Otwórz menu główne
Wiceadmirał Marc A. Mitscher podczas II wojny św.

Marc Andrew "Pete" Mitscher (ur. 26 stycznia 1887, zm. 3 lutego 1947) – admirał Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych, wsławiony jako dowódca Zespołu Uderzeniowego Szybkich Lotniskowców Floty Pacyfiku w czasie II wojny światowej.

Początki karieryEdytuj

Marc Andrew "Pete" Mitscher urodził się w Hillsboro, w stanie Wisconsin jako syn Oscara i Myrty z domu Shear. W roku 1888, gdy miał 2 lata, jego rodzice przenieśli się do Oklahoma City w stanie Oklahoma gdzie jego ojciec, przedstawiciel Urzędu ds. Indian, został wkrótce wybrany burmistrzem. Z dokumentów rodzinnych wynika, że niezależnie od przenosin rodziny do Oklahomy, młody Mitscher uczęszczał do szkoły podstawowej i średniej w Waszyngtonie, gdzie, po maturze, zapisał się do US Naval Academy w Annapolis w stanie Maryland w roku 1906. Akademię ukończył w roku 1910 i przez dwa lata (zgodnie z ówczesnymi przepisami) służył na pokładzie krążownika pancernego USS "Colorado" uzyskując 7 marca 1912 roku stopień chorążego. W sierpniu 1913 został skierowany na USS "California".

Po odbyciu służby na niszczycielach USS "Whipple" i USS "Stewart" we wrześniu 1915 roku, Mitscher został skierowany na kurs pilotażu w bazie Lotnictwa Morskiego w Pensacola na Florydzie, gdzie jako jeden z pierwszych odbywał loty startując z pokładu umieszczonego nad lufami dział głównych krążownika USS "North Carolina", pierwszego okrętu US Navy przystosowanego do takich operacji. 2 czerwca 1916 roku Mitscher otrzymał stopień pilota morskiego. W rok później brał udział - na pokładzie USS "Huntington" - w próbach z katapultami lotniczymi. Wreszcie, w lutym 1919 roku, został przeniesiony do sekcji lotniczej w Biurze Operacji Morskich.

Okres międzywojennyEdytuj

10 maja 1919 roku, jako pilot łodzi latającej Curtiss NC-1, wystartował z Nowej Fundlandii do lotu eskadry trzech samolotów przez Atlantyk. Jego samolot oraz towarzyszący mu NC-3 wylądowały w gęstej mgle na Azorach, ale sztorm nie pozwolił im kontynuować podróży do Europy (lot ukończył samolot NC-4).

W latach następnych Mitscher służył na pokładach lotniskowców "Langley" i "Saratoga", a także transportowca wodnosamolotów "Wright".

 
Marc A. Mitscher na pomoście lotniskowca USS "Lexington"

II wojna światowaEdytuj

Od czerwca 1939 do lipca 1941 był zastępcą szefa Biura Lotnictwa Morskiego, ale wkrótce został zaokrętowany na lotniskowiec "Hornet", a w październiku 1941 przejął dowodzenie okrętu. Pod jego dowództwem "Hornet" dokonał słynnego Rajdu Doolittle'a przeciw Japonii.

Osobny artykuł: Bitwa o Midway.

Mitscher dowodził "Hornetem" podczas Bitwy o Midway w dniach 4-6 czerwca, ale nie spisał się dobrze. Grupa lotnicza wysłana z "Horneta" jako jedyna nie odnalazła lotniskowców japońskich, z wyjątkiem jednego dywizjonu torpedowych Devastatorów, który samowolnie odłączył się od grupy, lecz z powodu braku eskorty myśliwskiej nad celem, stracił wszystkie 15 samolotów i 29 lotników. Reszta grupy nie odnalazła wroga i poszła w rozsypkę, po czym z braku paliwa stracono 14 samolotów i 2 pilotów[1]. Zdaniem części autorów, Mitscher mógł sugerować lub polecić dowódcy grupy Stanhope Ringowi lot w rejon, gdzie miał nadzieję napotkać drugi zespół japońskich lotniskowców, którego jednak w ogóle nie było. Niektórzy autorzy sugerują, że później tuszował on wraz z Ringiem swój błąd, na co jednak nie ma jednoznacznych dowodów[1]. Na konto Devastatorów należy jednak zapisać, że ściągnęły na siebie całą japońską eskortę, umożliwiając bombowcom nurkującym z "Yorktowna" i "Enterprise" zatopienie trzech japońskich lotniskowców i tym samym zwycięskie zakończenie bitwy. Niemniej, obecność pozostałych samolotów z "Horneta" nad celem mogła doprowadzić do zatopienia wszystkich lotniskowców i tym samym uratować amerykański USS "Yorktown"[1]. Wkład samolotów "Horneta" ograniczył się do skutecznego ataku na krążowniki "Mikuma" i "Mogami" po bitwie. Mitscher został zdjęty z dowództwa "Horneta" 30 czerwca, niecałe trzy miesiące przed zatopieniem lotniskowca w bitwie pod Santa Cruz (26 października).

Mitscher dowodził do grudnia lotniczą formacją zwiadowczą Patrol Wing 2, kiedy to został mianowany dowódcą lotnictwa w Nouméa na Nowej Kaledonii. W kwietniu 1943 został przeniesiony na identyczną pozycję na Wyspach Salomona, by wreszcie wylądować w kontynentalnych Stanach Zjednoczonych jako szef powietrznej obrony Zachodniego Wybrzeża.

Na środkowy Pacyfik wrócił w styczniu 1944 roku jako dowódca 3 Dywizjonu Lotniskowców, a 21 marca został awansowany do stopnia wiceadmirała i mianowany − w miejsce Charlesa Pownalla − dowódcą grupy uderzeniowej szybkich lotniskowców V Floty (TF 58). Dowodził z pokładu lotniskowca "Lexington" grupą uderzeniową, która zadała Japończykom ogromne straty, bombardując ich instalacje na lądzie, statki handlowe i okręty Floty Cesarskiej od Truk po Palau, wzdłuż wybrzeży Nowej Gwinei i w archipelagu Marianów. Jego doskonale wyszkoleni piloci dokonali zagłady samolotów japońskich w bitwie na Morzu Filipińskim, bitwie nazywanej przez Amerykanów Mariańskim polowaniem na indyki (ang. The Marianas Turkey Shoot) w czerwcu 1944. Warto odnotować, że gdy po bitwie piloci wracali na pokłady swych lotniskowców po zmierzchu, Mitscher - łamiąc procedury - kazał pozapalać światła pokładów startowych, co ocaliło większość jego ludzi i zaskarbiło sobie ich wdzięczność.

Przez następny rok grupa uderzeniowa Mitschera zadawała potężne ciosy Japonii osłaniając lądowanie na Peleliu, kampanię filipińską, zdobycie Iwo Jimy i Okinawy. W czasie trwania tych wszystkich operacji Mitscher znajdował zawsze czas, by rzucić swe szybkie lotniskowce na północ celem dokonania dewastujących nalotów na macierzyste wyspy japońskie.

W lipcu 1946 kiedy powrócił do Stanów Zjednoczonych by objąć stanowisko zastępcy szefa operacji morskich, otrzymał wiele wysokich odznaczeń bojowych[2]. Służył krótko jako dowódca VIII Floty, a 1 marca 1946 został głównodowodzącym Floty Atlantyku w stopniu admirała. Zmarł w czasie pełnienia służby w Norfolk, w stanie Wirginia.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Michał Kopacz: Stracona szansa (2), w: Morze, Statki i Okręty nr 7/2010, s.38-46
  2. M.in. Distinguished Service Medal

BibliografiaEdytuj