Otwórz menu główne

Petiveriaceae

rodzina roślin okrytonasiennych

Petiveriaceaerodzina roślin okrytonasiennych należąca do rzędu goździkowców. Obejmuje 9 rodzajów z 36 gatunkami[3]. W dawniejszych systemach jej przedstawiciele byli zwykle włączani do rodziny szkarłatkowatych Phytolaccaceae. Takson wyodrębniony został w randze rodziny m.in. w systemie APG IV z 2016[1]. Rośliny występują w strefie klimatu tropikalnego, subtropikalnego i w ciepłym klimacie umiarkowanym głównie w Ameryce Południowej, z nielicznymi przedstawicielami we wschodniej Australii, na Nowych Hebrydach i Nowej Kaledonii (Monococcus echinophorus), w Afryce (Rivina humilis i Hilleria latifolia)[3], do Meksyku i południowej części Stanów Zjednoczonych sięga Trichostigma octandrum[4]. Jako roślina ozdobna uprawiana bywa Rivina humilis, która jest też inwazyjnym i problematycznym chwastem. Kilka gatunków użytkowanych jest lokalnie jako rośliny lecznicze. Rośliny mają różny pokrój, wyróżniają się groniastymi lub kłosokształtnymi kwiatostanami i bezpłatkowymi kwiatami[3].

Petiveriaceae
Ilustracja
Petiveria alliacea
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd goździkowce
Nazwa systematyczna
Petiveriaceae C. Agardh,
Aphor. Bot.: 221. 13 Jun 1824[2]
Typ nomenklatoryczny
Petiveria L.[2]
Synonimy
  • Hilleriaceae Nakai,
  • Rivinaceae C. Agardh,
  • Seguieriaceae Nakai[1]
Hilleria latifolia
Ledenbergia seguierioides
Trichostigma peruvianum

MorfologiaEdytuj

Pokrój
Rośliny zielne (zarówno jednoroczne, jak i byliny), także krzewy i pnącza[3]. Rośliny z rodzajów Petiveria i Gallesia mają woń czosnku[1].
Liście
Liście pojedyncze, całobrzegie. Przylistków brak lub są rurkowate lub ościste[3].
Kwiaty
Zebrane w kwiatostany groniaste, wiechowate i kłosy. Zwykle są obupłciowe, rzadko jednopłciowe (Monococcus)[3], słabo grzbieciste[1]. Działki kielicha drobne, 4 (tylko u Seguieria 5[1]), czasem płatkokształtne, trwałe i powiększające się podczas owocowania. Płatków korony brak. Pręcików jest od 4 do 25. Słupek zbudowany jest z pojedynczego owocolistka. Zalążnia jest górna, jednokomorowa, z pojedynczym zalążkiem[3].
Owoce
Jednonasienne. U Rivina i Trichostigmajagody, u Hilleria, Ledenbergia i Schindleriamieszki, u Monococcus i Petiverianiełupki, u Gallesia i Seguieraskrzydlaki[3].

SystematykaEdytuj

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016)

Rodzina siostrzana dla nocnicowatych Nyctaginaceae i blisko spokrewniona ze szkarłatkowatymi Phytolaccaceae (do których była zwykle włączana we wcześniejszych systemach) i Sarcobataceae w obrębie rzędu goździkowców należącego do dwuliściennych właściwych:


caryophylloids

Rhabdodendraceae




Simmondsiaceaesimondsjowate





Asteropeiaceae



Physenaceae





Macarthuriaceae




Microteaceae





Caryophyllaceaegoździkowate




Achatocarpaceae



Amaranthaceaeszarłatowate






Stegnospermataceae




Limeaceaelibawowate





Lophiocarpaceae




Kewaceae




Barbeuiaceae




Gisekiaceae




Aizoaceaepryszczyrnicowate





Phytolaccaceaeszkarłatkowate



Sarcobataceae





Nyctaginaceaenocnicowate



Petiveriaceae











Molluginaceaeugłastowate




Montiaceaezdrojkowate





Halophytaceae




Basellaceaewyćwiklinkowate



Didiereaceae






Talinaceaeporwinkowate




Anacampserotaceae




Portulacaceaeportulakowate



Cactaceaekaktusowate

















Wykaz rodzajów[5]

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f Stevens P.F.: Caryophyllales (ang.). Angiosperm Phylogeny Website, 2001–. [dostęp 2017-12-14].
  2. a b James L. Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium – P. University of Maryland, New York Botanical Garden. [dostęp 2017-12-14].
  3. a b c d e f g h Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 249-250. ISBN 1-55407-206-9.
  4. Trichostigma octandrum. W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2017-12-14].
  5. List of Genera in PETIVERIACEAE. W: Vascular plant families and genera [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2017-12-14].