Piotr (imię)

imię męskie

Piotrimię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego (Petrus); obecnie trzecie co do popularności imię w Polsce (po Annie i Marii), a pierwsze wśród imion męskich (stan na marzec 2009[1]), noszone przez ponad 676 tys. osób (są w Polsce także osoby o żeńskim imieniu Piotra). Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Piotr w 2009 r. zajmował 9. miejsce w grupie imion męskich[2].

Wywodzi się od przydomku Szymona, nadanego mu przez Jezusa Chrystusa: w gr. πετρος (petros) – „kamień, głaz”, przejęte do łac. jako Petrus i do polskiego bezpośrednio z łaciny[3]. W Nowym Testamencie wymieniane w wersetach (J 1,42) oraz (Mt 16,18). Jest to jedno z najwcześniej notowanych w Polsce imion, po raz pierwszy zapisane w 1136 roku[4], w Bulli gnieźnieńskiej.

Było notowane w dawnej Polsce w formach: Piotr, Pioter (do czasów współczesnych na Kaszubach), Piotyr, Pieter, Pietyr i ze zdrobnieniami: Piotrach, Piotrak, Piotral, Piotran, Piotrania (rodz. męski), Piotrań, Piotrasz, Piotraszec, Piotraszek, Piotraszko, Piotrek, Piotrk, Piotrko, Piotro, Piotrosz, Piotruchno, Piotrul, Piotrun, Piotrusz, Piotruszek, Piotruszka (rodz. męski), Piotruszko, Piotryk/a (rodz. męski), Piotrzec, Piotrzech, Piotrzej, Piotrzek, Piotrzę, Piotrzyk, Piotrzyka (rodz. męski); z niemieckim przyrostkiem Piotrman; Piotyra (rodz. męski), Pieterka (rodz. męski), Pietrach, Pietrak, Pietran, Pietrań, Pietrasz, Pietraszek, Pietraszko, Pietrek, Pietrel, Pietresz, Pietrko, Pietroń, Pietrosz, Pietruka, Pietrul, Pietrusz, Pietruszek, Pietruszka (rodz. męski; por. Pietruszka – balet Strawińskiego), Pietruszko, Pietryga, Pietrzanko, Pietrzec, Pietrzech, Pietrzej, Pietrzek, Pietrzel, Pietrzesz, Pietrzę, Pietrzych, Pietrzyczka, Pietrzyk, Pietrzyka (rodz. męski); Pietryło (wschodniosłowiańskie); Piotuch, Piet, Pieta (rodz. męski), Pietka, Pietuch, Pietucha (rodz. męski), Pietusz, Pioch, Piocha (rodz. męski), Piochal, Piochno, Piech, Piechel, Piechnik, Piechno, Piecho, Piechota (rodz. męski), Piechura (rodz. męski), Piechurka (rodz. męski), Piec(z), Piec(z)a (rodz. męski), Piec(z)ak, Piec(z)ek, Piec(z)zk, Piec(z)ka, Piec(z)ko, Piec(z)o, Piec(z)ych, Piec(z)yk, Piec(z)ysz, Piesz, Pieszak, Pieszczk, Pieszek, P(i)eszel, P(i)esz(e)lin, Pieszk, Pieszka (rodz. męski), Pieszko, Pieszo, Pieszyca, Pieszyk, P(i)eszyl, Pac(z)oł, Pac(z)oła[5].

Polska forma Piotr z „o” zamiast „e” jest regularną zmianą spowodowaną przez tzw. przegłos polski (por. też np. kościół z łac. castel).

W Martyrologium Rzymskim jest czterdziestu sześciu świętych o tym imieniu, a w szerszych repertoriach niemal stu pięćdziesięciu[6].

Spis treści

Brzmienie w innych językachEdytuj

ImieninyEdytuj

Piotr imieniny obchodzi:

WładcyEdytuj

Królowie Portugalii i cesarze BrazyliiEdytuj

Carowie RosjiEdytuj

Królowie AragoniiEdytuj

Pozostali władcyEdytuj

Święci i błogosławieniEdytuj

Inne osobyEdytuj

Identyfikowane po imieniuEdytuj

Identyfikowane po nazwiskuEdytuj

Toponimy pochodzące od imienia PiotrEdytuj

Zobacz teżEdytuj

Przypisy

  1. portal Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji [1]
  2. Gazeta Prawna
  3. Jan Grzenia, Słownik imion, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 2002, ​ISBN 83-01-13741-X​, M. Malec (red.), Słownik etymologiczno–motywacyjny staropolskich nazw osobowych, t. 2, Kraków 1995, ​ISBN 83-85579-68-0
  4. W. Taszycki (red.), Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 4 z. 2, (Pawlikowic-Pstrąg), Wrocław•Warszawa•Kraków•Gdańsk 1975
  5. M. Malec (red.), Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych, t. 2, Kraków 1995, ​ISBN 83-85579-68-0
  6. H.Fros, F. Sowa Księga imion i świętych t. 4, Kraków 2000, ​ISBN 83-7097-671-9
  7. a b H. Fros, F. Sowa, Księga imion i świętych, t. 1, Kraków 1997, ​ISBN 83-7097-271-3
  8. Katolsk.no
  9. Katolsk.no
  10. Den katolske kirke – Den salige Peter Wright ( -1651)
  11. a b Longnon A., Les noms de lieu de la France; leur origine, leur signification, leurs transformations, Paryż 1973, ​ISBN 0-8337-2142-9