Otwórz menu główne

Przewodniczący Rady Europejskiej

Przewodniczący Rady Europejskiej – stanowisko głównego reprezentanta Unii na zewnątrz w sprawach dotyczących wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (bez uszczerbku w stosunku do Wysokiego Przedstawiciela ds. Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa (Traktat z Lizbony, art. 1, pkt 16)[1]) i kierownika prac Rady Europejskiej. Jest wybierany przez Radę Europejską większością kwalifikowaną na okres 2,5 roku z jednokrotną możliwością odnowienia kadencji. Przewodniczącym Rady Europejskiej nie może być zwyczajny członek Rady Europejskiej, ani osoba która sprawuje jakąkolwiek krajową funkcję publiczną. Zwyczajowo procedurę jego wyboru koordynuje państwo sprawujące rotacyjną prezydencję. Szef jego rządu – jako przedstawiciel prezydencji – prowadzi też posiedzenie Rady Europejskiej w części poświęconej wyborowi przewodniczącego. Przewodniczący ma też własne ścisłe grono współpracowników, tzw. gabinet. Biura – jego i współpracowników – mieszczą się w budynku Europa w Brukseli. [2]

Przewodniczący Rady Europejskiej
Przewodniczący Rady Europejskiej
Obecny Przewodniczący RE
Donald Tusk
Donald Tusk
Stanowisko
Organizacja  Unia Europejska
Długość kadencji 2 lata i 6 miesięcy
Obecny Przewodniczący RE Donald Tusk
Obecny od 1 grudnia 2014
Siedziba Belgia, Bruksela
Strona internetowa

Stanowisko to (zwłaszcza w odniesieniu do traktatu lizbońskiego, w związku ze znacznym wzrostem jego znaczenia) bywa potocznie, acz niepoprawnie, nazywane stanowiskiem prezydenta Unii Europejskiej[3][4]. Nazwa ta nie występuje w kontekście oficjalnym.

19 listopada 2009 na spotkaniu Rady Europejskiej w Brukseli desygnowano na przewodniczącego premiera Belgii Hermana Van Rompuya. Objął on urząd 1 grudnia 2009 – wraz z wejściem w życie traktatu z Lizbony. Jego pierwsza kadencja zakończyła się 31 maja 2012. 1 marca 2012 Herman Van Rompuy został mianowany na drugą kadencję trwającą od 1 czerwca 2012 do 30 listopada 2014. Od 1 grudnia 2014 urząd ten jest sprawowany przez Donalda Tuska[5]. 9 marca 2017 Rada Europejska przedłużyła mandat Donalda Tuska na kolejne 2,5 roku[5].

Spis treści

Przed traktatem lizbońskimEdytuj

Przed wejściem w życie traktatu Przewodniczącym RE była każdorazowo głowa państwa lub szef rządu (w zależności od praktyki reprezentowania danego państwa) kraju aktualnie sprawującego prezydencję Rady Unii Europejskiej. Było to więc stanowisko o niewielkim znaczeniu, jako że zmieniało się wraz z każdą prezydencją (co 6 miesięcy). Przewodniczący był odpowiedzialny głównie za przygotowanie, przewodniczenie i przedkładanie sprawozdań ze szczytów Rady Europejskiej i nie miał żadnych uprawnień wykonawczych.

Kompetencje przewodniczącego Rady Europejskiej od 2009 rokuEdytuj

Kompetencje przewodniczącego Rady Europejskiej określa art. 15 ust. 6 Traktatu o Unii Europejskiej. Kompetencje te są następujące:

  1. Przewodniczący przewodniczy Radzie Europejskiej i prowadzi jej prace.
  2. Zapewnia przygotowanie i ciągłość prac Rady Europejskiej we współpracy z przewodniczącym Komisji i na podstawie prac Rady do spraw ogólnych.
  3. Wspomaga osiąganie spójności i konsensusu w Radzie Europejskiej.
  4. Przedstawia Parlamentowi Europejskiemu sprawozdanie z każdego posiedzenia Rady Europejskiej.
  5. Na swoim poziomie i w zakresie swojej właściwości zapewnia reprezentację UE na zewnątrz w sprawach dotyczących wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa.

Ponadto przewodniczący zwołuje konwent złożony z przedstawicieli parlamentów narodowych, szefów państw lub rządów, Parlamentu Europejskiego i Komisji, gdy Rada Europejska opowie się za przeprowadzeniem zmian traktatów.

Reprezentuje on również Unię na zewnątrz:

  • w kwestiach wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB) – wraz z wysokim przedstawicielem Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa (który pomaga realizować tę politykę i zapewniać jej jednolitość, spójność i skuteczność)
  • na szczytach międzynarodowych – z reguły wraz z przewodniczącym Komisji Europejskiej.[6]

Lista przewodniczących Rady EuropejskiejEdytuj

Przed traktatem lizbońskim (1975–2009)Edytuj

Lp. Prezydencja Przewodniczący Okres urzędowania
1.   Irlandia Liam Cosgrave 1 stycznia – 30 czerwca 1975
2.   Włochy Aldo Moro 1 lipca – 31 grudnia 1975
3.   Luksemburg Gaston Thorn 1 stycznia – 30 czerwca 1976
4.   Holandia Joop den Uyl 1 lipca – 31 grudnia 1976
5.   Wielka Brytania James Callaghan 1 stycznia – 30 czerwca 1977
6.   Belgia Leo Tindemans 1 lipca – 31 grudnia 1977
7.   Dania Anker Jørgensen 1 stycznia – 30 czerwca 1978
8.   Niemcy Helmut Schmidt 1 lipca – 31 grudnia 1978
9.   Francja Valéry Giscard d’Estaing 1 stycznia – 30 czerwca 1979
10.   Irlandia Jack Lynch 1 lipca – 11 grudnia 1979
11. Charles Haughey 11 grudnia – 31 grudnia 1979
12.   Włochy Francesco Cossiga 1 stycznia – 30 czerwca 1980
13.   Luksemburg Pierre Werner 1 lipca – 31 grudnia 1980
14.   Holandia Dries van Agt 1 stycznia – 30 czerwca 1981
15.   Wielka Brytania Margaret Thatcher 1 lipca – 31 grudnia 1981
16.   Belgia Wilfried Martens 1 stycznia – 30 czerwca 1982
17.   Dania Anker Jørgensen 1 lipca – 10 września 1982
18. Poul Schlüter 10 września – 31 grudnia 1982
19.   Niemcy Helmut Kohl 1 stycznia – 30 czerwca 1983
20.   Grecja Andreas Papandreu 1 lipca – 31 grudnia 1983
21.   Francja François Mitterrand 1 stycznia – 30 czerwca 1984
22.   Irlandia Garret FitzGerald 1 lipca – 31 grudnia 1984
23.   Włochy Bettino Craxi 1 stycznia – 30 czerwca 1985
24.   Luksemburg Jacques Santer 1 lipca – 31 grudnia 1985
25.   Holandia Ruud Lubbers 1 stycznia – 30 czerwca 1986
26.   Wielka Brytania Margaret Thatcher 1 lipca – 31 grudnia 1986
27.   Belgia Wilfried Martens 1 stycznia – 30 czerwca 1987
28.   Dania Poul Schlüter 1 lipca – 31 grudnia 1987
29.   Niemcy Helmut Kohl 1 stycznia – 30 czerwca 1988
30.   Grecja Andreas Papandreu 1 lipca – 31 grudnia 1988
31.   Hiszpania Felipe González 1 stycznia – 30 czerwca 1989
32.   Francja François Mitterrand 1 lipca – 31 grudnia 1989
33.   Irlandia Charles Haughey 1 stycznia – 30 czerwca 1990
34.   Włochy Giulio Andreotti 1 lipca – 31 grudnia 1990
35.   Luksemburg Jacques Santer 1 stycznia – 30 czerwca 1991
36.   Holandia Ruud Lubbers 1 lipca – 31 grudnia 1991
37.   Portugalia Aníbal Cavaco Silva 1 stycznia – 30 czerwca 1992
38.   Wielka Brytania John Major 1 lipca – 31 grudnia 1992
39.   Dania Poul Schlüter 1–25 stycznia 1993
40. Poul Nyrup Rasmussen 25 stycznia – 30 czerwca 1993
41.   Belgia Jean-Luc Dehaene 1 lipca – 31 grudnia 1993
42.   Grecja Andreas Papandreu 1 stycznia – 30 czerwca 1994
43.   Niemcy Helmut Kohl 1 lipca – 31 grudnia 1994
44.   Francja François Mitterrand 1 stycznia – 17 maja 1995
45. Jacques Chirac 17 maja – 30 czerwca 1995
46.   Hiszpania Felipe González 1 lipca – 31 grudnia 1995
47.   Włochy Lamberto Dini 1 stycznia – 17 maja 1996
48. Romano Prodi 17 maja – 30 czerwca 1996
49.   Irlandia John Bruton 1 lipca – 31 grudnia 1996
50.   Holandia Wim Kok 1 stycznia – 30 czerwca 1997
51.   Luksemburg Jean-Claude Juncker 1 lipca – 31 grudnia 1997
52.   Wielka Brytania Tony Blair 1 stycznia – 30 czerwca 1998
53.   Austria Viktor Klima 1 lipca – 31 grudnia 1998
54.   Niemcy Gerhard Schröder 1 stycznia – 30 czerwca 1999
55.   Finlandia Paavo Lipponen 1 lipca – 31 grudnia 1999
56.   Portugalia António Guterres 1 stycznia – 30 czerwca 2000
57.   Francja Jacques Chirac 1 lipca – 31 grudnia 2000
58.   Szwecja Göran Persson 1 stycznia – 30 czerwca 2001
59.   Belgia Guy Verhofstadt 1 lipca – 31 grudnia 2001
60.   Hiszpania José María Aznar 1 stycznia – 30 czerwca 2002
61.   Dania Anders Fogh Rasmussen 1 lipca – 31 grudnia 2002
62.   Grecja Kostas Simitis 1 stycznia – 30 czerwca 2003
63.   Włochy Silvio Berlusconi 1 lipca – 31 grudnia 2003
64.   Irlandia Bertie Ahern 1 stycznia – 30 czerwca 2004
65.   Holandia Jan Peter Balkenende 1 lipca – 31 grudnia 2004
66.   Luksemburg Jean-Claude Juncker 1 stycznia – 30 czerwca 2005
67.   Wielka Brytania Tony Blair 1 lipca – 31 grudnia 2005
68.   Austria Wolfgang Schüssel 1 stycznia – 30 czerwca 2006
69.   Finlandia Matti Vanhanen 1 lipca – 31 grudnia 2006
70.   Niemcy Angela Merkel 1 stycznia – 30 czerwca 2007
71.   Portugalia José Sócrates 1 lipca – 31 grudnia 2007
72.   Słowenia Janez Janša 1 stycznia – 30 czerwca 2008
73.   Francja Nicolas Sarkozy 1 lipca – 31 grudnia 2008
74.   Czechy Mirek Topolánek 1 stycznia – 8 maja 2009
75. Jan Fischer 8 maja – 30 czerwca 2009
76.   Szwecja Fredrik Reinfeldt 1 lipca – 1 grudnia 2009

Po traktacie lizbońskim (od 2009)Edytuj

Lp. Przewodniczący Objęcie urzędu Złożenie urzędu Partia
1.   Herman Van Rompuy 1 grudnia 2009 30 listopada 2014 Europejska Partia Ludowa
Narodowa: CD&V
2.   Donald Tusk 1 grudnia 2014 Sprawuje urząd Europejska Partia Ludowa
Narodowa: PO

PrzypisyEdytuj