Spółgłoska drżąca dziąsłowa bezdźwięczna

rodzaj dźwięku spółgłoskowego

Spółgłoska drżąca dziąsłowa bezdźwięczna – rodzaj dźwięku spółgłoskowego występujący w językach naturalnych. W międzynarodowej transkrypcji fonetycznej IPA oznaczanej symbolem: []. Symbol ten pochodzi on znaku ⟨r⟩ (Spółgłoska drżąca dziąsłowa) i znaku diakrytycznego oznaczającego bezdźwięczność. Odpowiednik w X-SAMPA to r_0.

Spółgłoska drżąca dziąsłowa bezdźwięczna
Numer IPA 122 402
Jednostka znakowa r​̥
Unikod U+0072 U+0325
UTF-8 (hex) 72 cc a5
Inne systemy
X-SAMPA r_0
IPA Braille ⠗⠠⠫
Przykład
informacjepomoc
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.

ArtykulacjaEdytuj

OpisEdytuj

W czasie artykulacji spółgłoski [] (podstawowy wariant)[1]:

PrzykładyEdytuj

Przykłady w wybranych językach:

Język Słowo IPA Znaczenie Uwagi
Język estoński[2] Wariant głoski /r/ po głoskach /t, s, h/.
Język islandzki[3] hrafn [ˈap] 'kruki' Wariant głoski /r/.
Język lezgiński[4] крчар/krčar [ˈkʰt͡ʃar] 'rogi' Wariant /r/ pomiędzy spółgłoskami bezdźwięcznymi.
Język limburski[5] geer [ɣeː] 'zapach' Wariant głoski /r/.
Język polski[6] metr [met] Wariant głoski /r/.
Język ukraiński[7] центр [t̪͡s̪ɛ] 'środek' Wariant głoski /r/ po głosce t.
Język walijski[8] Rhagfyr [ˈaɡvɨr] 'grudzień' Wariant głoski /r/.
Język zapotecki[9] rsil [sil] 'wcześnie' Wariant głoski /r/.

Użycie w języku polskimEdytuj

Głoska ta jest wariantem spółgłoski drżącej dziąsłowej. Pojawia się najczęściej w wygłosie (np. w wyrazie łotr) lub w obustronnym sąsiedztwie głosek bezdźwięcznych (np. w wyrazie krtań). Podobne zjawisko może dotyczyć też głosek /m/, /n/, /ɲ/, /l/ i /ɫ/[10].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Derwojedowa 2005 ↓, s. 73.
  2. Eva Liina Asu, Pire Teras. Estonian. „Journal of the International Phonetic Association”. 39 (3), s. 367–372, 2009. DOI: 10.1017/s002510030999017x (ang.). 
  3. Kristján Árnason, The Phonology of Icelandic and Faroese, Oxford University Press, 2011 (ang.).
  4. Jörg Peters. The dialect of Hasselt. „Journal of the International Phonetic Association”. 36 (1), s. 117–124, 2006. DOI: 10.1017/S0025100306002428 (ang.). 
  5. Martin Haspelmath, A Grammar of Lezgian, t. 9, Berlin; New York: Mouton de Gruyter, 1993 (ang.). Data dostępu do witryny: 17 września 2018
  6. Derwojedowa 2005 ↓, s. 55.
  7. Andrii Danyenko, Serhii Vakulenko, Ukrainian, Lincom Europa, 1995 (ang.). Data dostępu do witryny: 17 września 2018
  8. Glyn E. Jones, Welsh Phonology: Selected Readings, Cardiff: University of Wales Press, 1984, s. 40–64 (ang.).
  9. Sue Regnier. Quiegolani Zapotec Phonology. „Work Papers of the Summer Institute of Linguistics”. 37, s. 37–63, 1993. University of Dakota (ang.).  Data dostępu do witryny: 17 września 2018
  10. Derwojedowa 2005 ↓, s. 74.

BibliografiaEdytuj