JuryEdytuj

 
Przewodniczący jury
Witold Maliszewski

Do konkursowego przebiegu przesłuchań oraz podziału nagród powołano jury, w następującym składzie[3][16]:

  Skład jury
L.p. Juror Kraj Funkcja Informacje dodatkowe
1. Witold Maliszewski   Polska przewodniczący jury kompozytor
2. Zygmunt Butkiewicz   Polska członek jury pianista, Konserwatorium Poznańskie
3. Zbigniew Drzewiecki   Polska członek jury pianista, Konserwatorium Warszawskie
4. Alfred Hoehn[a]   Rzesza Niemiecka członek jury pianista, Konserwatorium w Weimarze
5. Piotr Maszyński   Polska członek jury kompozytor i dyrygent chóralny
6. Aleksander Michałowski[b]   Polska członek jury pianista
7. Henryk Melcer   Polska członek jury kompozytor, Konserwatorium Warszawskie
8. Zofia Rabcewicz   Polska członek jury pianistka, Konserwatorium Warszawskie
9. Adam Sołtys   Polska członek jury muzykolog, Konserwatorium Lwowskie
10. Felicjan Szopski   Polska członek jury kompozytor i krytyk muzyczny
11. Józef Śmidowicz   Polska członek jury pianista
12. Józef Turczyński   Polska członek jury pianista, Konserwatorium Warszawskie
13. Adam Wyleżyński   Polska członek jury Konserwatorium Wileńskie
14. Jerzy Żurawlew   Polska członek jury pianista, inicjator Konkursu

KonkursEdytuj

Ceremonia otwarciaEdytuj

W sali Filharmonii Warszawskiej 23 stycznia 1927 o godzinie 11:00 rozpoczęła się ceremonia inauguracji I Konkursu Chopinowskiego[8], podczas której orkiestra pod batutą Emila Młynarskiego odegrała Poloneza op. 53 Fryderyka Chopina, po czym w krótkich przemówieniach wystąpili dyrektor Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego, prof. Witold Maliszewski, a następnie głos zabrał (przemawiając po francusku) prezes Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego, Włodzimierz Czetwertyński[17].

EliminacjeEdytuj

Po ceremonii otwarcia (23 stycznia) rozpoczęły się pierwsze przesłuchania konkursowe w kolejności ustalonej drogą losowania[17]. Jako pierwsi wystąpili kolejno: Bolesław Woytowicz, Stanisław Chętkowski, Leopold Münzer i Wanda Piasecka[17][8]. W eliminacjach kandydaci wykonywali z pamięci po dwa dowolnie wybrane utwory Fryderyka Chopina spośród wyszczególnionych w regulaminie nokturnów, dwie z podanych etiud, dwa preludia, Poloneza fis-moll op. 44, jedną dowolnie wybraną balladę oraz dwa spośród wyznaczonych mazurków[2]. Przesłuchania eliminacyjne zakończyła 28 stycznia Polka Janina Wysocka-Ochlewska[13].

Uczestnicy I Konkursu Chopinowskiego
L.p. Uczestnik Kraj
1. Guillaume Mombaerts  
2. Théo van der Pas  
3. Lauma Reinhold  
4. Maria Barówna  
5. Ludmiła Berkwitz  
6. Stanisław Chętkowski  
7. Róża Etkin  
8. Jakub Gimpel  
9. Maryla Jonasówna  
L.p. Uczestnik Kraj
10. Eugenia Lewkowec  
11. Leopold Münzer  
12. Wanda Piasecka  
13. Edward Prażmowski  
14. Stanisław Szpinalski  
15. Henryk Sztompka  
16. Maria Wiłkomirska  
17. Celina Wohlmann  
18. Bolesław Woytowicz  
L.p. Uczestnik Kraj
19. Janina Wysocka-Ochlewska  
20. Robert Goldsand  
21. Gertruda Swoboda  
22. Mignon Marschalkó  
23. Jurij Briuszkow  
24. Grigorij Ginzburg  
25. Lew Oborin  
26. Dmitrij Szostakowicz  

FinałEdytuj

Po zakończeniu przesłuchań eliminacyjnych 28 stycznia jury przystąpiło do wyłonienia finalistów. Po półtoragodzinnych obradach o godzinie 15:45 przewodniczący jury Witold Maliszewski ogłosił listę 8 pianistów (po czterech z Polski i ZSRR) dopuszczonych do przesłuchań finałowych[13]. Tego samego dnia przesłuchania finałowe z Orkiestrą Symfoniczną Filharmonii Warszawskiej pod batutą Emila Młynarskiego rozpoczął Polak Leopold Münzer, wykonując dwie części I Koncertu fortepianowego e-moll op. 11, Fryderyka Chopina[13]. W finale należało wykonać (I i II lub II i III) część z wybranego Koncertu fortepianowego[2]. Rosjanin Jurij Briuszkow, który zakwalifikował się do finału, na skutek odniesionej kontuzji ręki zrezygnował z występu, a zastąpił go Polak Edward Prażmowski, który zakończył przesłuchania finałowe[14].

Finaliści[13][18]
L.p. Finalista Kraj Koncert finałowy
1. Róża Etkin   Polska f-moll op. 21
2. Leopold Münzer   Polska e-moll op. 11
3. Edward Prażmowski   Polska e-moll op. 11
4. Stanisław Szpinalski   Polska f-moll op. 21
5. Henryk Sztompka   Polska f-moll op. 21
6. Grigorij Ginzburg   ZSRR e-moll op. 11
7. Lew Oborin   ZSRR f-moll op. 21
8. Dmitrij Szostakowicz   ZSRR e-moll op. 11

Ceremonia zamknięciaEdytuj

30 stycznia o godz. 12 rozpoczęła się ceremonia zamknięcia I Konkursu Chopinowskiego. Po ogłoszeniu wyników, wręczeniu nagród i okolicznościowych dyplomów, głos zabrał przewodniczący jury Witold Maliszewski, motywując podjęte rozstrzygnięcia[15]. Następnie wystąpili z koncertem laureatów: Róża Etkin, grając Koncert f-moll op. 21, Lew Oborin (Fantazja f-moll op. 49, Nokturn c-moll, dwa preludia i Polonez fis-moll op. 44) oraz Stanisław Szpinalski (Koncert f-moll op. 21)[15].

Nagrody i wyróżnieniaEdytuj

 
Zdobywca II nagrody
Stanisław Szpinalski
 
Zdobywczyni III nagrody
Róża Etkin

Po zakończeniu występu ostatniego finalisty jury przystąpiło do końcowych obrad (29 stycznia) podając około 22:30 ostateczne rezultaty konkursu[14]. Wszyscy laureaci otrzymali stosownie do zajętego miejsca odpowiednią nagrodę finansową, wyróżnieni okolicznościowy dyplom honorowy, a pozostali dyplomy uczestnictwa[19].

  Nagrody główne
Nagroda Laureat Kraj Wysokość nagrody[20] Fundator nagrody[19]
1 Lew Oborin[5]   ZSRR 5000 Prezydent RP
2 Stanisław Szpinalski   Polska 3000 zł Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego
3 Róża Etkin   Polska 2000 zł Prezydent miasta stołecznego Warszawy
4 Grigorij Ginzburg   ZSRR 1000 zł Wyższa Szkoła Muzyczna im. Fryderyka Chopina w Warszawie
Wyróżnienia
Wyróżniony Kraj Wyróżnienie
Jurij Briuszkow   ZSRR Dyplom honorowy
Jakub Gimpel   Polska
Guillaume Mombaerts   Belgia
Leopold Münzer   Polska
Théo van der Pas   Holandia
Edward Prażmowski   Polska
Dmitrij Szostakowicz   ZSRR
Bolesław Woytowicz   Polska
Nagroda Specjalna
Nagroda Nagrodzony Kraj Fundator nagrody
Najlepsze wykonanie mazurków Henryk Sztompka   Polska Polskie Radio

UwagiEdytuj

  1. Juror wziął udział w przesłuchaniach końcowych.
  2. Juror wycofał się podczas I etapu konkursu, nie oceniał więc uczestników.

PrzypisyEdytuj

  1. Gliński 1927 ↓, s. 73.
  2. a b c d Barbara Niewiarowska: Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina w Warszawie. chopin.pl. [dostęp 2016-07-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-09-14)].
  3. a b c d e f g h I Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina. chopincompetition2015.com. [dostęp 2016-07-11].
  4. Międzynarodowy konkurs pianistów im. Chopina. „Kurjer Warszawski”. Nr 13, s. 4, 1927-01-14. Warszawa: B. Kiciński. OCLC 749238446. [dostęp 2019-01-15]. 
  5. a b c Osoby związane z Chopinem. (Lev Oborin). W: Narodowy Instytut Fryderyka Chopina [on-line]. pl.chopin.nifc.pl. [dostęp 2016-07-11].
  6. Konkurs I. Opis Konkursu. konkursy.miedzynarodowe.chopin.pl. [dostęp 2016-07-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-09-15)].
  7. Stanisław Dybowski. Jak to wszystko się zaczęło (How it all began) (PDF). „Chopin Express”. Nr 2 (1), s. 6–7, 2010-10-02. Warszawa: Instytut Adama Mickiewicza wspólnie z magazynem muzycznym „Gramophone”. ISSN 2082-2774 (pol. • ang.). [dostęp 2018-08-04]. 
  8. a b c Konkurs Chopinowski. „Kurjer Poranny”. Nr 24, s. 3, 1927-01-24. Warszawa: Feliks Fryze. OCLC 883555437. [dostęp 2019-01-21]. 
  9. Drugi dzień konkursu Chopina. „Kurjer Poranny”. Nr 25, s. 4, 1927-01-25. Warszawa: Feliks Fryze. OCLC 883555437. [dostęp 2019-01-21]. 
  10. Trzeci dzień konkursu Chopinowskiego. „Kurjer Poranny”. Nr 26, s. 6, 1927-01-26. Warszawa: Feliks Fryze. OCLC 883555437. [dostęp 2019-01-21]. 
  11. Czwarty dzień konkursu Chopinowskiego. „Kurjer Poranny”. Nr 27, s. 4, 1927-01-27. Warszawa: Feliks Fryze. OCLC 883555437. [dostęp 2019-01-21]. 
  12. Szósty dzień konkursu Chopinowskiego. „Kurjer Poranny”. Nr 28, s. 4, 1927-01-28. Warszawa: Feliks Fryze. OCLC 883555437. [dostęp 2019-01-21]. 
  13. a b c d e Z konkursu Chopinowskiego. Szósty dzień konkursu Chopinowskiego. „Kurjer Poranny”. Nr 29, s. 4, 1927-01-29. Warszawa: Feliks Fryze. OCLC 883555437. [dostęp 2019-01-21]. 
  14. a b c Rozstrzygnięcie konkursu Chopinowskiego. „Kurjer Poranny”. Nr 30, s. 5, 1927-01-30. Warszawa: Feliks Fryze. OCLC 883555437. [dostęp 2019-01-21]. 
  15. a b c Zakończenie konkursu im. Chopina. „Kurjer Poranny”. Nr 31, s. 2, 1927-01-31. Warszawa: Feliks Fryze. OCLC 883555437. [dostęp 2019-01-21]. 
  16. Wysocki 1987 ↓, s. 19-20.
  17. a b c Otwarcie Międzynarodowego Konkursu pianistów im. Chopina. „Goniec Wielkopolski”. Nr 20, s. 2, 1927-01-26. Poznań: Tekla Milska. OCLC 1036541804. [dostęp 2019-01-09]. 
  18. Z życia muzycznego. Konkurs Chopinowski. „Warszawianka”. Nr 29, s. 4, 1927-01-30. Warszawa: Stanisław Gieysztor. OCLC 69477769. [dostęp 2019-01-25]. 
  19. a b Wynik i zakończenie konkursu pianistów w Warszawie. „Goniec Wielkopolski”. Nr 26, s. 2, 1927-02-02. Poznań: Tekla Milska. OCLC 1036541804. [dostęp 2019-01-06]. 
  20. Zskończenie międzynarodowego konkursu im. Szopena. „Ilustrowany Kuryer Codzienny”. Nr 31 (1.II), s. 10, 1927-02-01. Kraków: Drukarnia „IKC” w Krakowie. OCLC 441210282. [dostęp 2019-01-06]. 

BibliografiaEdytuj