Otwórz menu główne

SM UC-35niemiecki podwodny stawiacz min z okresu I wojny światowej, jedna z 64 zbudowanych jednostek typu UC II. Zwodowany 6 maja 1916 roku w stoczni Blohm & Voss w Hamburgu, został przyjęty do służby w Kaiserliche Marine 2 października 1916 roku. Przebazowany w 1917 roku na Morze Śródziemne został nominalnie wcielony w skład Kaiserliche und Königliche Kriegsmarine pod nazwą U-75, pływając w składzie Flotylli Pola. W czasie służby operacyjnej okręt odbył 11 misji bojowych, w wyniku których zatonęło 47 statków o łącznej pojemności 70 147 BRT i okręt o wyporności 970 ton, zaś pięć statków o łącznej pojemności 16 706 BRT zostało uszkodzonych. SM UC-35 został zatopiony 16 maja 1918 roku na zachód od Sardynii przez francuski trałowiec pomocniczy „Ailly”.

SM UC-35
Ilustracja
SM UC-56, okręt bliźniaczy UC-35
Klasa okręt podwodny
Typ UC II
Projekt 41
Historia
Stocznia Blohm & Voss, Hamburg
Położenie stępki 1915
Wodowanie 6 maja 1916
 Kaiserliche Marine
Wejście do służby 2 października 1916
 K.u.K. Kriegsmarine
Nazwa SM U-75
Zatopiony 16 maja 1918
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność
• na powierzchni
• w zanurzeniu

427 ton
509 ton
Długość 50,4 m
Szerokość 5,22 m
Zanurzenie 3,65 m
Zanurzenie testowe 50 m
Rodzaj kadłuba dwukadłubowy
Materiał kadłuba stal
Napęd
2 silniki wysokoprężne o łącznej mocy 500 KM
2 silniki elektryczne o łącznej mocy 460 KM
2 śruby
Prędkość
• na powierzchni
• w zanurzeniu

11,9 węzła
6,8 w.
Zasięg powierzchnia: 10 100 Mm przy 7 w.
zanurzenie: 55 Mm przy 4 w.
Uzbrojenie
18 min UC/200, 1 działo kal. 88 mm L/30, 7 torped
Wyrzutnie torpedowe 3 × 500 mm
Załoga 26

Spis treści

Projekt i budowaEdytuj

Sukcesy pierwszych niemieckich podwodnych stawiaczy min typu UC I, a także niedostatki tej konstrukcji skłoniły dowództwo Cesarskiej Marynarki Wojennej z admirałem von Tirpitzem na czele do działań mających na celu budowę nowego, znacznie większego i doskonalszego typu okrętów podwodnych. Opracowany latem 1915 roku projekt okrętu, oznaczonego później jako typ UC II, tworzony był równolegle z projektem przybrzeżnego torpedowego okrętu podwodnego typu UB II[1]. Głównymi zmianami w stosunku do poprzedniej serii były: instalacja wyrzutni torpedowych i działa pokładowego, zwiększenie mocy i niezawodności siłowni oraz wzrost prędkości i zasięgu jednostki, kosztem rezygnacji z możliwości łatwego transportu kolejowego (ze względu na powiększone rozmiary)[1][2].

SM[a] UC-35 zamówiony został 20 listopada 1915 roku jako druga jednostka z II serii okrętów typu UC II (numer projektu 41, nadany przez Inspektorat Okrętów Podwodnych[3]), w ramach wojennego programu rozbudowy floty[4][5]. Został zbudowany w stoczni Blohm & Voss w Hamburgu jako jeden z 24 okrętów typu UC II zamówionych w tej wytwórni[4][6][7]. UC-35 otrzymał numer stoczniowy 276 (Werk 276)[5][8]. Stępkę okrętu położono w 1915 roku[8], został zwodowany 6 maja 1916 roku[9][10], zaś do służby w Cesarskiej Marynarce Wojennej przyjęto go 2 października 1916 roku[5].

Dane taktyczno-techniczneEdytuj

SM UC-35 był średniej wielkości dwukadłubowym przybrzeżnym okrętem podwodnym. Długość całkowita wynosiła 50,4 metra[b], szerokość 5,22 metra i zanurzenie 3,65 metra (wykonany ze stali kadłub sztywny miał 39,3 metra długości i 3,65 metra szerokości)[12]. Wysokość (od stępki do szczytu kiosku) wynosiła 7,46 metra[12]. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 427 ton[c], a w zanurzeniu 509 ton[6][13][11]. Jednostka posiadała wysoki, ostry dziób przystosowany do przecinania sieci przeciwpodwodnych, a do jej wnętrza prowadziły trzy luki, zlokalizowane przed kioskiem, w kiosku i w części rufowej, prowadzący do maszynowni[14]. Cylindryczny kiosk miał średnicę 1,4 metra i wysokość 1,8 metra, obudowany był opływową osłoną[14]. Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa 6-cylindrowe, czterosuwowe silniki Diesla MAN S6V23/34 o łącznej mocy 500 KM, zaś pod wodą poruszał się dzięki dwóm silnikom elektrycznym BBC o łącznej mocy 460 KM[4][6][15]. Dwa wały napędowe obracały dwie śruby wykonane z brązu manganowego (o średnicy 1,9 metra i skoku 0,9 metra)[14]. Okręt osiągał prędkość 11,9 węzła na powierzchni i 6,8 węzła w zanurzeniu[6][11]. Zasięg wynosił 10 100 Mm przy prędkości 7 węzłów w położeniu nawodnym[d] oraz 54 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą[1][6]. Zbiorniki mieściły 63 tony paliwa[2], a energia elektryczna magazynowana była w dwóch bateriach akumulatorów 26 MAS po 62 ogniwa, zlokalizowanych pod przednim i tylnym pomieszczeniem mieszkalnym załogi[4][16]. Okręt posiadał siedem zewnętrznych zbiorników balastowych[14]. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 50 metrów[12][17], zaś czas zanurzenia 40 s[18].

Głównym uzbrojeniem okrętu było 18 min kotwicznych typu UC/200 w sześciu skośnych szybach minowych o średnicy 100 cm, usytuowanych w podwyższonej części dziobowej jeden za drugim w osi symetrii okrętu, pod kątem do tyłu (sposób stawiania – „pod siebie”)[2][19]. Układ ten powodował, że miny trzeba było stawiać na zaplanowanej przed rejsem głębokości, gdyż na morzu nie było do nich dostępu (co znacznie zmniejszało skuteczność okrętów)[20][21]. Uzbrojenie uzupełniały dwie zewnętrzne wyrzutnie torped kalibru 500 mm (umiejscowione powyżej linii wodnej na dziobie, po obu stronach szybów minowych), jedna wewnętrzna wyrzutnia torped kal. 500 mm na rufie (z łącznym zapasem 7 torped) oraz umieszczone przed kioskiem działo pokładowe kal. 88 mm L/30, z zapasem amunicji wynoszącym 130 naboi[2][12][22]. Okręt posiadał trzy peryskopy Zeissa[14]. Wyposażenie uzupełniała kotwica grzybkowa o masie 272 kg[14].

Załoga okrętu składała się z 3 oficerów oraz 23 podoficerów i marynarzy[15][18][e].

SłużbaEdytuj

4 października 1916 roku dowództwo UC-35 objął kpt. mar. (niem. Kapitänleutnant) Ernst von Voigt, wcześniej dowodzący UB-8[23]. Po okresie szkolenia okręt otrzymał rozkaz udania się na Morze Śródziemne i w dniach 3 – 25 grudnia odbył rejs KiloniaKotor, nie odnosząc po drodze żadnych sukcesów[24]. Po przybyciu do Kotoru włączono go w skład Flotylli Pola (niem. U-Flottille Pola)[5]. Okręt nominalnie wcielono do K.u.K. Kriegsmarine pod nazwą U-75, jednak załoga pozostała niemiecka[8][25]. Pierwszą misję pod nową banderą U-Boot przeprowadził w dniach 18 lutego – 11 marca 1917 roku, kiedy to w rejonie Korsyki postawił zagrodę składającą się z 18 min[26]. Spowodowała ona zagładę czterech jednostek o łącznym tonażu 1186 ton, w tym 28 lutego francuskiego stawiacza min „Cassini” o wyporności 970 ton, który zatonął wraz z 88 członkami załogi na pozycji 41°19′N 9°19′E/41,316667 9,316667[26][27][28]. Od marca do czerwca 1917 roku ofiarą UC-35 stało się kolejne 19 statków o łącznej pojemności 27 874 BRT, w większości łodzi rybackich i żaglowców[27]. Wśród nich największymi były: uzbrojony brytyjski parowiec „River Forth” (4421 BRT), transportujący węgiel i drobnicę z Barry do Aleksandrii, storpedowany bez ostrzeżenia 3 marca na pozycji 34°54′N 15°00′E/34,900000 15,000000 (zginęło na nim dwóch załogantów)[29][30]; duży brytyjski uzbrojony statek pasażerski „City of Paris” (9191 BRT), płynący z pasażerami i ładunkiem drobnicy z Karaczi do Liverpoolu, 4 kwietnia storpedowany bez ostrzeżenia na północ od Korsyki, na którym śmierć poniosło 122 osoby (na pozycji 42°54′N 7°38′E/42,900000 7,633333)[31][32] i pochodzący z 1899 roku francuski parowiec „Annam” (6075 BRT), zatopiony 10 czerwca na pozycji 36°49′N 21°23′E/36,816667 21,383333[33].

14 czerwca 1917 roku nowym dowódcą UC-35 został por. mar. Hans Paul Korsch[34]. Pod jego rozkazami od sierpnia 1917 roku do maja 1918 roku okręt zatopił 25 jednostek o łącznym tonażu 42 057 BRT[27]. Największymi stratami dla żeglugi okazały się: zatopiony 11 października nieopodal Savony nowy duży włoski parowiec „Lovli” (7212 BRT), płynący z Filadelfii do Genui[35]; zbudowany w 1908 roku uzbrojony brytyjski parowiec „Kohistan” (4732 BRT), płynący w konwoju HE-1 z Rangunu do Londynu z ładunkiem drobnicy, 22 listopada storpedowany bez ostrzeżenia na pozycji 37°48′N 11°38′E/37,800000 11,633333[36][37] i pochodzący z 1906 roku włoski parowiec „Pontida” (5834 BRT), który 26 listopada zatonął na minie nieopodal Varazze[38]. Dużym sukcesem U-Boota było też storpedowanie i zatopienie włoskiego krążownika pomocniczego „Umberto I” o (2766 BRT), który 14 sierpnia zatonął na pozycji 44°04′N 8°15′E/44,066667 8,250000, tracąc w katastrofie 26 członków załogi[39].

Na początku 1918 roku niemieckie siły podwodne na Morzu Śródziemnym przeszły reorganizację, w wyniku której Flotylla Pola została podzielona na dwie części: I Flotylla w Poli (I. U-Flottille Mittelmeer) i II Flotylla w Kotorze (II. U-Flottille Mittelmeer), a UC-35 znalazł się w składzie tej drugiej[5][40]. 28 kwietnia 1918 roku U-Boot wyszedł z Kotoru na swój ostatni patrol. Po postawieniu min na podejściach do Cannes i Villefranche-sur-Mer i zatopieniu czterech jednostek o łącznym tonażu 5014 BRT, 16 maja UC-35 został zatopiony ogniem artylerii francuskiego pomocniczego trałowca „Ailly” na zachód od Sardynii, na pozycji 39°48′N 7°42′E/39,800000 7,700000[5][41]. Z przebywających na pokładzie 30 osób śmierć poniosło 25 załogantów wraz z dowódcą, a pięciu marynarzy zostało uratowanych[5][f].

Podsumowanie działalności bojowejEdytuj

SM UC-35 wykonał łącznie 11 misji bojowych, podczas których za pomocą min, torped i ładunków wybuchowych zatopił 47 statków o łącznej pojemności 70 147 BRT i stawiacz min o wyporności 970 ton, zaś pięć statków o łącznej pojemności 16 706 BRT zostało uszkodzonych[27]. Pełne zestawienie strat przedstawia poniższa tabela[27]:

Data Nazwa Państwo Tonaż[g] Zatopienie
22 lutego 1917 „Nostra Signora Del Porto Salvo”   Wielka Brytania 136  T
28 lutego 1917 „Cassini”   Marine nationale 970  T
28 lutego 1917 „Elisabetta Concettina”   Włochy 45  T
28 lutego 1917 „Giustina Madre”   Włochy 35  T
3 marca 1917 „River Forth”   Wielka Brytania 4421  T
4 kwietnia 1917 „City of Paris”   Wielka Brytania 9191  T
9 maja 1917 „Dio Ti Guardi”   Włochy 11  T
9 maja 1917 „L’oriente”   Włochy 11  T
9 maja 1917 „Peppino Aiello”   Włochy 113  T
9 maja 1917 „San Pietro”   Włochy 11  T
10 maja 1917 „Leone XIII”   Włochy 78  T
11 maja 1917 „Limassol”   Wielka Brytania 100  T
11 maja 1917 „Luisa Madre”   Włochy 87  T
11 maja 1917 „Maddalena Madre”   Włochy 87  T
11 maja 1917 „Rosalia Madre”   Włochy 95  T
11 maja 1917 „San Antonio”   Włochy 40  T
16 maja 1917 „Hilonian”   Stany Zjednoczone 2921  T
23 maja 1917 „Pipitsa”   Królestwo Grecji 224  T
24 maja 1917 „McClure”   Wielka Brytania 220  T
25 maja 1917 „Nicolino”   Włochy 120  T
26 maja 1917 „Risorgimento”   Włochy 222  T
3 czerwca 1917 „Dockleaf”   Wielka Brytania 5311  N
10 czerwca 1917 „Annam”   Francja 6075  T
25 czerwca 1917 „Anatolia”   Wielka Brytania 3847  T
9 sierpnia 1917 „Alfonso”   Włochy 15  T
9 sierpnia 1917 „S. Gerlano”   Włochy 11  T
14 sierpnia 1917 „Umberto I”   Włochy 2766  T
17 sierpnia 1917 „Lorenzina Aiello”   Włochy 120  T
17 sierpnia 1917 „San Rossore”   Włochy 5601  N
26 sierpnia 1917 „Maria Del Carmine”   Włochy 108  T
3 października 1917 „Elisa”   Włochy 178  T
3 października 1917 „Giuseppe Ferrante”   Włochy 51  T
11 października 1917 „Cayo Bonito”   Wielka Brytania 3427  T
11 października 1917 „Italia”   Włochy 3456  T
11 października 1917 „Lovli”   Włochy 7212  T
13 października 1917 „Tripoli”   Włochy 1743  N
12 listopada 1917 „Anteo”   Włochy 2774  T
22 listopada 1917 „Kohistan”   Wielka Brytania 4732  T
23 listopada 1917 „Luigina”   Włochy 308  T
26 listopada 1917 „Pontida”   Włochy 5834  T
27 listopada 1917 „Thornhill”   Wielka Brytania 3848  N
28 listopada 1917 „Albert Watts”   Stany Zjednoczone 3302  T
4 grudnia 1917 „Alberto Verderame”   Włochy 195  T
31 marca 1918 „Immacolata”   Włochy 35  T
4 kwietnia 1918 „Liberia”   Francja 1942  T
5 kwietnia 1918 „Camelia”   Włochy 396  T
3 maja 1918 „Il Francesco”   Włochy 116  T
5 maja 1918 „Carrione”   Włochy 65  T
5 maja 1918 „Il Secondo”   Włochy 203  N
9 maja 1918 „Deipara”   Włochy 2282  T
12 maja 1918 „Pax”   Francja 798  T
12 maja 1918 „Togo”   Włochy 1484  T
15 maja 1918 „Villa De Soller”   Hiszpania 450  T
RAZEM zatopione: 48
uszkodzone: 5

UwagiEdytuj

  1. SM – Seiner Majestät – [okręt] Jego Mości.
  2. Od 1917 roku: 53,1 metra[6][11].
  3. Wyporność jednostek niemieckich podano w tonach metrycznych, okrętów brytyjskich w długich tonach (ts), dla statków handlowych podano pojemność w tonach rejestrowych brutto.
  4. Opracowania znacznie różnią się wartościami zasięgu na powierzchni: Gibson i Prendergast 2014 ↓, s. 313 podają, że wynosił on 6910 mil morskich przy prędkości 7 węzłów, zaś Hutchinson 2001 ↓, s. 52 – 6430 Mm przy prędkości 7 węzłów.
  5. W momencie zatopienia na pokładzie UC-35 przebywało 30 ludzi[5].
  6. Perepeczko 2000 ↓, s. 430 podaje, że z liczącej 27 osób załogi uratował się jedynie radiotelegrafista.
  7. Tonaż statków handlowych i innych cywilnych jednostek podany jest w tonach rejestrowych brutto, a w przypadku okrętów podana jest wyporność w tonach.

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj