Otwórz menu główne

Zdrojkowate (Montiaceae Raf.) – rodzina roślin okrytonasiennych wyróżniana w nowszych pracach systematycznych i filogenetycznych. Dawniej (też jeszcze w systemie Reveala z lat 1994-1999) rośliny tu należące włączane były do portulakowatych. Należy tu 14 rodzajów z 225 gatunkami. Największe zróżnicowanie osiągają w zachodniej części Ameryki Północnej i w Ameryce Południowej, rosną poza tym w pozostałej części Ameryki Północnej, na Antylach, wyspach subantarktycznych, w Australii i na przyległych wyspach, w Europie, Azji zachodniej i północno-wschodniej[1]. Do polskiej flory należy tylko jeden gatunek – zdrojek błyszczący Montia fontana[2]. Gatunki i mieszańce z rodzaju lewizja uprawiane są jako rośliny ozdobne[3].

Zdrojkowate
Ilustracja
Zdrojek błyszczący
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd goździkowce
Rodzina zdrojkowate
Nazwa systematyczna
Montiaceae Rafinesque
Ann. Gén. Sci. Phys. Bruxelles 5: 349. Jul-Sep 1820
Synonimy

Hectorellaceae Philipson & Skipworth

MorfologiaEdytuj

Rośliny jednoroczne i byliny, nagie, często z liśćmi skupionymi w rozetę przyziemną i spichrzowymi korzeniami. Liście często siedzące z szeroką nasadą, płaskie, nierzadko mięsiste. Kwiaty pojedyncze lub zebrane w szczytowe lub kątowe kwiatostany wierzchotkowe. Listków okwiatu zwykle w liczbie 4–5, czasem są liczniejsze (do 19), bywają zrośnięte u dołu. Pręcików jest tyle ile członów okwiatu. Zalążnia górna, powstaje z 2–8 owocolistków. Owoc jednonasienny, niepękający[1].

SystematykaEdytuj

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

Rodzina znajduje się w politomii z wyćwiklinkowatymi, Didiereaceae, Halophytaceae i linią rozwojową prowadzącą do portulakowatych i kaktusowatych. Przy czym zdrojkowate są najprawdopodobniej siostrzane dla tej ostatniej grupy. Wraz z wszystkimi wymienionymi i szeregiem innych rodzin zdrojkowate wchodzą w skład rzędu goździkowców w obrębie dwuliściennych właściwych:

caryophylloids

Rhabdodendraceae




Simmondsiaceaesimondsjowate





Asteropeiaceae



Physenaceae





Macarthuriaceae




Microteaceae





Caryophyllaceaegoździkowate




Achatocarpaceae



Amaranthaceaeszarłatowate






Stegnospermataceae




Limeaceaelibawowate





Lophiocarpaceae




Kewaceae




Barbeuiaceae




Gisekiaceae



{{Expansion depth limit exceeded| 1=Aizoaceaepryszczyrnicowate

1={{Expansion depth limit exceeded| 1=Phytolaccaceaeszkarłatkowate 2=Sarcobataceae

}}

1=Nyctaginaceaenocnicowate 2=Petiveriaceae
          }} }} }}







Molluginaceaeugłastowate




Montiaceaezdrojkowate





Halophytaceae



{{Expansion depth limit exceeded| 1=Basellaceaewyćwiklinkowate

2=Didiereaceae

}}





Talinaceaeporwinkowate















Pozycja według systemu Reveala

W systemie z lat (1994-1999) takson nie był wyróżniany, a należące tu rodzaje były włączone do portulakowatych[4]. W systemie z roku 2007 zdrojkowate są już wyróżniane, przy czym jako odrębna rodzina wyodrębniane są tu też Hectorellaceae Philipson & Skipw. in Trans. Roy. Soc. New Zealand, Bot. 1: 31. 20 Sep 1961[5] (grupa ta włączana jest przez APweb do zdrojkowatych[1]).

Podział rodziny według APweb i GRIN[6]

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Stevens P.F.: Caryophyllales (ang.). Angiosperm Phylogeny Website, 2001–. [dostęp 2017-12-21].
  2. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular plants of Poland - a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. IB PAN, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  3. Mark A. Hershkovitz, Sean B. Hogan: Lewisia Pursh (ang.). W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2017-12-21].
  4. Crescent Bloom: Portulacaceae (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-09-19].
  5. Reveal J. L.: Classification of extant Vascular Plant Families - An expanded family scheme (ang.). 2007. [dostęp 2009-09-19].
  6. Genera of Montiaceae. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2013-11-30].