Otwórz menu główne

Lewin Kłodzki

wieś w województwie dolnośląskim

Lewin Kłodzki (niem. Lewin, cz. Levín) – dawne miasto, obecnie wieś o zabudowie miasteczka, w województwie dolnośląskim, powiecie kłodzkim, gmina Lewin Kłodzki w Polsce południowej, dawniej w Czechach, Austrii i w Niemczech. Prawa miejskie od roku 1401 do 1946. Według Narodowego Spisu Powszechnego liczy 880 mieszkańców[1].

Lewin Kłodzki
Herb
Herb Lewina Kłodzkiego
Widok na centrum wsi
Widok na centrum wsi
Rodzaj miejscowości wieś
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat kłodzki
Gmina Lewin Kłodzki
Wysokość 440–470 m n.p.m.
Liczba ludności (III 2011) 880[1]
Strefa numeracyjna 74
Kod pocztowy 57-343
Tablice rejestracyjne DKL
SIMC 0853352
Położenie na mapie gminy Lewin Kłodzki
Mapa lokalizacyjna gminy Lewin Kłodzki
Lewin Kłodzki
Lewin Kłodzki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Lewin Kłodzki
Lewin Kłodzki
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Lewin Kłodzki
Lewin Kłodzki
Położenie na mapie powiatu kłodzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kłodzkiego
Lewin Kłodzki
Lewin Kłodzki
Ziemia50°24′20″N 16°17′27″E/50,405556 16,290833
Strona internetowa miejscowości
Remiza OSP w Lewinie Kłodzkim
Zabytkowa plebania

Lewin uzyskał lokację miejską przed 1345 rokiem, zdegradowany w 1945 roku[2].

Spis treści

PołożenieEdytuj

Lewin Kłodzki to duża wieś o miejskim układzie urbanistycznym leżąca pomiędzy Wzgórzami Lewińskimi a Górami Orlickimi, na wysokości 440–470 m n.p.m.[3]

Podział administracyjnyEdytuj

Miejscowość jest siedzibą gminy Lewin Kłodzki. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie wałbrzyskim.

DemografiaEdytuj

Według Narodowego Spisu Powszechnego, w marcu 2011 r., liczyła 880 mieszkańców[1]. Jest to największa miejscowość gminy Lewin Kłodzki.

NazwaEdytuj

Nazwa pochodzi od nazwy drapieżnego kota lwa[4]. Śląski pisarz Konstanty Damrot wymienia wczesne nazwy zanotowane w średniowiecznych łacińskich dokumentach: 1211 Levinici, villa Lewin oraz Lewinice podając słowo źródłowe pochodzenia nazwy miejscowości – „Lew – Leo”[4].
W 1750 roku nazwa Lewin wymieniona została w języku polskim przez Fryderyka II pośród innych miast śląskich w zarządzeniu urzędowym wydanym dla mieszkańców Śląska[5]. Z powodu słowiańskiego pochodzenia historycznej nazwy niemieckiej, administracja nazistowska przemianowała Lewin w 1939 r. na Hummelstadt[3].

HistoriaEdytuj

Został założony przez Czechów. Pierwsza dobrze udokumentowana wzmianka o Lewinie pochodzi z 1213, jednakże według Josepha Köglera to Lewina Kłodzkiego dotyczy wzmianka o wsi Levinice z 1197. Według tegoż historyka, miejscowość posiadała prawa miejskie w 1345 roku, gdy czeski kronikarz Hájek opisał historię czarownicy Bródki, której akcja dzieje się „w mieście Lewinice”. Bezsporne jest, że Lewin Kłodzki prawa miejskie uzyskał przed 1401. W XVIII w. Lewin był znany, podobnie jak cały region ziemi kłodzkiej, z tkactwa lnianego, na rynku miasteczka organizowano targi płóciennicze[3]. W II poł. XIX w. nastąpiło ożywienie gospodarcze. W Lewinie Kłodzkim produkowano wtedy czekoladę, pończochy i szlifowano kryształy[3]. Na początku XX w. przez miasteczko przeprowadzono linię kolejową z Kłodzka do Kudowy-Zdroju ze stacją Lewin Kłodzki[3].

W 1945 r. miasto zostało włączone do Polski. Jego dotychczasową ludność wysiedlono do Niemiec i zastąpiono polskimi osadnikami[3]. Ze względu na niewielkie rozmiary miejscowości w 1946 r. administracja polska odebrała Lewinowi Kłodzkiemu prawa miejskie, w maju tego samego roku oficjalnie zatwierdzono nazwę Lewin[6].

ZabytkiEdytuj

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty[7]:

  • ośrodek historyczny miasta
  • kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła, zbudowany w stylu renesansowym z 1576 roku a przebudowany w stylu barokowym w 1679 r., w latach 1969–1870 odrestaurowany,
  • kaplica św. Jana Nepomucena, w Lasku Miejskim, wybudowana w 1727 r., z rzeźbami Ignacego Klahra, znajduje się około 1,5 km na południe od Lewina w Lasku Miejskim,
  • ruiny zamku Homole z XIII w.,
  • willa, ul. Chopina 4, z l. 1891–1892,
  • plebania, ul. Kościelna 6, z 1701 r., lata 1882–1883,
  • barokowe kamieniczki:
    • dwa domy, pl. Kościuszki 18 i 20 (dec. Rynek 27 i 29), z XVIII w.,
    • dom, pl. Kościuszki 20 (dec. Rynek 29), z XVIII w.,

Inne zabytki[3]:

Sport i rekreacjaEdytuj

Szlaki turystyczneEdytuj

Przez Lewin Kłodzki prowadzą dwa szlaki turystyczne:

Gminy partnerskieEdytuj

Osoby związane z Lewinem KłodzkimEdytuj

  • Joseph Kögler (1765–1817) – ksiądz katolicki, historyk hrabstwa kłodzkiego
  • Georg Hartmann (1887–1954) – niemiecki dyrygent, kompozytor, poeta
  • Violetta Villas (1938–2011) – polska artystka estradowa i osobowość sceniczna.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 46–47.
  3. a b c d e f g h i Słownik geografii turystycznej Sudetów. redakcja Marek Staffa. T. 13: Góry Stołowe. Warszawa-Kraków: Wydawnictwo PTTK „KRAJ”, 1992, s. 145–153. ISBN 83-7005-301-7.
  4. a b Konstanty Damrot: Die älteren Ortsnamen Schlesiens, ihre Entstehung und Bedeutung: mit einem Anhange über die schlesisch-polnischen Personennamen: Beiträge zur schlesischen Geschichte und Volkskunde. Beuthen: Verlag von Felix Kasprzyk, 1896, s. 61.
  5. „Wznowione powszechne taxae-stolae sporządzenie, Dla samowładnego Xięstwa Sląska, Podług którego tak Auszpurskiey Konfessyi iak Katoliccy Fararze, Kaznodzieie i Kuratusowie Zachowywać się powinni. Sub Dato z Berlina, d. 8. Augusti 1750”.
  6. Zarządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. (M.P. z 1946 r. nr 44, poz. 85).
  7. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 75–76. [dostęp 2012-09-09].

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj